Jhānābhiññasutta
Jhānābhiññasutta → jhānābhiññāsuttaṁ (bj)๙ ฌานาภิญญสูตร
Sāvatthiyaṁ viharati.
viharati → (bj)พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ... เขตกรุงสาวัตถี ...
“Ahaṁ, bhikkhave, yāvade ākaṅkhāmi vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi.
paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (bj) | yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | savicāraṁ → savecāraṁ (pts) | pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ → pītisukham pathamaṁ jhānam (pts) | yāvadeva → So C and S1-3; B yāvade always (pts note) | ahaṁ → aham (pts)“ภิกษุทั้งหลาย เราสงัดจากกามและอกุศลธรรมทั้งหลาย บรรลุปฐมฌาน ที่มีวิตกวิจาร ปีติและสุขอันเกิดจากวิเวกอยู่ได้ตราบเท่าที่เราต้องการ
Kassapopi, bhikkhave, yāvade ākaṅkhati vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (bj); pathamaṁ jhānam (pts) | yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | savicāraṁ → savicaraṁ (pts) | yāvade → yāvade (bj: machasaṁ) | vivicca → S1-3 vivicceva (pts note) | vivicceva → vivicce va (bjt) | kassapopi → kassapo pi (pts)แม้กัสสปะ ก็สงัดจากกามและอกุศลธรรมทั้งหลาย บรรลุปฐมฌานที่มีวิตกวิจาร ปีติและ สุขอันเกิดจากวิเวกอยู่ได้ตราบเท่าที่เธอต้องการเช่นกัน
Ahaṁ, bhikkhave, yāvade ākaṅkhāmi vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi.
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | yāvade → yāvadeva (bj: sīmu3) | vūpasamā → vūpa samā (th) | ahaṁ → aham (pts) | ajjhattaṁ → ajjhattam (pts) | avitakkaṁ avicāraṁ → avitakkam avicāram (pts) | jhānaṁ → jhānam (pts)เพราะวิตกวิจารสงบระงับไป เราบรรลุทุติยฌาน มีความผ่องใสในภายใน มีภาวะที่จิตเป็นหนึ่งผุดขึ้น ไม่มีวิตก ไม่มีวิจาร มีแต่ปีติและสุขอันเกิดจากสมาธิอยู่ ได้ตราบเท่าที่เราต้องการ
Kassapopi, bhikkhave, yāvade ākaṅkhati vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | yāvade → yāvadeva (bj: sīmu3) | dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyaṁjhānaṁ (bjt) | kassapopi → kassapo pi (pts) | dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyam jhānam (pts)เพราะวิตก วิจารสงบระงับไป แม้กัสสปะก็บรรลุทุติยฌาน ฯลฯ อยู่ได้ตราบเท่าที่เธอต้องการเช่นกัน
Ahaṁ, bhikkhave, yāvade ākaṅkhāmi pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharāmi sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedemi, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi.
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | jhānaṁ upasampajja → jhānam upāsampajja (pts) | upekkhako → S1-3 upekha- always (pts note) | sukhañca → sukhaṁ ca (bjt) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | sukhavihārīti → sukha vihārīti (th) | ahaṁ → aham (pts) | sukhañca → sukhañ ca (pts) | yaṁ taṁ → yan tam (pts)เพราะปีติจางคลายไป เรามีอุเบกขา มีสติสัมปชัญญะ เสวยสุขด้วยนามกาย บรรลุตติยฌาน ที่พระอริยะทั้งหลายสรรเสริญว่า ‘ผู้ได้ฌานนี้เป็นผู้มีอุเบกขา มีสติ อยู่เป็นสุขได้’ ตราบเท่าที่เราต้องการ
Kassapopi, bhikkhave, yāvade ākaṅkhati pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th)เพราะปีติจางคลายไป แม้กัสสปะเป็น ผู้มีอุเบกขา มีสติสัมปชัญญะ เสวยสุขด้วยนามกาย บรรลุตติยฌาน ที่พระอริยะ ทั้งหลายสรรเสริญว่า ‘ผู้ได้ฌานนี้เป็นผู้มีอุเบกขา มีสติ อยู่เป็นสุขได้’ ตราบเท่าที่ เธอต้องการเช่นกัน
Ahaṁ, bhikkhave, yāvade ākaṅkhāmi sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi.
pahānā → pahāṇā (bj) | somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā → somanassa domanassānaṁ atthagamā (bj) | yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | jhānam → S1-3 catutthajjhānam (pts note) | ahaṁ → aham (pts) | somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ → somanassadomanassānam atthagamā adukkham asukham upekkhā sati parisuddhiṁ (pts)เพราะละสุขและทุกข์ได้แล้ว เพราะโสมนัสและโทมนัสดับไปก่อน เราบรรลุ จตุตถฌาน ไม่มีทุกข์ ไม่มีสุข มีสติบริสุทธิ์เพราะอุเบกขา อยู่ได้ตราบเท่าที่เรา ต้องการ
Kassapopi, bhikkhave, yāvade ākaṅkhati sukhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
pahānā → pahānā dukkhassa ca pahāṇā (bj) | yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | kassapopi → kassapo pi (pts) | jhānaṁ → jhānam (pts)เพราะละสุขและทุกข์ได้แล้ว แม้กัสสปะก็บรรลุจตุตถฌาน ฯลฯ อยู่ได้ ตราบเท่าที่เธอต้องการเช่นกัน
Ahaṁ, bhikkhave, yāvade ākaṅkhāmi sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ananto ākāsoti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharāmi.
atthaṅgamā → atthagamā (bj) | yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ → patighasaññānam atthagamā nānattasaññānam (pts) | ākāsoti ākāsānañcāyatanaṁ → ākāso ti ākāsanañcāyatanam (pts) | ahaṁ → aham (pts)เราบรรลุอากาสานัญจายตนะ ด้วยมนสิการว่า ‘อากาศไม่มีที่สุด’ เพราะล่วง รูปสัญญา ดับปฏิฆสัญญา ไม่มนสิการนานัตตสัญญาโดยประการทั้งปวง อยู่ได้ ตราบเท่าที่เราต้องการ
Kassapopi, bhikkhave, yāvade ākaṅkhati sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā …pe… ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati.
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | ākāsānañcāyatanaṁ → ākāsānāñcāyatanam (pts) | samatikkamā → sama tikkamā (th) | kassapopi → kassapo pi (pts)แม้กัสสปะก็บรรลุอากาสานัญจายตนะ ฯลฯ เพราะล่วง รูปสัญญา ไม่มนสิการโดยประการทั้งปวง อยู่ได้ตราบเท่าที่เธอต้องการเช่นกัน
Ahaṁ, bhikkhave, yāvade ākaṅkhāmi sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma anantaṁ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharāmi.
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | ākāsānañcāyatanaṁ → ākāsā nañcāyatanaṁ (th) | ahaṁ → aham (pts) | anantaṁ → anantam (pts) | viññāṇañcāyatanaṁ → viññāṇañcāyatanam (pts)เราบรรลุวิญญาณัญจายตนะ ด้วยมนสิการว่า ‘วิญญาณไม่มีที่สุด’ เพราะล่วง อากาสานัญจายตนะโดยประการทั้งปวง อยู่ได้ตราบเท่าที่เราต้องการ
Kassapopi, bhikkhave, yāvade ākaṅkhati sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma anantaṁ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati.
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts)แม้กัสสปะ ก็บรรลุวิญญาณัญจายตนะ ด้วยมนสิการว่า ‘วิญญาณไม่มีที่สุด’ เพราะล่วง อากาสานัญจายตนะโดยประการทั้งปวง อยู่ได้ตราบเท่าที่เธอต้องการเช่นกัน
Ahaṁ, bhikkhave, yāvade ākaṅkhāmi sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharāmi.
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | kiñcīti → kiñciti (bjt) | viññāṇañcāyatanaṁ → viññāṇa ñcāyatanaṁ (th) | upasampajja → upa sampajja (th) | ahaṁ → aham (pts) | ākiñcaññāyatanaṁ → ākiñcaññāyatanam (pts)เราบรรลุอากิญจัญญายตนะ ด้วยมนสิการว่า ‘อะไรน้อยหนึ่งย่อมไม่มี’ เพราะล่วงวิญญาณัญจายตนะโดยประการทั้งปวง อยู่ได้ตราบเท่าที่เราต้องการ
Kassapopi, bhikkhave, yāvade ākaṅkhati …pe… ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati.
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | ākiñcaññāyatanaṁ → ākiñcaññāyātanam (pts) | kassapopi → kassapo pi (pts)แม้กัสสปะก็บรรลุ ฯลฯ อยู่ได้ตราบเท่าที่เธอต้องการเช่นกัน
Ahaṁ, bhikkhave, yāvade ākaṅkhāmi sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharāmi.
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | ākiñcaññāyatanaṁ → ākiñ caññāyatanaṁ (th) | ahaṁ → aham (pts) | nevasaññānāsaññāyatanaṁ → nevasaññānāsaññāyatanam (pts)เราบรรลุเนวสัญญานาสัญญายตนะ เพราะล่วงอากิญจัญญายตนะโดยประการ ทั้งปวง อยู่ได้ตราบเท่าที่เราต้องการ
Kassapopi, bhikkhave, yāvade ākaṅkhati …pe… nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati.
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | nevasaññānāsaññāyatanaṁ → neva saññānāsaññāyatanaṁ (th) | kassapopi → kassapo pi (pts) | nevasaññānāsaññāyatanaṁ → nevasaññānāsaññāyatanam (pts)แม้กัสสปะก็บรรลุเนวสัญญานาสัญญายตนะ ฯลฯ อยู่ได้ตราบเท่าที่เธอต้องการเช่นกัน
Ahaṁ, bhikkhave, yāvade ākaṅkhāmi sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharāmi.
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | nevasaññānāsaññāyatanaṁ → neva saññānāsaññāyatanaṁ (th) | ahaṁ → aham (pts) | saññāvedayitanirodhaṁ → saññāvedayitanirodham (pts)เราบรรลุสัญญาเวทยิตนิโรธ เพราะล่วงเนวสัญญานาสัญญายตนะโดยประการ ทั้งปวง อยู่ได้ตราบเท่าที่เราต้องการ
Kassapopi, bhikkhave …pe… saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati.
upasampajja → upa sampajja (th) | kassapopi → kassapo pi (pts) | saññāvedayitanirodhaṁ → saññāvedayitanirodham (pts)แม้กัสสปะก็บรรลุสัญญาเวทยิตนิโรธ ฯลฯ
Ahaṁ, bhikkhave, yāvade ākaṅkhāmi anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhomi—ekopi hutvā bahudhā homi, bahudhāpi hutvā eko homi; āvibhāvaṁ, tirobhāvaṁ, tirokuṭṭaṁ, tiropākāraṁ, tiropabbataṁ, asajjamāno gacchāmi, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karomi, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gacchāmi, seyyathāpi pathaviyaṁ; ākāsepi pallaṅkena kamāmi, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parimasāmi parimajjāmi; yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattemi.
tirokuṭṭaṁ → tirokuḍḍaṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyāpi → paṭhaviyāpi (bj) | abhijjamāne → abhejjamāne (bj) | pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj, sya-all) | kamāmi → caṅkamāmi (bj, sya-all); caṅkamāni (pts) | pakkhī → pakkhi (bj) | candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve → candimasuriye evammahiddhike evammahānubhāve (bj) | parimasāmi → parāmasāmi (bj) | yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ → paṭhaviyāpi ummujjanimmujjaṁ (sya-all) | candimasūriye → candimasuriye (sya-all) | anekavihitaṁ iddhividhaṁ → anekavidham iddhividham (pts) | ummujjanimujjaṁ karomi → ummujja nimujjaṁ kāromi (pts) | pakkhī sakuṇo imepi → pakkhisakuṇo ime pi (pts) | caṅkamāmi → kamāmi (bj: machasaṁ) | tirokuḍḍaṁ → B -kuṭaṁ (pts note) | caṅkamāni → S1 pallaṅkenañcaṅ-; B omits caṅ- (pts note) | āvibhāvaṁ → āvībhāvaṁ (bjt) | ahaṁ → aham (pts) | ekopi → eko pi (pts) | + → bahudhāhomi (pts) | tiropabbataṁ → tiropabbatam (pts) | udakepi → udake pi (pts) | ākāsepi → ākāse pi (pts) | evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve → evam mahiddhike evam mahānubhāve (pts) | brahmalokāpi → brahmalokā pi (pts)เราแสดงฤทธิ์ได้หลายอย่าง คือคนเดียวแสดงเป็นหลายคนก็ได้ หลายคน แสดงเป็นคนเดียวก็ได้ แสดงให้ปรากฏก็ได้ หรือให้หายไปก็ได้ ทะลุฝา กำแพง (และ) ภูเขา ไปได้ไม่ติดขัด เหมือนไปในที่ว่างก็ได้ ผุดขึ้นหรือดำลงในแผ่นดินเหมือนไป ในน้ำก็ได้ เดินบนน้ำโดยที่น้ำไม่แยก เหมือนเดินบนแผ่นดินก็ได้ นั่งขัดสมาธิเหาะไป ในอากาศเหมือนนกบินไปก็ได้ ใช้ฝ่ามือลูบคลำดวงจันทร์ ดวงอาทิตย์อันมีฤทธิ์มาก มีอานุภาพมากก็ได้ ใช้อำนาจทางกายไปจนถึงพรหมโลกก็ได้ตราบเท่าที่เราต้องการ
Kassapopi, bhikkhave, yāvade ākaṅkhati anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhoti …pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vatteti.
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | anekavihitaṁ → anekavidham (pts) | kassapopi → kassapo pi (pts) | brahmalokāpi → brahmalokā pi (pts)แม้กัสสปะก็แสดงฤทธิ์ได้หลายอย่าง ฯลฯ ใช้อำนาจทางกายไปจนถึงพรหมโลกก็ได้ ตราบเท่าที่เธอต้องการเช่นกัน
Ahaṁ, bhikkhave, yāvade ākaṅkhāmi dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇāmi, dibbe ca mānuse ca, ye dūre santike ca.
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all) | yāvade ākaṅkhāmi dibbāya → yāvadeva ākaṅkhāmidibbāya (pts) | atikkantamānusikāya → atikkantamānusakena (pts) | atikkantamānusakena → B mānussikāya (pts note) | mānuse → B mānusse (pts note) | ahaṁ → aham (pts)เราได้ยินเสียง ๒ ชนิด คือ เสียงทิพย์ และเสียงมนุษย์ ทั้งที่อยู่ไกลและใกล้ ด้วยหูทิพย์ ... ได้ตราบเท่าที่เราต้องการ
Kassapopi, bhikkhave, yāvade ākaṅkhati dibbāya sotadhātuyā …pe… dūre santike ca.
sotadhātuyā → sotadhātuyā ubhosadde suṇāti (bj) | yāvade → yāvadeva (cck, pts) | + → ye (bjt) | kassapopi → kassapo pi (pts)แม้กัสสปะก็ได้ยินเสียง ๒ ชนิด คือ เสียงทิพย์และเสียงมนุษย์ ทั้งที่อยู่ไกลและใกล้ ฯลฯ
Ahaṁ, bhikkhave, yāvade ākaṅkhāmi parasattānaṁ parapuggalānaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi—
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | pajānāmi → jānāmi (sya-all) | parapuggalānaṁ → para puggalānaṁ (th) | ahaṁ → aham (pts) | parasattānaṁ parapuggalānaṁ → parasattānam parapuggalānam (pts)เรากำหนดรู้จิตของสัตว์และคนอื่นด้วยจิตของตน คือ
sarāgaṁ vā cittaṁ sarāgaṁ cittanti pajānāmi,
cittaṁ → cittam (pts)จิตมีราคะ ก็รู้ว่าจิตมีราคะ
vītarāgaṁ vā cittaṁ vītarāgaṁ cittanti pajānāmi,
vītarāgaṁ → vītarāgam (pts)หรือจิตปราศจากราคะ ก็รู้ว่าจิตปราศจากราคะ
sadosaṁ vā cittaṁ …pe…จิตมีโทสะ ฯลฯ
vītadosaṁ vā cittaṁ …จิตปราศจากโทสะ ...
samohaṁ vā cittaṁ …จิตมีโมหะ ...
vītamohaṁ vā cittaṁ …
cittaṁ → cittam (pts)จิตปราศจากโมหะ ...
saṅkhittaṁ vā cittaṁ …
saṅkhittaṁ → saṁkhittaṁ (my, bjt, ms2005) | saṅkhittaṁ → saṅkhittam (pts) | cittaṁ → cittam (pts)จิตหดหู่ ...
vikkhittaṁ vā cittaṁ …จิตฟุ้งซ่าน ...
mahaggataṁ vā cittaṁ …
mahaggataṁ → mahaggatam (pts)จิตเป็นมหัคคตะ
amahaggataṁ vā cittaṁ …จิตไม่เป็นมหัคคตะ
sauttaraṁ vā cittaṁ …
sauttaraṁ → sa-uttaraṁ (pts) | cittaṁ → cittam (pts)จิตมีจิตอื่นยิ่งกว่า ...
anuttaraṁ vā cittaṁ …หรือจิตไม่มีจิตอื่นยิ่งกว่า ...
samāhitaṁ vā cittaṁ …จิตเป็น สมาธิ ...
asamāhitaṁ vā cittaṁ …จิตไม่เป็นสมาธิ ...
vimuttaṁ vā cittaṁ …จิตหลุดพ้น ...
avimuttaṁ vā cittaṁ avimuttaṁ cittanti pajānāmi.
vā → va (pts)หรือจิตไม่หลุดพ้น ก็รู้ว่าจิตไม่ หลุดพ้นได้ตราบเท่าที่เราต้องการ
Kassapopi, bhikkhave, yāvade ākaṅkhati parasattānaṁ parapuggalānaṁ cetasā ceto paricca pajānāti—
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | pajānāti → jānāti (sya-all) | kassapopi → kassapo pi (pts)แม้กัสสปะก็กำหนดรู้จิตของสัตว์และคนอื่นด้วย จิตของตน คือ
sarāgaṁ vā cittaṁ sarāgaṁ cittanti pajānāti …pe…
sarāgaṁ cittanti → sarāgacittanti (pts)จิตมีราคะ ก็รู้ว่าจิตมีราคะ ฯลฯ
avimuttaṁ vā cittaṁ avimuttaṁ cittanti pajānāti.หรือจิตไม่หลุดพ้น ก็รู้ว่าจิต ไม่หลุดพ้นตราบเท่าที่เธอต้องการ
Ahaṁ, bhikkhave, yāvade ākaṅkhāmi anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarāmi, seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṁsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi, anekepi saṁvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe: ‘amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarāmi.
cattālīsampi → cattāḷīsampi (bj, sya-all); cattārīsam pi (pts) | yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe amutrāsiṁ → aneke pi saṁvattavivaṭṭakappe amutrāsim (pts) | udapādiṁ tatrāpāsiṁ → udapādi tatrāvāsiṁ (pts) | idhūpapannoti → idhupapanno ti (pts) | vīsam → S1-3 vīsati (pts note) | evaṅgotto → evaṁgotto (my, th, ms2005, pts) | evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo → evaṁ nāmo evaṁ gotto evaṁ vaṇṇo (bjt) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁ sukhadukkhapaṭisaṁvedī (bjt) | evaṁnāmo evaṅgotto → evannāmo evaṁgotto (bjt) | pubbenivāsaṁ → pubbe nivāsaṁ (th) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | saṁvaṭṭakappe → saṁvaṭṭa kappe (th) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī (th, pts) | ahaṁ → aham (pts) | anekavihitaṁ → anekavihitam (pts) | seyyathidaṁ ekampi → seyyathīdaṁ ekam pi (pts) | dvepi → dve pi (pts) | tissopi → tisso pi (pts) | catassopi → catasso pi (pts) | pañcapi → pañca pi (pts) | dasapi → dasa pi (pts) | vīsampi → vīsam pi (pts) | tiṁsampi → tiṁsam pi (pts) | paññāsampi → paññāsam pi (pts) | jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi → jātisatam pi jātisahassam pi jātisatasahassam pi aneke pi (pts) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁ-sukhadukkhapaṭisaṁvedī (pts) | sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ → sa-uddesam anekavihitam pubbenivāsam (pts)เราระลึกชาติก่อนได้หลายชาติ คือ ๑ ชาติบ้าง ๒ ชาติบ้าง ๓ ชาติบ้าง ๔ ชาติบ้าง ๕ ชาติบ้าง ๑๐ ชาติบ้าง ๒๐ ชาติบ้าง ๓๐ ชาติบ้าง ๔๐ ชาติบ้าง ๕๐ ชาติบ้าง ๑๐๐ ชาติบ้าง ๑,๐๐๐ ชาติบ้าง ๑๐๐,๐๐๐ ชาติบ้าง ตลอด สังวัฏฏกัปเป็นอันมากบ้าง ตลอดวิวัฏฏกัปเป็นอันมากบ้าง ตลอดสังวัฏฏวิวัฏฏกัป เป็นอันมากบ้างว่า ‘ในภพโน้น เรามีชื่ออย่างนั้น มีตระกูล มีวรรณะ มีอาหาร เสวยสุขทุกข์ และมีอายุอย่างนั้น ๆ เราจุติจากภพนั้นก็ไปเกิดในภพโน้น แม้ในภพ นั้นเราก็มีชื่ออย่างนั้น มีตระกูล มีวรรณะ มีอาหาร เสวยสุขทุกข์ และมีอายุ อย่างนั้น ๆ ครั้นจุติจากภพนั้นจึงมาเกิดในภพนี้’ ระลึกชาติก่อนได้หลายชาติ พร้อมทั้งลักษณะทั่วไป และชีวประวัติ ด้วยประการฉะนี้ได้
Kassapopi, bhikkhave, yāvade ākaṅkhati anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati, seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ …pe… iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | pubbenivāsaṁ → pubbena nivāsaṁ (sya-all) | + → idhūpapannoti (bjt) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | kassapopi → kassapo pi (pts) | anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ → anekavihitam pubbenivāsam (pts) | seyyathidaṁ ekampi → seyyathīdaṁ ekam pi (pts) | sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ → sa-uddesam anekavihitam pubbenivāsam (pts)แม้กัสสปะก็ระลึกชาติ ก่อนได้หลายชาติ คือ ๑ ชาติบ้าง ฯลฯ ระลึกชาติก่อนได้หลายชาติ พร้อมทั้ง ลักษณะทั่วไปและชีวประวัติ ด้วยประการฉะนี้ได้ ตราบเท่าที่เธอต้องการ
Ahaṁ, bhikkhave, yāvade ākaṅkhāmi dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passāmi cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāmi: ‘ime vata, bhonto, sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṁ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā; te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannā, ime vā pana, bhonto, sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṁ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā; te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannā’ti. Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passāmi cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāmi.
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | upapajjamāne → uppajjamāne (pts) | yathākammūpage → yathākammupage (pts) | atikkantamānusakena → S1-3 mānussakena (pts note) | uppajjamāne → B upapajjamāne always (pts note) | duccaritena → S1-3 have vacīmano duccaritena- and omit manoduccaritena- here and further on (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | samannāgatā → samannā gatā (th) | atikkantamānusakena → atik kantamānusakena (th) | ahaṁ → aham (pts) | vacīduccaritena → vacī duccaritena (pts) | ariyānaṁ → ariyānam (pts) | nirayaṁ → nirayam (pts) | paraṁ maraṇā → paraṁmaraṇā (pts)เราเห็นหมู่สัตว์ซึ่งกำลังจุติ กำลังอุบัติ เลว ประณีต ผิวพรรณดี ผิวพรรณ ทราม ไปดี ตกยาก ด้วยตาทิพย์อันบริสุทธิ์เหนือมนุษย์ รู้ชัดถึงหมู่สัตว์ผู้เป็น ไปตามกรรมว่า ‘ผู้เจริญทั้งหลาย หมู่สัตว์ที่ประกอบกายทุจริต วจีทุจริต มโนทุจริต กล่าวร้ายพระอริยะ และชักชวนผู้อื่นให้ทำตามความเห็นผิด พวกเขาหลังจาก ตายแล้วจะไปบังเกิดในอบาย ทุคติ วินิบาต นรก แต่สัตว์ที่ประกอบกายสุจริต วจีสุจริต มโนสุจริต ไม่กล่าวร้ายพระอริยะ มีความเห็นชอบและชักชวนผู้อื่นให้ทำ ตามความเห็นชอบ พวกเขาหลังจากตายแล้วจะไปบังเกิดในสุคติโลกสวรรค์’ เราเห็น หมู่สัตว์ซึ่งกำลังจุติ กำลังอุบัติ เลว ประณีต ผิวพรรณดี ผิวพรรณทราม ไปดี ตกยาก ด้วยตาทิพย์อันบริสุทธิ์เหนือมนุษย์ รู้ชัดหมู่สัตว์ผู้เป็นไปตามกรรมด้วย ประการฉะนี้ได้ ตราบเท่าที่เราต้องการ
Kassapopi, bhikkhave, yāvade ākaṅkhati dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne …pe… yathākammūpage satte pajānāti.
yāvade → yāvadeva (cck, sya-all, pts) | yathākammūpage → yathākammupage (pts) | + → upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate (bjt) | kassapopi → kassapo pi (pts)แม้กัสสปะก็เห็นหมู่สัตว์ซึ่งกำลังจุติ กำลังอุบัติ ด้วยตาทิพย์อันบริสุทธิ์เหนือมนุษย์ ฯลฯ รู้ชัดหมู่สัตว์ผู้เป็นไปตามกรรมด้วยประการ ฉะนี้ ได้ตราบเท่าที่เธอต้องการเช่นนั้น
Ahaṁ, bhikkhave, āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmi.
paññāvimuttiṁ → paññā vimuttiṁ (th) | ahaṁ → ahañca (pts) | anāsavaṁ → anāsavam (pts) | sayaṁ → sayam (pts)ภิกษุทั้งหลาย เรารู้แจ้งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติ อันหาอาสวะมิได้ เพราะ อาสวะทั้งหลายสิ้นไป ด้วยปัญญาอันยิ่งเอง เข้าถึงอยู่ในปัจจุบัน
Kassapopi, bhikkhave, āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”ti.
kassapopi → kassapo pi (pts) | sayaṁ → sayam (pts)แม้กัสสปะก็รู้แจ้ง เจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติ อันหาอาสวะมิได้ เพราะอาสวะทั้งหลายสิ้นไป ด้วยปัญญา อันยิ่งเอง เข้าถึงอยู่ในปัจจุบันได้เช่นกัน”