Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 22.59สังยุตตนิกาย
  • 6. Upayavagga
    Upayavagga → pañcavaggiyasuttaṁ (bj); pañca (pts1ed)

Anattalakkhaṇasutta๕๙ อนัตตลักขณสูตร

Ekaṁ samayaṁ bhagavā bārāṇasiyaṁ viharati isipatane migadāye.
ekaṁ samayaṁ bhagavā → (pts) | viharati isipatane → nidānaṁ (pts) | Migadāye → Complete in S1-3 (pts note) | + → pañcavaggiya suttaṁ (bjt)
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ ป่าอิสิปตนมฤคทายวันเขตกรุงพาราณสี
Tatra kho bhagavā pañcavaggiye bhikkhū āmantesi:ณ ที่นั้น พระผู้มีพระภาคได้รับสั่งเรียกพระปัญจวัคคีย์มาตรัสว่า

“bhikkhavo”ti.ฯลฯ

“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. Bhagavā etadavoca:
bhagavā etadavoca → etad avoca (pts)
แล้วได้ตรัสเรื่องนี้ว่า

“Rūpaṁ, bhikkhave, anattā.
rūpaṁ → rūpam (pts)
“ภิกษุทั้งหลาย รูปเป็นอนัตตา
Rūpañca hidaṁ, bhikkhave, attā abhavissa, nayidaṁ rūpaṁ ābādhāya saṁvatteyya, labbhetha ca rūpe:
nayidaṁ → na yidaṁ (th) | rūpañca hidaṁ → rūpañ ca (pts)
ถ้ารูปนี้จักเป็นอัตตาแล้วไซร้ รูปนี้ไม่พึงเป็นไปเพื่ออาพาธ และบุคคลพึงได้ในรูปว่า
‘evaṁ me rūpaṁ hotu, evaṁ me rūpaṁ mā ahosī’ti.
ahosīti → aho sīti (pts)
‘รูปของเราจงเป็นอย่างนี้ รูปของเราอย่าได้เป็นอย่างนั้น’
Yasmā ca kho, bhikkhave, rūpaṁ anattā, tasmā rūpaṁ ābādhāya saṁvattati, na ca labbhati rūpe:
rūpaṁ → rūpam (pts)
ก็เพราะรูปเป็นอนัตตา ฉะนั้น รูปจึงเป็นไปเพื่ออาพาธ และบุคคลย่อมไม่ได้ในรูปว่า
‘evaṁ me rūpaṁ hotu, evaṁ me rūpaṁ mā ahosī’ti.
evaṁ → evam (pts)
‘รูปของเราจงเป็นอย่างนี้ รูปของเราอย่าได้เป็นอย่างนั้น’

Vedanā anattā.
vedanā → vedanā bhikkhave (bj, sya-all) | bhikkhave → ba. bhikkhaveti pāṭho na dissati (sya-all: sī.)
เวทนาเป็นอนัตตา
Vedanā ca hidaṁ, bhikkhave, attā abhavissa, nayidaṁ vedanā ābādhāya saṁvatteyya, labbhetha ca vedanāya:
nayidaṁ → na yidaṁ (th, pts) | hidaṁ → hidam (pts)
ถ้าเวทนานี้จักเป็นอัตตาแล้วไซร้ เวทนานี้ไม่พึงเป็นไปเพื่ออาพาธ และบุคคลพึงได้ในเวทนาว่า
‘evaṁ me vedanā hotu, evaṁ me vedanā mā ahosī’ti.
hotu → S1-3 -labbhethañca vedanā hotu- (pts note)
‘เวทนาของเราจงเป็นอย่างนี้ เวทนาของเราอย่าได้เป็นอย่างนั้น’
Yasmā ca kho, bhikkhave, vedanā anattā, tasmā vedanā ābādhāya saṁvattati, na ca labbhati vedanāya:ก็เพราะเวทนาเป็นอนัตตา ฉะนั้น เวทนาจึงเป็นไปเพื่ออาพาธ และบุคคลย่อมไม่ได้ในเวทนาว่า ‘evaṁ me vedanā hotu, evaṁ me vedanā mā ahosī’ti.
evaṁ → evam (pts)
‘เวทนาของเราจงเป็นอย่างนี้ เวทนาของเราอย่าได้เป็นอย่างนั้น’

Saññā anattā …pe…
saññā → saññā bhikkhave (sya-all)
สัญญาเป็นอนัตตา ฯลฯ

saṅkhārā anattā.
saṅkhārā → saṅkhārā bhikkhave (bj, sya-all)
สังขารเป็นอนัตตา
Saṅkhārā ca hidaṁ, bhikkhave, attā abhavissaṁsu, nayidaṁ saṅkhārā ābādhāya saṁvatteyyuṁ, labbhetha ca saṅkhāresu:
abhavissaṁsu → S1-3 abhaviṁsu always (pts note) | nayidaṁ → na yidaṁ (th, pts) | hidaṁ → hidam (pts)
ถ้าสังขารนี้จักเป็นอัตตาแล้วไซร้ สังขารนี้ไม่พึงเป็นไปเพื่ออาพาธ และบุคคลพึงได้ในสังขารว่า
‘evaṁ me saṅkhārā hontu, evaṁ me saṅkhārā mā ahesun’ti.‘สังขารของเราจงเป็นอย่างนี้ สังขารของเราอย่าได้เป็นอย่างนั้น’ Yasmā ca kho, bhikkhave, saṅkhārā anattā, tasmā saṅkhārā ābādhāya saṁvattanti, na ca labbhati saṅkhāresu:
ca → Omitted by S1-3 (pts note)
ก็เพราะสังขารเป็นอนัตตา ฉะนั้น สังขารจึงเป็นไปเพื่ออาพาธ และบุคคลย่อมไม่ได้ในสังขารว่า
‘evaṁ me saṅkhārā hontu, evaṁ me saṅkhārā mā ahesun’ti.
ahesunti → ahesunti viññāṇam anattā (pts)
‘สังขารของเราจงเป็นอย่างนี้ สังขารของเราอย่าได้เป็นอย่างนั้น’

Viññāṇaṁ anattā.
viññāṇaṁ → viññāṇaṁ bhikkhave (sya-all) | anattā viññāṇañca hidaṁ → hidam (pts) | viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)
วิญญาณเป็นอนัตตา
Viññāṇañca hidaṁ, bhikkhave, attā abhavissa, nayidaṁ viññāṇaṁ ābādhāya saṁvatteyya, labbhetha ca viññāṇe:
abhavissa nayidaṁ viññāṇaṁ → abhivissa na yidaṁ viññāṇam (pts) | viññāṇañca hidaṁ → viññāṇaṁ hidam (pts)
ถ้าวิญญาณนี้จักเป็นอัตตาแล้วไซร้ วิญญาณนี้ไม่พึงเป็นไปเพื่ออาพาธ และบุคคลพึงได้ในวิญญาณว่า
‘evaṁ me viññāṇaṁ hotu, evaṁ me viññāṇaṁ mā ahosī’ti.
evaṁ me → evamme (bjt) | evaṁ → evam (pts)
‘วิญญาณของเราจงเป็นอย่างนี้วิญญาณของเราอย่าได้เป็นอย่างนั้น’
Yasmā ca kho, bhikkhave, viññāṇaṁ anattā, tasmā viññāṇaṁ ābādhāya saṁvattati, na ca labbhati viññāṇe:
viññāṇaṁ ābādhāya → viññāṇam ābādhaya (pts)
ก็เพราะวิญญาณเป็นอนัตตา ฉะนั้นวิญญาณจึงเป็นไปเพื่ออาพาธ และบุคคลย่อมไม่ได้ในวิญญาณว่า
‘evaṁ me viññāṇaṁ hotu, evaṁ me viññāṇaṁ mā ahosī’ti.
evaṁ me → evamme (bjt)
‘วิญญาณของเราจงเป็นอย่างนี้ วิญญาณของเราอย่าได้เป็นอย่างนั้น’

Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
kiṁ maññatha → kimmaññatha (bjt)
ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร
rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
niccaṁ → niccam (pts)
รูปเที่ยงหรือไม่เที่ยง”

“Aniccaṁ, bhante”.
aniccaṁ → aniccam (pts)
“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”

“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
yaṁ → yam (pts) | vāti → vā ti (pts)
“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุข”

“Dukkhaṁ, bhante”.
dukkhaṁ → dukkham (pts)
“เป็นทุกข์ พระพุทธเจ้าข้า”

“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
yaṁ → yam (pts) | dukkhaṁ → dukkham (pts)
“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันเป็นธรรมดา ควรหรือที่จะพิจารณาเห็นสิ่งนั้นว่า
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
etaṁ → etam (pts) | esohamasmi → eso ham asmi (pts) | attāti → attā ti (pts)
‘นั่นของเรา เราเป็นนั่น นั่นเป็นอัตตาของเรา”

“No hetaṁ, bhante”.
bhante → S1-3 add --pe-- (pts note) | hetaṁ → hetam (pts)
“ข้อนั้นไม่ควรเลย พระพุทธเจ้าข้า”

“Vedanā …“เวทนา ฯลฯ

saññā …สัญญา ฯลฯ

saṅkhārā …สังขาร ฯลฯ

viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
vāti → vā ti (bjt, pts)
วิญญาณเที่ยงหรือไม่เที่ยง”

“Aniccaṁ, bhante”.
aniccaṁ → aniccam (pts)
“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า

“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
yaṁ → yam (pts) | vāti → vā ti (pts)
“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุข”

“Dukkhaṁ, bhante”.
dukkhaṁ → dukkham (pts)
“เป็นทุกข์ พระพุทธเจ้าข้า”

“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
yaṁ panāniccaṁ → yam panāniccam (pts)
“ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันเป็นธรรมดา ควรหรือที่จะพิจารณาเห็นสิ่งนั้นว่า
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
esohamasmi → eso ham asmi (pts) | attāti → attā ti (pts)
‘นั่นของเรา เราเป็นนั่น นั่นเป็นอัตตาของเรา”

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ข้อนั้นไม่ควรเลย พระพุทธเจ้าข้า”

“Tasmātiha, bhikkhave, yaṁ kiñci rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, sabbaṁ rūpaṁ: ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.
paṇītaṁ → panītaṁ (pts) | sammappaññāya → sammāppaññāya (pts) | ajjhattam → S1-3 ajjhattā (pts note) | yaṁ → Missing in S1-3 (pts note) | tasmātiha → tasmā tiha (bjt, th) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ → atītānāgatapaccuppannam ajjhattam (pts) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts) | meso → me so (pts) | evametaṁ → evam etaṁ (pts)
“ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้น รูปอย่างใดอย่างหนึ่ง ทั้งที่เป็นอดีต อนาคตและปัจจุบัน ภายในหรือภายนอก หยาบหรือละเอียด เลวหรือประณีต ไกลหรือใกล้ก็ตาม รูปทั้งหมดนั้นเธอทั้งหลายพึงเห็นด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า ‘นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา’

Yā kāci vedanā atītānāgatapaccuppannā ajjhattā vā bahiddhā vā …pe… yā dūre santike vā, sabbā vedanā: ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.
ajjhattā vā bahiddhā vā → (sya-all)
เวทนาอย่างใดอย่างหนึ่ง ทั้งที่เป็นอดีต อนาคต และปัจจุบัน ฯลฯ ไกลหรือใกล้ก็ตาม เวทนาทั้งหมดนั้นเธอทั้งหลายพึงเห็นด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า ‘นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา’

Yā kāci saññā …pe…สัญญาอย่างใดอย่างหนึ่ง ฯลฯ

ye keci saṅkhārā atītānāgatapaccuppannā ajjhattaṁ vā bahiddhā vā …pe… ye dūre santike vā, sabbe saṅkhārā: ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.
ajjhattaṁ vā bahiddhā vā → (sya-all) | saṅkhārā → Half complete in B (pts note)
สังขารเหล่าใดเหล่าหนึ่ง ทั้งที่เป็นอดีต อนาคต และปัจจุบัน ฯลฯ ไกลหรือใกล้ก็ตาม สังขารทั้งหมดนั้นเธอทั้งหลายพึงเห็นด้วยปัญญาอันชอบตามความจริงอย่างนี้ว่า ‘นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา’

Yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, sabbaṁ viññāṇaṁ: ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.
paṇītaṁ → panītaṁ (pts) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts) | evametaṁ → evam etaṁ (pts)
วิญญาณอย่างใดอย่างหนึ่ง ทั้งที่เป็นอดีต อนาคต และปัจจุบัน ภายในหรือภายนอก หยาบหรือละเอียด เลวหรือประณีต ไกลหรือใกล้ก็ตาม วิญญาณทั้งหมดนั้นเธอทั้งหลายพึงเห็นด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า ‘นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา’

Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati.
rūpasmimpi → rūpasmiṁ (pts) | viññāṇasmim → B repeats nibbindati; S1-3 add pi after each word (pts note) | rūpasmimpi → rūpasmiṁpi (th) | viññāṇasmimpi → viññāṇasmiṁpi (th) | evaṁ → evam (pts) | vedanāyapi → vedanāya (pts) | saññāyapi → saññāya saṅkhāresu viññāṇasmim (pts)
ภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกผู้ได้สดับเห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในรูปย่อมเบื่อหน่ายแม้ในเวทนา ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในสัญญา ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในสังขาร ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในวิญญาณ
Nibbindaṁ virajjati; virāgā vimuccati. Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.
vimuttamiti → vimuttamhītīti vā pāṭho (sya-all note) | vimuttamiti → vimuttam iti (pts)
เมื่อเบื่อหน่ายย่อมคลายกำหนัด เพราะคลายกำหนัดจิตย่อมหลุดพ้น เมื่อจิตหลุดพ้นแล้ว ก็รู้ว่า ‘หลุดพ้นแล้ว’

‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānātī”ti.
khīṇā → khīnā (pts) | vusitaṁ → vusitam (pts) | nāparaṁ → nāparam (pts)
รู้ชัดว่า ‘ชาติสิ้นแล้วอยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ไม่มีกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้อีกต่อไป”

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสอนัตตลักขณสูตรนี้จบแล้ว
Attamanā pañcavaggiyā bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinanduṁ.
abhinanduṁ → abhinandunti (mr) | abhinanduṁ → abhinandunti (cck: ka.) | abhinanduṁ → B -nandunti (pts note) | bhāsitaṁ → bhāsitam (pts)
พระปัญจวัคคีย์มีใจยินดีต่างชื่นชมพระภาษิตของพระผู้มีพระภาค
Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne pañcavaggiyānaṁ bhikkhūnaṁ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṁsūti.
vimucciṁsūti sattamaṁ → vimucciṁsū ti (pts) | imasmiñca → imasmiṁ ca (pts) | pañcavaggiyānaṁ bhikkhūnaṁ → pañcavaggiyānam bhikkhūnam (pts)
เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสเวยยากรณภาษิตนี้อยู่ พระปัญจวัคคีย์ก็มีจิตหลุดพ้นจากอาสวะเพราะไม่ถือมั่น

Sattamaṁ.
sattamaṁ → ti (pts)
อนัตตลักขณสูตรที่ ๗ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Lietuvių · Polski · Српски · ไทย · Türkçe