DāmalisuttaDāmali the Deva’s Son
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthiyaṁ ārāme (sya-all)
Atha kho dāmali devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
abhikkantāya → abhikkantāyā (pts) | dāmali → dāmalo (sya-all: sī.) | Dāmali → SS. Dāmalo. (pts note) | tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts) | ekamantaṁ → ekam antam (pts)Then Dāmali the deva’s son, in the far extreme of the night, his extreme radiance lighting up the entirety of Jeta’s Grove, went to the Blessed One and, on arrival, having bowed down to him, stood to one side.
Ekamantaṁ ṭhito kho dāmali devaputto bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:
ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | gāthaṁ → gātham (pts)As he was standing there, he recited these verses in the Blessed One’s presence:
“Karaṇīyametaṁ brāhmaṇena, padhānaṁ akilāsunā;
karaṇīyametaṁ → karaṇīyam ettha (pts) | metaṁ → karaṇīyamettha (bj: PTS) | karaṇīyametaṁ → evaṁ. yu. karaṇiyamettha (sya-all: sī.) | ettha → SS. etaṁ. (pts note) | karaṇīyametaṁ → karaṇīya metaṁ (bjt) padhānamakilāsunā → padhānaṁ akilāsunā (bj: machasaṁ) | padhānaṁ → padhānam (pts)“This should be done by the brahman exerting himself relentlessly: Kāmānaṁ vippahānena, na tenāsīsate bhavan”ti.
vippahānena → vippahāṇena (bj) tenāsīsate → tenāsiṁsate (bj, sya-all) | tenāsīsate bhavanti → tenāsiṁsate bhavan ti (pts) | tenāsiṁsate → na tenāsīsate (bj: machasaṁ)Abandoning sensuality, he should not, through that, wish for becoming.”“Natthi kiccaṁ brāhmaṇassa,
brāhmaṇassa → brāhmaṇassa natthi kiccassātipi pāṭho (sya-all: sī.) | brāhmaṇassa → S1-2 Brāhmaṇa natthi kiccassa (S3 kissa). (pts note)“For the brahman, there’s no duty, (dāmalīti bhagavā)
Dāmalīti → B. adds ca. (pts note)[Dāmali,” said the Blessed One,] Katakicco hi brāhmaṇo; yāva na gādhaṁ labhati nadīsu,
hi → ba. ti (sya-all note) | hi → B. ti. (pts note) nadīsu → SS. nadesu. (pts note) | gādhaṁ → gādham (pts)“for the brahman’s duty is done. as long as he hasn’t gained a footing in the river, Āyūhati sabbagattebhi jantu; gādhañca laddhāna thale ṭhito yo,
sabbagattebhi → sabbagattehi (pts) yo nāyūhatī → so nāyūhati (bj, sya-all, pts) | gādhañca → gādhaṁ ca (pts)a man will strain with all his limbs. but when he’s gained a footing Nāyūhatī pāragato hi sova.
sova → soti (bj, pts1ed, pts2ed, mr); hoti (sya-all, km); so (?) | sova esūpamā → so ti esupamā (pts) | soti → sova (bj: machasaṁ) | sova → soti (cck: sī. pī. ka.); hoti (cck: syā. kaṁ.); so (cck: ?) | ti → S1 bhihoti; S2-3 bhāragato hi sūpamā. (pts note) | nāyūhatī → nāyūhati (bjt, th, pts)and is standing on firm ground,Esūpamā dāmali brāhmaṇassa, khīṇāsavassa nipakassa jhāyino;
es-upamā → SS. sūpamā. (pts note)he doesn’t strain, for he’s gone beyond. this, Dāmali, is a simile for the brahman—effluents ended, Pappuyya jātimaraṇassa antaṁ, nāyūhatī pāragato hi so”ti.
jātimaraṇassa → jāti-maraṇassa (pts) hi so”ti → hotīti (sya-all, km) | nāyūhatī → nāyūhati (bj, sya-all, pts) | soti → hotīti (sya-all); so ti ekam antaṁ (pts) | so’’ti → hotīti (cck: syā. kaṁ.) | ti → SS. hi hohīti. (pts note)masterful, doing jhāna: Having reached the end of birth & death, he doesn’t strain, for he’s gone beyond.”