Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 12.63สังยุตตนิกาย
  • 7. Mahāvagga

Puttamaṁsasutta๖๓ ปุตตมังสสูตร

Sāvatthiyaṁ …
sāvatthiyaṁ → sāvatthiyaṁ viharati tatra kho bhagavā (sya-all) | sāvatthiyaṁ cattārome → (pts)
พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ... เขตกรุงสาวัตถี ณ ที่นั้น พระผู้มีพระภาค ...

“cattārome, bhikkhave, āhārā bhūtānaṁ vā sattānaṁ ṭhitiyā sambhavesīnaṁ vā anuggahāya.
sambhavesīnaṁ → sambhavesinaṁ (pts) | sambhavesinaṁ → S1-3 -sīnaṁ (pts note) | cattārome → cattāro me (bjt)
“ภิกษุทั้งหลาย อาหาร ๔ อย่างนี้ เป็นไปเพื่อความดำรงอยู่ของหมู่สัตว์ ผู้เกิดแล้ว หรือเพื่ออนุเคราะห์หมู่สัตว์ผู้แสวงหาที่เกิด
Katame cattāro?
cattāro → S1-3 add āhārā (pts note)
อาหาร ๔ อย่าง อะไรบ้าง คือ
Kabaḷīkāro āhāro oḷāriko vā sukhumo vā, phasso dutiyo, manosañcetanā tatiyā, viññāṇaṁ catutthaṁ.
kabaḷīkāro → kavaḷīkāro (sya-all); kabaliṁkāro (pts) | manosañcetanā → manosāñcetanā (pts)
๑. กวฬิงการาหาร ที่หยาบหรือละเอียด ๒. ผัสสาหาร ๓. มโนสัญเจตนาหาร ๔. วิญญาณาหาร
Ime kho, bhikkhave, cattāro āhārā bhūtānaṁ vā sattānaṁ ṭhitiyā sambhavesīnaṁ vā anuggahāya.
sambhavesīnaṁ vā → sambhavesinaṁ va (pts)
อาหาร ๔ อย่างนี้ เป็นไปเพื่อความดำรงอยู่ของหมู่สัตว์ผู้เกิดแล้ว หรือเพื่อ อนุเคราะห์หมู่สัตว์ผู้แสวงหาที่เกิด

Kathañca, bhikkhave, kabaḷīkāro āhāro daṭṭhabbo?
kabaḷīkāro → kavaḷīkāro (sya-all) | kabaḷīkāro āhāro → kabaliṁkāro āharo (pts) | kathañca → kathaṁ ca (pts)
กวฬิงการาหาร จะพึงเห็นได้อย่างไร
Seyyathāpi, bhikkhave, dve jāyampatikā parittaṁ sambalaṁ ādāya kantāramaggaṁ paṭipajjeyyuṁ.
jāyampatikā → jayampatikā (bj, pts1ed, pts2ed); jāyapatikā (sya-all) | jāyampatikā → jayampatikā (pts) | jayampatikā → jāyapatikā (bj: syā) | jāyampatikā → jayampatikā (sī. pī.) ṭīkā oloketabbā (cck note) | jayampatikā → B and C jāyampatikā (pts note) | kantāramaggaṁ → kantāra maggaṁ (th) | sambalaṁ → sambalam (pts)
คือ เปรียบเหมือนภรรยาสามีทั้งสอง ถือเอาเสบียงเล็กน้อย เดินทางกันดาร
Tesamassa ekaputtako piyo manāpo.
tesamassa → tesam assa (pts)
เขาทั้งสองมีบุตรน้อย ๑ คนทั้งน่ารัก และน่าพอใจ
Atha kho tesaṁ, bhikkhave, dvinnaṁ jāyampatikānaṁ kantāragatānaṁ yā parittā sambalamattā, sā parikkhayaṁ pariyādānaṁ gaccheyya.
jāyampatikānaṁ → jayampatikānaṁ (bj, pts); jāyapatikānaṁ (sya-all)
ขณะที่พวกเขากำลังเดินทาง กันดาร เสบียงที่มีเพียงเล็กน้อยได้หมดสิ้นไป
Siyā ca nesaṁ kantārāvaseso anatiṇṇo.
anatiṇṇo → anittiṇṇo (bj); anithiṇṇo (pts1ed, pts2ed) | nesaṁ → tesaṁ (bj) | ca nesaṁ → panesa (sya-all) | anatiṇṇo → anitthiṇṇo (sya-all, pts) | anittiṇṇo → anitiṇṇo (bj: PTS)
แต่ทางกันดารของพวกเขายังไม่ผ่านไป ยังเหลืออยู่ไกล
Atha kho tesaṁ, bhikkhave, dvinnaṁ jāyampatikānaṁ evamassa:
jāyampatikānaṁ → jayampatikānaṁ (bj); jāyapatikānaṁ (sya-all) | dvinnaṁ jāyampatikānaṁ evamassa → dvinnam jayampatikānam evam assa (pts) | tesaṁ → tesam (pts)
ลำดับนั้น เขาทั้งสองตกลงกันว่า
‘amhākaṁ kho yā parittā sambalamattā sā parikkhīṇā pariyādiṇṇā.
pariyādiṇṇā → pariyādinnā (bj, sya-all, km); pariyādānaṁ (pts1ed, pts2ed) | pariyādiṇṇā → pariyādinnā (cck: syā. kaṁ.)
‘เสบียงที่เหลืออยู่เล็กน้อย ได้หมด สิ้นไปแล้ว
Atthi cāyaṁ kantārāvaseso anittiṇṇo.
anittiṇṇo → anitthiṇṇo (sya-all, km); anithiṇṇo (pts1ed, pts2ed); anatiṇṇo (mr) | anittiṇṇo → anitthiṇṇo (cck: syā. kaṁ.); anatiṇṇo (cck: ka.)
แต่ทางกันดารยังเหลืออยู่ไกล
Yannūna mayaṁ imaṁ ekaputtakaṁ piyaṁ manāpaṁ vadhitvā vallūrañca soṇḍikañca karitvā puttamaṁsāni khādantā evaṁ taṁ kantārāvasesaṁ nitthareyyāma, mā sabbeva tayo vinassimhā’ti.
evaṁ taṁ → dvepimaṁ (bj) | yannūna → yannuna (pts) | dvepimaṁ → dvepi taṁ (bj: syā) | sabbeva → S3 bhabbeva (pts note) | yannūna → yaṁnūna (my) | soṇḍikañca → soṇ ḍikañca (th) | evaṁ → eva dvepi (th) | mā → no ce (th) | vinassimhāti → vinassamhāti (th) | imaṁ → imam (pts) | evaṁ taṁ → evantaṁ (pts)
ทางที่ดี พวกเราช่วยกันฆ่าบุตรน้อย ที่น่า รักน่าพอใจคนนี้เสีย ทำเป็นเนื้อเค็มและเนื้อย่าง บริโภคเนื้อบุตร ก็จะข้ามพ้นทาง กันดารที่เหลืออยู่ได้ เราทั้ง ๓ อย่าพินาศพร้อมกันเลย’
Atha kho te, bhikkhave, dve jāyampatikā taṁ ekaputtakaṁ piyaṁ manāpaṁ vadhitvā vallūrañca soṇḍikañca karitvā puttamaṁsāni khādantā evaṁ taṁ kantārāvasesaṁ nitthareyyuṁ.
jāyampatikā → jayampatikā (bj) | taṁ → naṁ (bj) | jāyampatikā taṁ ekaputtakaṁ → jayampatikā tam ekaputtakam (pts) | naṁ → evaṁ taṁ (bj: machasaṁ, PTS) | jāyampatikā taṁ → jāyapatikā etaṁ (th) | evaṁ → eva (th) | evaṁ taṁ → evantaṁ (pts)
ต่อมา ภรรยาสามีทั้งสองนั้น ก็ฆ่าบุตรน้อยที่น่ารักน่าพอใจคนนั้น ทำเป็นเนื้อเค็มและเนื้อย่าง บริโภคเนื้อบุตรนั้น แหละจึงข้ามพ้นทางกันดารนั้นไปได้
Te puttamaṁsāni ceva khādeyyuṁ, ure ca paṭipiseyyuṁ:
paṭipiseyyuṁ → patipiṁseyyuṁ (bj, sya-all, pts) | patipiṁseyyuṁ → paṭipiṁseyyuṁ (bj: machasaṁ) | paṭipiseyyuṁ → patipiṁseyyum (pts)
พวกเขาบริโภคเนื้อบุตรไปพลาง ทุบอกไปพลาง รำพันว่า
‘kahaṁ, ekaputtaka, kahaṁ, ekaputtakā’ti.
kahaṁ → S1 haṁ ekaputtakahaṁ S3 kahaṁ ekaputta kaṁhaṁ (pts note)
‘บุตรน้อยอยู่ที่ไหน บุตรน้อยอยู่ที่ไหน’

Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,เธอทั้งหลายจะเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร api nu te davāya vā āhāraṁ āhāreyyuṁ, madāya vā āhāraṁ āhāreyyuṁ, maṇḍanāya vā āhāraṁ āhāreyyuṁ, vibhūsanāya vā āhāraṁ āhāreyyun”ti?
āhāreyyuṁ → āhareyyuṁ (bj, sya-all) | āhāreyyunti → āhareyyuṁ (bj); āhareyyunti (sya-all) | āhāraṁ āhāreyyuṁ → āhāram āhareyyum (pts) | āhāraṁ āhāreyyunti → āhāram āhareyyunti (pts) | āhareyyuṁ → āhāreyyuṁ (bj: machasaṁ) | āhareyyuṁ → āhāreyyuṁ (bj: machasaṁ) | āhareyyuṁ → āhāreyyuṁ (bj: machasaṁ) | āhareyyum → B āhāreyyuṁ always; in S3 hā with ā erased here only, further on ha (pts note) | āhāraṁ āhāreyyuṁ → āhāram āhareyyuṁ (pts)
คือ พวกเขาบริโภคเนื้อบุตรเป็นอาหาร เพื่อเล่น เพื่อความมัวเมา หรือเพื่อ ตกแต่ง เพื่อประดับร่างกายหรือ”

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ bhante → hetambhante (bjt) | hetaṁ → hetam (pts)
“หามิได้ พระพุทธเจ้าข้า”

“Nanu te, bhikkhave, yāvadeva kantārassa nittharaṇatthāya āhāraṁ āhāreyyun”ti?
āhāreyyunti → āhareyyunti (sya-all) | āhāraṁ āhāreyyunti evaṁ → āhāram āhareyyunti evam (pts)
“พวกเขาบริโภคอาหารที่ปรุงจากเนื้อบุตรเพียงเพื่อจะข้ามทางกันดารให้พ้นหรือ”

“Evaṁ, bhante”.
evaṁ bhante → evambhante (bjt) | evaṁ → evam (pts)
“ใช่ พระพุทธเจ้าข้า”

“‘Evameva khvāhaṁ, bhikkhave, kabaḷīkāro āhāro daṭṭhabbo’ti vadāmi.
kabaḷīkāro → kavaḷīkāro (sya-all); kabaliṁkāro (pts) | evameva → evam eva (pts) | daṭṭhabboti → daṭṭhabbo ti (pts)
“ภิกษุทั้งหลาย อุปมานี้ฉันใด อุปไมยก็ฉันนั้น เรากล่าวว่า ‘บุคคลพึงเห็น กวฬิงการาหาร (เปรียบเหมือนเนื้อบุตร)’
Kabaḷīkāre, bhikkhave, āhāre pariññāte pañca kāmaguṇiko rāgo pariññāto hoti.
kabaḷīkāre → kabalīkāre (bj); kavaḷīkāre (sya-all); kabaliṁkāre (pts) | pañca kāmaguṇiko → pañcakāmaguṇiko (my, bjt, th, pts)
เมื่ออริยสาวกกำหนดรู้กวฬิงการาหาร ได้แล้ว ก็เป็นอันกำหนดรู้ราคะซึ่งเกิดจากกามคุณ ๕
Pañca kāmaguṇike rāge pariññāte natthi taṁ saṁyojanaṁ yena saṁyojanena saṁyutto ariyasāvako puna imaṁ lokaṁ āgaccheyya.
pañca kāmaguṇike → pañcakāmaguṇike (my, bjt, th, pts) | saṁyojanaṁ → saññojanaṁ (bjt, th, pts) | saṁyojanena → saññojanena (bjt) | saṁyojanena saṁyutto → saññojanena saññutto (th, pts) | imaṁ lokaṁ → imam lokam (pts)
เมื่อกำหนดรู้ราคะซึ่งเกิดจาก กามคุณ ๕ ได้แล้ว สังโยชน์ที่เป็นเครื่องชักนำอริยสาวกให้มาสู่โลกนี้อีก ก็ไม่มี

Kathañca, bhikkhave, phassāhāro daṭṭhabbo?ผัสสาหาร จะพึงเห็นได้อย่างไร Seyyathāpi, bhikkhave, gāvī niccammā kuṭṭañce nissāya tiṭṭheyya. Ye kuṭṭanissitā pāṇā te naṁ khādeyyuṁ.
kuṭṭañce → kuḍḍañce (bj, sya-all, km, pts1ed, pts2ed) | kuṭṭanissitā → kuḍḍanissītā (bj); kuḍḍa nissitā (sya-all, pts) | kuṭṭañce → kuḍḍañce (pts) | ce → kuḍḍañce (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | kuḍḍañce → B kuṭṭa-; C kuṭa (pts note) | kuṭṭañce → kuṭṭaṁ ce (my) | kuṭṭanissitā → kuḍḍanissitā (pts)
คือ เปรียบเหมือนแม่โคที่ไม่มีหนังหุ้ม ถ้ายืนพิงฝาอยู่ ก็จะถูกฝูงสัตว์ที่อาศัย ฝาเจาะกิน
Rukkhañce nissāya tiṭṭheyya, ye rukkhanissitā pāṇā te naṁ khādeyyuṁ.
rukkhañce → rukkhaṁ ce (my)
ถ้ายืนพิงต้นไม้อยู่ ก็จะถูกฝูงสัตว์ที่อาศัยต้นไม้เจาะกิน
Udakañce nissāya tiṭṭheyya, ye udakanissitā pāṇā te naṁ khādeyyuṁ.
udakañce → udakaṁ ce (my)
ถ้าลงไปยืน แช่น้ำอยู่ ก็จะถูกฝูงสัตว์ที่อาศัยอยู่ในน้ำกัดกิน
Ākāsañce nissāya tiṭṭheyya, ye ākāsanissitā pāṇā te naṁ khādeyyuṁ.
ākāsañce → ākāsaṁ ce (my)
ถ้ายืนอยู่ในที่แจ้ง ก็จะถูกฝูงสัตว์ ที่อาศัยอยู่ในอากาศเกาะจิกกิน
Yaṁ yadeva hi sā, bhikkhave, gāvī niccammā nissāya tiṭṭheyya, ye tannissitā pāṇā te naṁ khādeyyuṁ.
nissāya tiṭṭheyya, ye tannissitā → nissāya tiṭṭheyya ye tannissitā tannissitā (bj, pts1ed-2), nissāya tiṭṭheyya ye taṁ nissitā taṁ nissitā (sya-all, km) | ye → ye tannissitā (bj, pts) | nissāya → nissāya nissāya (pts) | pāṇā → ye tannissitā pāṇā (bj: machasaṁ) | tannissitā → ye tannissitā tannissitā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | ye → Missing in S1-3 (pts note) | tannissitā → B does no repeat nissāya . . . tannissitā (pts note) | yaṁ yadeva → yaññadeva (bjt, th) | yaṁ yadeva → yaññad eva (pts)
ไม่ว่าแม่โคตัวที่ไม่มีหนังหุ้มตัวนั้นจะไปอาศัยอยู่ใน สถานที่ใด ๆ ก็ตาม ก็ถูกจำพวกสัตว์ที่อาศัยอยู่ในสถานที่นั้น ๆ กัดกินอยู่ร่ำไป
Evameva khvāhaṁ, bhikkhave, ‘phassāhāro daṭṭhabbo’ti vadāmi.
evameva → evam eva (pts) | daṭṭhabboti → daṭṭhabbo ti (pts)
อุปมานี้ฉันใด อุปไมยก็ฉันนั้น เรากล่าวว่า ‘บุคคลพึงเห็นผัสสาหาร (เปรียบเหมือน แม่โคที่ไม่มีหนังหุ้ม)’
Phasse, bhikkhave, āhāre pariññāte tisso vedanā pariññātā honti.
pariññātā → pāriññātā (pts)
เมื่ออริยสาวกกำหนดรู้ผัสสาหารได้แล้วก็เป็นอันกำหนดรู้ เวทนา ๓ ประการ
Tīsu vedanāsu pariññātāsu ariyasāvakassa natthi kiñci uttarikaraṇīyanti vadāmi.
uttarikaraṇīyanti → uttariṁ karaṇīyanti (bj, pts1ed, pts2ed) | uttarikaraṇīyanti → uttariṁ karaṇīyanti (pts) | uttariṁ → uttari (bj: machasaṁ, syā) | uttarikaraṇīyanti → uttariṁkaraṇīyanti (cck: sī. pī.)
เมื่อกำหนดรู้เวทนา ๓ ประการได้แล้ว เรากล่าวว่าไม่มีสิ่งใดที่ อริยสาวกพึงทำให้ยิ่งไปกว่านี้

Kathañca, bhikkhave, manosañcetanāhāro daṭṭhabbo?มโนสัญเจตนาหาร จะพึงเห็นได้อย่างไร Seyyathāpi, bhikkhave, aṅgārakāsu sādhikaporisā puṇṇā aṅgārānaṁ vītaccikānaṁ vītadhūmānaṁ.
vītaccikānaṁ → vitacchikānaṁ (pts) | vitacchikānaṁ → S1 and C vīta- (pts note)
คือ เปรียบเหมือนหลุมถ่านเพลิง ลึกกว่าชั่วคน เต็มไปด้วยถ่านเพลิง ไม่มีเปลว ไม่มีควัน
Atha puriso āgaccheyya jīvitukāmo amaritukāmo sukhakāmo dukkhappaṭikūlo.
dukkhapaṭikkūlo → dukkhappaṭikūlo (bj: machasaṁ) | amaritukāmo → amaritu kāmo (th)
ครั้งนั้นบุรุษคนหนึ่งต้องการมีชีวิตไม่อยากตาย รักสุขเกลียดทุกข์เดินมา
Tamenaṁ dve balavanto purisā nānābāhāsu gahetvā taṁ aṅgārakāsuṁ upakaḍḍheyyuṁ.
dve → S1-3 duve (pts note) | gahetvā → S3 paggahetvā (pts note) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | taṁ aṅgārakāsuṁ → tam aṅgārakāsum (pts)
บุรุษมีกำลัง ๒ คนจับแขนของเขาคนละข้างฉุดไปลงหลุมถ่านเพลิง
Atha kho, bhikkhave, tassa purisassa ārakāvassa cetanā ārakā patthanā ārakā paṇidhi.
ārakā → ārakāva (sya-all)
ทันใดนั้น เขามี เจตนาปรารถนาตั้งใจจะไปให้ไกลจากหลุมถ่านเพลิง
Taṁ kissa hetu?ข้อนั้นเพราะเหตุไร Evañhi, bhikkhave, tassa purisassa hoti:
evañhi → viditaṁ hi (bj, sya-all) | hi → evaṁ hi (bj: machasaṁ, PTS) | hi → S1-3 Viditaṁ (pts note) | evañhi → viditañhi (th)
เพราะเขารู้ว่า
‘imañcāhaṁ aṅgārakāsuṁ papatissāmi, tatonidānaṁ maraṇaṁ vā nigacchāmi maraṇamattaṁ vā dukkhan’ti.
imañcāhaṁ → imaṁ cāhaṁ (my, pts) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (pts)
‘ถ้าเราจักตกหลุมถ่านเพลิงนี้ เราจักต้องตายหรือถึงทุกข์ ปางตาย เพราะเหตุนั้น’
Evameva khvāhaṁ, bhikkhave, ‘manosañcetanāhāro daṭṭhabbo’ti vadāmi.
manosañcetanāhāro → manosañcetanā hāro (th) | evameva → evam eva (pts) | daṭṭhabboti → daṭṭhabbo ti (pts)
อุปมานี้ฉันใด อุปไมยก็ฉันนั้น เรากล่าวว่า ‘บุคคลพึง เห็นมโนสัญเจตนาหาร (เปรียบเหมือนหลุมถ่านเพลิง)’
Manosañcetanāya, bhikkhave, āhāre pariññāte tisso taṇhā pariññātā honti.เมื่ออริยสาวกกำหนดรู้มโน- สัญเจตนาหารได้แล้ว ก็เป็นอันกำหนดรู้ตัณหา ๓ ประการ Tīsu taṇhāsu pariññātāsu ariyasāvakassa natthi kiñci uttarikaraṇīyanti vadāmi.
uttarikaraṇīyanti → uttariṁ karaṇīyanti (bj) | kiñci uttarikaraṇīyanti → uttariṁkaraṇīyanti (pts)
เมื่อกำหนดรู้ตัณหา ๓ ประการได้แล้ว เรากล่าวว่าไม่มีสิ่งใดที่อริยสาวกพึงทำให้ยิ่งไปกว่านี้

Kathañca, bhikkhave, viññāṇāhāro daṭṭhabbo?วิญญาณาหาร จะพึงเห็นได้อย่างไร Seyyathāpi, bhikkhave, coraṁ āgucāriṁ gahetvā rañño dasseyyuṁ:
dasseyyuṁ ayaṁ te → dassesuṁ ayante (sya-all) | coraṁ → coram (pts)
คือ เปรียบเหมือนราชบุรุษทั้งหลายจับโจรผู้ประพฤติชั่วได้แล้ว จึงทูลแสดงแด่ พระราชาว่า
‘ayaṁ te, deva, coro āgucārī, imassa yaṁ icchasi taṁ daṇḍaṁ paṇehī’ti.
icchasi → icchitaṁ (pts) | icchitaṁ → S1-3 icchasi (pts note) | ayaṁ te → ayante (th, pts) | daṇḍaṁ → daṇḍam (pts)
‘ขอเดชะ ผู้นี้เป็นโจรประพฤติชั่วต่อพระองค์ ขอจงทรงลงพระอาญา ตามที่ทรงพระราชประสงค์แก่โจรผู้นี้เถิด’
Tamenaṁ rājā evaṁ vadeyya:
tamenaṁ → tam enam (pts)
พระราชามีพระกระแสรับสั่งว่า
‘gacchatha, bho, imaṁ purisaṁ pubbaṇhasamayaṁ sattisatena hanathā’ti.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj)
‘ท่านทั้งหลาย จงไปช่วยกันประหารมัน ด้วยหอก ๑๐๐ เล่มในเวลาเช้า’
Tamenaṁ pubbaṇhasamayaṁ sattisatena haneyyuṁ.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | haneyyuṁ → hareyyuṁ (pts) | sattisatena → S1-3 add vā (pts note) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
ราชบุรุษทั้งหลายก็ช่วยกันประหารนักโทษคนนั้น ด้วยหอก ๑๐๐ เล่มในเช้าวันนั้น
Atha rājā majjhanhikasamayaṁ evaṁ vadeyya:
majjhanhikasamayaṁ → majjhantikaṁ samayaṁ (bj, pts); majjhantikasamayaṁ (sya-all)
ต่อมาในเวลาเที่ยงวัน พระราชาทรงซักถามราชบุรุษทั้งหลายว่า
‘ambho, kathaṁ so puriso’ti?‘ท่านทั้งหลาย นักโทษคนนั้นเป็นอย่างไรบ้าง’ ‘Tatheva, deva, jīvatī’ti.ราชบุรุษทั้งหลายกราบทูลว่า ‘เขายังมีชีวิตอยู่ พระพุทธเจ้าข้า’ Tamenaṁ rājā evaṁ vadeyya:
tamenaṁ → tam eṇam (pts) | evaṁ → evam (pts)
จึงมี พระกระแสรับสั่งว่า
‘gacchatha, bho, taṁ purisaṁ majjhanhikasamayaṁ sattisatena hanathā’ti.
majjhanhikasamayaṁ → majjhantikasamayaṁ (bj, sya-all); sāyaṇhasamayaṁ (pts) | taṁ → tam (pts)
‘ท่านทั้งหลาย จงไปช่วยกันประหารมันด้วยหอก ๑๐๐ เล่ม ในเวลาเที่ยงวัน’
Tamenaṁ majjhanhikasamayaṁ sattisatena haneyyuṁ.
majjhanhikasamayaṁ → majjhantikasamayaṁ (bj, sya-all) | tamenaṁ majjhanhikasamayaṁ → tam enaṁ majjhantikasamayaṁ (pts)
ราชบุรุษทั้งหลายก็ช่วยกันประหารนักโทษคนนั้นด้วยหอก ๑๐๐ เล่ม ในเวลาเที่ยงวัน
Atha rājā sāyanhasamayaṁ evaṁ vadeyya:
sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (sya-all)
ต่อมาในเวลาเย็น พระราชาทรงซักถามราชบุรุษทั้งหลายอีกว่า
‘ambho, kathaṁ so puriso’ti?
purisoti → puriso ti (pts)
‘ท่านทั้งหลาย นักโทษคนนั้นเป็นอย่างไรบ้าง’
‘Tatheva, deva, jīvatī’ti.ราชบุรุษทั้งหลายกราบทูลว่า ‘เขายังมีชีวิตอยู่ พระพุทธเจ้าข้า’ Tamenaṁ rājā evaṁ vadeyya:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
จึงมี พระกระแสรับสั่งว่า
‘gacchatha, bho, taṁ purisaṁ sāyanhasamayaṁ sattisatena hanathā’ti.
sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (sya-all) | taṁ → tam (pts)
‘ท่านทั้งหลาย จงไปช่วยกันประหารมันด้วยหอก ๑๐๐ เล่ม ในเวลาเย็น’
Tamenaṁ sāyanhasamayaṁ sattisatena haneyyuṁ.
sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (sya-all) | tamenaṁ sāyanhasamayaṁ → tam enaṁ sāyaṇhasamayaṁ (pts)
ราชบุรุษทั้งหลายก็ช่วยกันประหารนักโทษคนนั้นด้วยหอก ๑๐๐ เล่ม ในเวลาเย็น

Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
kiṁ → kim (pts)
เธอทั้งหลายจะเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร
api nu so puriso divasaṁ tīhi sattisatehi haññamāno tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvediyethā”ti?
paṭisaṁvediyethāti → paṭisaṁvedayethāti (bj) | paṭisaṁvediyethāti ekissāpi bhante → paṭisaṁvedayethāti etissāpi bhikkhave (sya-all) | paṭisaṁvedayethāti → paṭisaṁvediyetha (bj: sīmu3, machasaṁ, PTS, sī.pævi, sī.pavi) | so → S1-3 kho (pts note) | tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ → tato nidānaṁ dukkham domanassam (pts)
คือ เมื่อเขาถูกประหารด้วยหอก ๓๐๐ เล่มตลอดทั้งวัน จะพึงได้เสวยทุกข์- โทมนัสซึ่งมีการประหารนั้นเป็นเหตุ มิใช่หรือ”

“Ekissāpi, bhante, sattiyā haññamāno tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvediyetha;
bhante → bhikkhave (bj) | paṭisaṁvediyetha → paṭisaṁvedayetha (bj, sya-all) | ekissāpi → ekissa pi (pts) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (bjt, pts) | ekissāpi bhante → etissāpi bhikkhave (th)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อเขาถูกประหารแม้ด้วยหอก ๑ เล่ม ยังได้เสวย ทุกข์โทมนัสซึ่งมีการประหารนั้นเป็นเหตุ
ko pana vādo tīhi sattisatehi haññamāno”ti.
haññamānoti evameva → haññayamāno ti evam eva (pts)
ไม่ต้องพูดถึงเมื่อถูกประหารด้วยหอก ๓๐๐ เล่ม”

“Evameva khvāhaṁ, bhikkhave, viññāṇāhāro daṭṭhabboti vadāmi.
viññāṇāhāro daṭṭhabboti → viññāṇāharo daṭṭhabbo ti (pts) | evameva → evam eva (pts)
“ภิกษุทั้งหลาย อุปมานี้ฉันใด อุปไมยก็ฉันนั้น เรากล่าวว่า ‘บุคคลพึงเห็น วิญญาณาหาร (เปรียบเหมือนนักโทษประหาร)’
Viññāṇe, bhikkhave, āhāre pariññāte nāmarūpaṁ pariññātaṁ hoti, nāmarūpe pariññāte ariyasāvakassa natthi kiñci uttarikaraṇīyanti vadāmī”ti.
uttarikaraṇīyanti → uttariṁ karaṇīyanti (bj, pts) | ariyasāvakassa → arivasāvakassa (pts) | ariyasāvakassa → ariya sāvakassa (th) | nāmarūpaṁ → nāmarūpam (pts) | uttarikaraṇīyanti → uttariṁkaraṇīyanti (pts)
เมื่ออริยสาวก กำหนดรู้วิญญาณา- หารได้แล้ว ก็เป็นอันกำหนดรู้นามรูปได้ เมื่อกำหนดรู้นามรูปได้แล้ว เรากล่าวว่า ไม่มีสิ่งใดที่อริยสาวกพึงทำให้ยิ่งไปกว่านี้”

Tatiyaṁ.ปุตตมังสสูตรที่ ๓ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Lietuvių · Српски · ไทย