Indakasutta๑ อินทกสูตร
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th)ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati indakūṭe pabbate, indakassa yakkhassa bhavane.สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ ภูเขาอินทกูฏ ซึ่งเป็นภพของอินทกยักษ์ เขตกรุงราชคฤห์
Atha kho indako yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts)ครั้งนั้น อินทกยักษ์เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ แล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคด้วยคาถาว่า
“Rūpaṁ na jīvanti vadanti buddhā, kathaṁ nvayaṁ vindatimaṁ sarīraṁ;
jīvanti → jīvan ti (pts) vindatimaṁ → vindat-imaṁ (pts)ผู้รู้ทั้งหลายกล่าวว่า รูปไม่ใช่ชีวะ สัตว์นี้จะมีร่างกายนี้ได้อย่างไรหนอ Kutassa aṭṭhīyakapiṇḍameti, kathaṁ nvayaṁ sajjati gabbharasmin”ti.
kutassa aṭṭhīyakapiṇḍameti → kut-assa aṭṭhīyakapiṇḍam eti (pts) gabbharasminti → gabbharasminti bhagavā (bj); gabbhasminti (sya-all) | gabbharasminti paṭhamaṁ → gabbharasmin ti pathamaṁ (pts)กระดูกและก้อนเนื้อมาจากไหน สัตว์นี้จะอยู่ในครรภ์ได้อย่างไร“Paṭhamaṁ kalalaṁ hoti, kalalā hoti abbudaṁ;
+ → bhagavā (bjt) | paṭhamaṁ → pathamaṁ (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า รูปนี้เป็นกลละ ก่อน จากกลละเกิดเป็นอัพพุทะ Abbudā jāyate pesi, pesi nibbattatī ghano;
pesi pesi nibbattatī → pesī pesī nibbattati (bj, pts) pesi nibbattatī → pesī nibbattati (bjt, pts)จากอัพพุทะเกิดเป็นเปสิ (ชิ้นเนื้อเล็ก) จากเปสิเกิดเป็นฆนะ (เป็นก้อน) Ghanā pasākhā jāyanti, kesā lomā nakhāpi ca.
nakhāpi → nakhāni (pts) | ca → B. nakhāpi ca. (pts note)จากฆนะเกิดเป็นปุ่ม ๕ ปุ่ม ต่อจากนั้น ผม ขนและเล็บ จึงเกิดขึ้น มารดาของสัตว์ผู้อยู่ในครรภ์นั้นYañcassa bhuñjatī mātā, annaṁ pānañca bhojanaṁ;
bhuñjatī → bhuñjate (bj); bhuñjati (sya-all) | bhuñjate → bhuñjati (bj: machasaṁ, syā) | yañcassa bhuñjatī mātā → yañ c-assa bhuñjati māta (pts) annaṁ pānañca → annam pānañ ca (pts)บริโภคข้าวน้ำโภชนาหารอย่างใด สัตว์ผู้อยู่ในครรภ์มารดานั้น Tena so tattha yāpeti, mātukucchigato naro”ti.
mātukucchigato → mātukucchiggato (th) | naroti → naro ti (pts)ก็ยังอัตภาพให้เป็นไปในครรภ์ ด้วยข้าวน้ำโภชนาหารอย่างนั้น อินทกสูตรที่ ๑ จบ