Tatiyakoṭṭhikasutta
Tatiyakoṭṭhikasutta → tatiyakoṭṭhitasuttaṁ (bj); koṭṭhita 3 (pts1ed)๑๓๕ ตติยโกฏฐิตสูตร
Taññeva nidānaṁ.
taññeva nidānaṁ → bārāṇasiyaṁ (bj)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงพาราณสีเหมือนกัน
Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto āyasmantaṁ mahākoṭṭhikaṁ etadavoca:
mahākoṭṭhikaṁ → mahākoṭṭhitaṁ (bj, sya-all) | sāriputto → sārīputto (sya-all) | mahākoṭṭhikaṁ etadavoca → mahākoṭṭhitam etad avoca (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | mahākoṭṭhikaṁ etadavoca → mahā-koṭṭhitam etad avoca (pts)ท่านพระสารีบุตรนั่ง ณ ที่สมควร ได้ถามท่านพระมหาโกฏฐิตะดังนี้ว่า
“‘avijjā, avijjā’ti, āvuso koṭṭhika, vuccati.
koṭṭhika → koṭṭhita (bj, sya-all, pts) | + → kho (bjt)“ท่านโกฏฐิตะ ที่พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ‘อวิชชา อวิชชา’
Katamā nu kho, āvuso, avijjā;
avijjā → avijjā hoti (pts)อวิชชาเป็นอย่างไร
kittāvatā ca avijjāgato hotī”ti?
hotīti → hotī ti (pts)และด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ บุคคลจึงเป็นผู้ตกอยู่ในอวิชชา”
“Idhāvuso, assutavā puthujjano rūpaṁ nappajānāti, rūpasamudayaṁ nappajānāti, rūpanirodhaṁ nappajānāti, rūpanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ nappajānāti.
rūpanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ → rūpanirodhagāminīpaṭipadaṁ (sya-all)ท่านพระมหาโกฏฐิตะตอบว่า “ท่านผู้มีอายุ ปุถุชนในโลกนี้ผู้ไม่ได้สดับ ไม่รู้ชัดรูป ไม่รู้ชัดความเกิดแห่งรูป ไม่รู้ชัดความดับแห่งรูป ไม่รู้ชัดปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งรูป
Vedanaṁ nappajānāti …pe…
nappajānāti → (sya-all) | nappajānāti → na pajānāti (pts)ไม่รู้ชัดเวทนา ฯลฯ
saññaṁ …สัญญา ...
saṅkhāre …สังขาร ...
viññāṇaṁ nappajānāti, viññāṇasamudayaṁ nappajānāti, viññāṇanirodhaṁ nappajānāti, viññāṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ nappajānāti.
viññāṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ → viññāṇanirodhagāminīpaṭipadaṁ (sya-all) | nappajānāti viññāṇanirodhagāminiṁ → na pajānāti vinnāṇanirodhagāminim (pts)ไม่รู้ชัดวิญญาณ ไม่รู้ชัดความเกิดแห่งวิญญาณ ไม่รู้ชัดความดับแห่งวิญญาณ ไม่รู้ชัดปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งวิญญาณ
Ayaṁ vuccatāvuso, avijjā;ท่านผู้มีอายุ นี้พระผู้มีพระภาคตรัสว่า อวิชชา
ettāvatā ca avijjāgato hotī”ti.
ca → (pts)และด้วยเหตุเพียงเท่านี้บุคคลจึงเป็นผู้ตกอยู่ในอวิชชา”
Evaṁ vutte, āyasmā sāriputto āyasmantaṁ mahākoṭṭhikaṁ etadavoca:
mahākoṭṭhikaṁ → mahākoṭṭhitaṁ (bj, sya-all) | sāriputto → sārīputto (sya-all) | āyasmantaṁ mahākoṭṭhikaṁ etadavoca → āyasmantam mahākoṭṭhitam etad avoca (pts)เมื่อท่านพระมหาโกฏฐิตะตอบอย่างนี้แล้ว ท่านพระสารีบุตรจึงได้ถามว่า
“‘vijjā, vijjā’ti, āvuso koṭṭhika, vuccati.
koṭṭhika → koṭṭhita (bj, sya-all, pts)“ท่านโกฏฐิตะ ที่พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ‘วิชชา วิชชา’
Katamā nu kho, āvuso, vijjā;วิชชาเป็นอย่างไร
kittāvatā ca vijjāgato hotī”ti?และด้วยเหตุเพียงเท่าไร บุคคลจึงเป็นผู้มีวิชชา”
“Idhāvuso, sutavā ariyasāvako rūpaṁ pajānāti, rūpasamudayaṁ pajānāti, rūpanirodhaṁ pajānāti, rūpanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti.
rūpanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ → rūpanirodhagāminīpaṭipadaṁ (sya-all) | rūpasamudayam → B rūpassa sam- (pts note) | rūpaṁ → rūpam (pts) | rūpanirodhaṁ → rūpanirodham (pts) | paṭipadaṁ → paṭipadam (pts)ท่านพระมหาโกฏฐิตะตอบว่า “ท่านผู้มีอายุ พระอริยสาวกในพระธรรมวินัยนี้ผู้ได้สดับ ย่อมรู้ชัดรูป รู้ชัดความเกิดแห่งรูป รู้ชัดความดับแห่งรูป รู้ชัดปฏิปทาที่ ให้ถึงความดับแห่งรูป
Vedanaṁ …... เวทนา ...
saññaṁ …สัญญา ...
saṅkhāre …สังขาร ...
viññāṇaṁ pajānāti, viññāṇasamudayaṁ pajānāti, viññāṇanirodhaṁ pajānāti, viññāṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti.
viññāṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ → viññāṇanirodhagāminīpaṭipadaṁ (sya-all) | viññāṇaṁ → viññānaṁ (pts) | viññāṇasamudayaṁ → viññāṇassa samudayam (pts) | viññāṇanirodhaṁ → viññāṇanirodham (pts) | viññāṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ → viññāṇanirodhagāminim paṭipadam (pts)รู้ชัดวิญญาณ รู้ชัด ความเกิดแห่งวิญญาณ รู้ชัดความดับแห่งวิญญาณ รู้ชัดปฏิปทาที่ให้ถึงความดับ แห่งวิญญาณ
Ayaṁ vuccatāvuso, vijjā;
ayaṁ → ayam (pts)ท่านผู้มีอายุ นี้พระผู้มีพระภาคตรัสว่า วิชชา
ettāvatā ca vijjāgato hotī”ti.และด้วยเหตุเพียงเท่านี้ บุคคลจึงเป็นผู้มีวิชชา”
Dasamaṁ.
dasamaṁ → samudayadhammena (pts)ตติยโกฏฐิตสูตรที่ ๑๐ จบ
Avijjāvaggo tatiyo.
tatiyo → terasamo (cck) | + → tatruddānaṁ (bjt) | tatiyo → samatto tatruddānaṁ (th)
Tassuddānaṁรวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
Samudayadhamme tīṇi, assādo apare duve;
samudayadhamme → tatruddānaṁ samudayadhammena (bj) | tīṇi → S1-3 cetaso (pts note) assādo → assāde ca (sya-all); assāda (pts) | duve → S1-3 assādo- -dve (pts note)๑. สมุทยธัมมสูตร ๒. ทุติยสมุทยธัมมสูตร ๓. ตติยสมุทยธัมมสูตร ๔. อัสสาทสูตร ๕. ทุติยอัสสาทสูตร Samudaye ca dve vuttā, koṭṭhike apare tayoti.
samudaye ca → samudayena (bj, pts) | vuttā → B samudayeca; S1-3 vutto (pts note) koṭṭhike apare → koṭṭhitena pare (bj) | koṭṭhike → koṭṭhite (sya-all); koṭṭhitena (pts) | tayoti → tayoti sāvatthi tatravoca (pts) | Koṭṭhitena → B koṭṭhike (pts note) | + → sāvatthi tatra-voca (pts)๖. สมุทยสูตร ๗. ทุติยสมุทยสูตร ๘. โกฏฐิตสูตร ๙. ทุติยโกฏฐิตสูตร ๑๐. ตติยโกฏฐิตสูตร