Dutiyaassutavāsutta
Dutiyaassutavāsutta → dutiyaassutavantusuttaṁ (bj); assutavā (pts1ed, pts2ed)Ungebildet (2)
Sāvatthiyaṁ viharati.
viharati → (bj); viharati tatra kho bhagavā (sya-all) | sāvatthiyaṁ → sāvatthiyam (pts)In Sāvatthī.
“Assutavā, bhikkhave, puthujjano imasmiṁ cātumahābhūtikasmiṁ kāyasmiṁ nibbindeyyapi virajjeyyapi vimucceyyapi.
cātumahābhūtikasmiṁ → cātummahābhūtikasmiṁ (bjt, th) | kāyasmiṁ nibbindeyyapi virajjeyyapi vimucceyyapi → kāyasmim nibbindeyya pi virajjeyya pi vimucceyya pi (pts)„Mönche und Nonnen, ein ungebildeter gewöhnlicher Mensch kann in Bezug auf diesen Körper, der aus den vier Grundzuständen besteht, ernüchtert werden, die Leidenschaft verlieren und befreit sein.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so?
Dissati, bhikkhave, imassa cātumahābhūtikassa kāyassa ācayopi apacayopi ādānampi nikkhepanampi.
dissati → dissati hi (sya-all) | pi → apacayo pi is omitted in S3 only (pts note) | cātumahābhūtikassa → cātummahābhūtikassa (bjt, th) | ācayopi apacayopi ādānampi nikkhepanampi → ācayo pi apacayo pi ādānam pi nikkhepanam pi (pts)Bei diesem Körper, der aus den vier Grundzuständen besteht, sieht man, wie er anhäuft und abbaut, wie er aufgenommen und zur Ruhe gelegt wird.
Tasmā tatrāssutavā puthujjano nibbindeyyapi virajjeyyapi vimucceyyapi.
puthujjano → S1-3 add pi (pts note) | virajjeyyapi → viraj jeyyapi (th) | virajjeyyapi vimucceyyapi → virajjeyya pi vimucceyya pi yaṁ (pts)Aus diesem Grund kann ein ungebildeter gewöhnlicher Mensch hier ernüchtert werden, die Leidenschaft verlieren und befreit sein.
Yañca kho etaṁ, bhikkhave, vuccati cittaṁ itipi, mano itipi, viññāṇaṁ itipi, tatrāssutavā puthujjano nālaṁ nibbindituṁ nālaṁ virajjituṁ nālaṁ vimuccituṁ.
ca → Missing in B (pts note) | etaṁ → etam (pts) | cittaṁ itipi → cittam iti pi (pts) | itipi → iti pi (pts)Aber in Bezug auf das, was man ‚Geist‘ und auch ‚Empfindungsvermögen‘ und auch ‚Bewusstsein‘ nennt, ist ein ungebildeter gewöhnlicher Mensch nicht in der Lage, ernüchtert zu werden, die Leidenschaft zu verlieren und befreit zu sein.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so?
Dīgharattañhetaṁ, bhikkhave, assutavato puthujjanassa ajjhositaṁ mamāyitaṁ parāmaṭṭhaṁ:
Dīgharattañhetaṁ → S1-3 -rattaṁ kho taṁ (pts note) | ajjhositaṁ → S3 -sitā (pts note) | dīgharattañhetaṁ → dīgharattaṁ hetaṁ (bjt, th) | parāmaṭṭhaṁ → parāmaṭṭham (pts)Weil er lange Zeit daran festgehalten, es als sein Eigenes betrachtet und fälschlich darüber gedacht hat:
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti.
esohamasmi → esoham asmi (pts) | attāti → attā ti (pts)‚Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst.‘
Tasmā tatrāssutavā puthujjano nālaṁ nibbindituṁ nālaṁ virajjituṁ nālaṁ vimuccituṁ.
nibbindituṁ → nibbinditum (pts)Aus diesem Grund kann ein ungebildeter gewöhnlicher Mensch hier nicht ernüchtert werden, die Leidenschaft verlieren und befreit sein.
Varaṁ, bhikkhave, assutavā puthujjano imaṁ cātumahābhūtikaṁ kāyaṁ attato upagaccheyya, na tveva cittaṁ.
varaṁ → varaṁpi (sya-all) | varaṁ → caraṁpi (bj: syā) | cātumahābhūtikaṁ → cātummahābhūtikaṁ (bjt, th) | kāyaṁ → kāyam (pts)Aber ein ungebildeter gewöhnlicher Mensch täte besser daran, diesen Körper, der aus den vier Grundzuständen besteht, als sein Selbst anzusehen als den Geist.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so?
Dissatāyaṁ, bhikkhave, cātumahābhūtiko kāyo ekampi vassaṁ tiṭṭhamāno dvepi vassāni tiṭṭhamāno tīṇipi vassāni tiṭṭhamāno cattāripi vassāni tiṭṭhamāno pañcapi vassāni tiṭṭhamāno dasapi vassāni tiṭṭhamāno vīsatipi vassāni tiṭṭhamāno tiṁsampi vassāni tiṭṭhamāno cattārīsampi vassāni tiṭṭhamāno paññāsampi vassāni tiṭṭhamāno vassasatampi tiṭṭhamāno, bhiyyopi tiṭṭhamāno.
bhiyyopi → bhīyyopi (bj) | vīsatipi → vīsaṁpi (sya-all) | cattārīsampi → cattāḷīsampi (sya-all) | cattāripi vassāni → vassasatam pi (pts) | pañcapi vassāni → bhiyyo pi (pts) | cātumahābhūtiko → cātummahābhūtiko (bjt, th) | tiṁsampi → tiṁsaṁpi (th) | paññāsampi → paññāsaṁpi (th) | vassasatampi → vassasataṁpi (th)Man sieht, dass dieser Körper, der aus den vier Grundzuständen besteht, ein Jahr besteht, dass er zwei Jahre, drei, vier, fünf oder zehn Jahre, zwanzig, dreißig, vierzig, fünfzig, hundert Jahre oder sogar länger besteht.
Yañca kho etaṁ, bhikkhave, vuccati cittaṁ itipi, mano itipi, viññāṇaṁ itipi, taṁ rattiyā ca divasassa ca aññadeva uppajjati aññaṁ nirujjhati.
etam → S1-3 evaṁ (pts note) | taṁ → Missing in S1-3 (pts note) | cittaṁ itipi → cittam iti pi (pts) | itipi viññāṇaṁ itipi → iti pi viññāṇam iti pi (pts) | aññadeva uppajjati → aññad eva upajjati (pts)Aber das, was man ‚Geist‘ und auch ‚Empfindungsvermögen‘ und auch ‚Bewusstsein‘ nennt, entsteht als ein Ding und hört als ein anderes auf, bei Tag und bei Nacht.
Tatra, bhikkhave, sutavā ariyasāvako paṭiccasamuppādaṁyeva sādhukaṁ yoniso manasi karoti:
paṭiccasamuppādaṁyeva → paṭiccasamuppādaṁ yeva (bjt) | manasi karoti → manasikaroti (th) | paṭiccasamuppādaṁyeva → paṭiccasamuppādam yeva (pts)Ein gebildeter edler Schüler gebraucht den Geist sorgfältig und wohlüberlegt für das abhängige Entstehen selbst:
‘iti imasmiṁ sati idaṁ hoti, imassuppādā idaṁ uppajjati;
imassuppādā → imassup pādā (th) | idaṁ → idam (pts)‚Wenn dieses besteht, gibt es dieses; aufgrund des Erscheinens von diesem erscheint dieses.
imasmiṁ asati idaṁ na hoti, imassa nirodhā idaṁ nirujjhatī’ti.
nirujjhatīti → nirujjhatiṁ (bj); nirujjhati (sya-all, pts) | imassa → S1-3 imasmiṁ (pts note) | imasmiṁ → imasmim (pts)Wenn dieses nicht besteht, gibt es dieses nicht; aufgrund des Aufhörens von diesem hört dieses auf.‘
Sukhavedaniyaṁ, bhikkhave, phassaṁ paṭicca uppajjati sukhavedanā.
sukhavedanā → sukhā vedanā (bj, sya-all, pts)Ein angenehmes Gefühl entsteht in Abhängigkeit von einem Kontakt, der als angenehm zu erleben ist.
Tasseva sukhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ sukhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannā sukhavedanā sā nirujjhati sā vūpasammati.
sukhavedanā → sukhā vedanā (bj, sya-all, pts) | vūpasammati → vūpasamati (bj: syā) | sukhavedaniyassa → sukhavedanīyassa (bjt) | vūpasammati → v-ūpasammati (pts)Mit dem Aufhören dieses Kontakts, der als angenehm zu erleben ist, hört das entsprechende angenehme Gefühl auf und vergeht.
Dukkhavedaniyaṁ, bhikkhave, phassaṁ paṭicca uppajjati dukkhavedanā.
dukkhavedanā → dukkhā vedanā (bj, sya-all, pts) | vedanā → dukkhavedanā (bj: machasaṁ, PTS) | dukkhā → B dukkha- (pts note) | dukkhavedaniyaṁ → dukkhavedanīyaṁ (bjt)Ein schmerzhaftes Gefühl entsteht in Abhängigkeit von einem Kontakt, der als schmerzhaft zu erleben ist.
Tasseva dukkhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ dukkhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannā dukkhavedanā sā nirujjhati sā vūpasammati.
dukkhavedanā → dukkhā vedanā (sya-all, pts) | dukkhā → All the MSS. have dukkha- (pts note) | dukkhavedaniyassa phassassa → dukkhavedanīyassa (bjt) | dukkhavedaniyaṁ → dukkhavedanīyaṁ (bjt) | vūpasammati → vūpasamati (th) | vedayitaṁ → vedayitam (pts)Mit dem Aufhören dieses Kontakts, der als schmerzhaft zu erleben ist, hört das entsprechende schmerzhafte Gefühl auf und vergeht.
Adukkhamasukhavedaniyaṁ, bhikkhave, phassaṁ paṭicca uppajjati adukkhamasukhavedanā.
adukkhamasukhavedanā → adukkhamasukhā vedanā (sya-all) | adukkhamasukhavedaniyaṁ → adukkhamasukhavedanīyaṁ (bjt)Ein neutrales Gefühl entsteht in Abhängigkeit von einem Kontakt, der als neutral zu erleben ist.
Tasseva adukkhamasukhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ adukkhamasukhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannā adukkhamasukhavedanā sā nirujjhati sā vūpasammati.
adukkhamasukhavedanā → adukkhamasukhā vedanā (sya-all) | sā vūpasammati → sa vupasammati (pts) | adukkhamasukhavedaniyassa → adukkhamasukhavedanīyassa (bjt) | adukkhamasukhavedaniyaṁ → adukkhamasukhavedanīyaṁ (bjt) | vūpasammati → vūpasamati (th) | vedayitaṁ → vedayitam (pts)Mit dem Aufhören dieses Kontakts, der als neutral zu erleben ist, hört das entsprechende neutrale Gefühl auf und vergeht.
Seyyathāpi, bhikkhave, dvinnaṁ kaṭṭhānaṁ saṅghaṭṭanasamodhānā usmā jāyati tejo abhinibbattati. Tesaṁyeva dvinnaṁ kaṭṭhānaṁ nānākatavinibbhogā yā tajjā usmā sā nirujjhati sā vūpasammati;
saṅghaṭṭanasamodhānā → saṅghaṭṭasamodhānā (bj, sya-all, pts) | nānākatavinibbhogā → nānābhāvā vinikkhepā (bj) | kaṭṭhānaṁ nānākatavinibbhogā → kaṭṭhānam nānābhāvāvinikkhepā (pts) | saṅghaṭṭasamodhānā → saṅghaṭasamodhānā (bj: syā) | vinikkhepā → nānākata vinibbhogā (bj: syā, machasaṁ) | nānākatavinibbhogā → nānābhāvāvinikkhepā (sī. pī.) ma. ni. 3.357 (cck note) | nānākatavinibbhogā → nānābhavāvinikkhepāti pāro dissati (sya-all: sī) | saṅghaṭṭasamodhānā → So B and C; S1 saṁghasamodhāna; S3 ghaṁsamāno (pts note) | nānābhāvāvinikkhepā → B nānākata vinibbhogā (pts note) | tesaṁyeva → tesaṁ yeva (bjt) | vūpasammati → vūpasamati (th) | abhinibbattati tesaṁyeva → abhinibattati tesaṁ yeva (pts)Wie wenn man zwei Hölzer aneinander reibt: Hitze entsteht und eine Flamme wird entfacht. Aber wenn man die Hölzer trennt und zur Seite legt, hört die entsprechende Hitze auf und vergeht.
evameva kho, bhikkhave, sukhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppajjati sukhavedanā.
sukhavedanā → sukhā vedanā (bj, sya-all) | vedanā → sukhavedanā (bj: machasaṁ, PTS) | sukhavedaniyaṁ → S1-3 sukhaṁ- (pts note) | sukhavedaniyaṁ → sukhavedanīyaṁ (bjt) | evameva → evam eva (pts)Ebenso entsteht ein angenehmes Gefühl in Abhängigkeit von einem Kontakt, der als angenehm zu erleben ist.
Tasseva sukhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ sukhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannā sukhavedanā sā nirujjhati sā vūpasammati …pe…
sukhavedanā → sukhā vedanā (bj, sya-all) | vūpasammati → vūpasammati dukkhavedaniyaṁ phassam paṭicca (pts) | sukhavedaniyassa → sukhavedanīyassa (bjt) | sukhavedaniyaṁ → sukhavedanīyaṁ (bjt) | + → dukkhavedanīyaṁ phassaṁ paṭicca (bjt) | vūpasammati → vūpasamati (th)Mit dem Aufhören dieses Kontakts, der als angenehm zu erleben ist, hört das entsprechende angenehme Gefühl auf und vergeht.
dukkhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca …
pe → spelled out in full (th) | phassaṁ → phassam (pts)Ein schmerzhaftes Gefühl …
adukkhamasukhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppajjati adukkhamasukhavedanā.
adukkhamasukhavedanā → adukkha masukhā vedanā (sya-all) | Adukkhamasukhavedaniyaṁ → S1-3 add bhikkhave (pts note)Ein neutrales Gefühl entsteht in Abhängigkeit von einem Kontakt, der als neutral zu erleben ist.
Tasseva adukkhamasukhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṁ tajjaṁ vedayitaṁ adukkhamasukhavedaniyaṁ phassaṁ paṭicca uppannā adukkhamasukhavedanā sā nirujjhati sā vūpasammati.
adukkhamasukhavedanā → adukkhamasukhā vedanā (bj, sya-all) | adukkhamasukhavedanā → adukkha masukhā vedanā (th) | vūpasammati → vūpasamati (th) | vedayitaṁ → vedayitam (pts) | phassaṁ → phassam (pts)Mit dem Aufhören dieses Kontakts, der als neutral zu erleben ist, hört das entsprechende neutrale Gefühl auf und vergeht.
Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako phassepi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati;
saṅkhāresupi nibbindati viññāṇasmimpi nibbindati → viññāṇasmim pinibbindati (pts) | phasse → S1-3 add pi (pts note) | pi → S3 omits pi (pts note) | saṅkhāresupi → saṅkhā resupi (th) | viññāṇasmimpi → viññāṇasmiṁpi (th) | vedanāyapi → vedanāya pi (pts) | saññāyapi → saññāya pi (pts)Wenn er das sieht, wird ein gebildeter edler Schüler ernüchtert von Kontakt, Gefühl, Wahrnehmung, Willensbildungsprozessen und Bewusstsein.
nibbindaṁ virajjati, virāgā vimuccati, vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.
vimuttamiti ñāṇaṁ → vimuttamhīti nāṇaṁ (pts)Wenn er ernüchtert ist, schwindet die Leidenschaft. Wenn die Leidenschaft schwindet, ist er befreit. Wenn er befreit ist, weiß er, dass er befreit ist.
‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānātī”ti.
pajānātīti dutiyaṁ → pajānāti (bj) | khīṇā → khīnā (pts) | karaṇīyaṁ nāparaṁ itthattāyāti → karaṇiyaṁ nāparam itthattāyā ti (pts) | karaṇiyaṁ → Abridged in S1-3 (pts note) | pajānātīti → pajā nātīti (th)Er versteht: ‚Wiedergeburt ist beendet; das geistliche Leben ist erfüllt; was zu tun war, ist getan; es gibt nichts weiter für diesen Ort.‘“