Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 22.87Discours Connectés 22.87
  • 9. Theravagga9. Membres Monastiques Aînés

VakkalisuttaAvec Vakkali

Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
+ → evaṁ me sutaṁ (bjt) | samayaṁ → samayam (pts)
Une fois le Bouddha résidait près de Rājagaha, dans le Petit Bois de Bambous, là où les écureuils se nourrissent.

Tena kho pana samayena āyasmā vakkali kumbhakāranivesane viharati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.Alors en ce temps Vénérable Vakkali résidait dans le hangar d’un potier, et il était mal, souffrant, gravement malade.

Atha kho āyasmā vakkali upaṭṭhāke āmantesi:Alors il s’adressa à ses soignants, “etha tumhe, āvuso, yena bhagavā tenupasaṅkamatha; upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandatha:
Etha → S1-3 atha (pts note)
« S’il vous plait, révérends, allez vers le Bouddha, et en mon nom, prosternez vous avec votre tête à ses pieds. Dites-lui :
‘vakkali, bhante, bhikkhu ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno, so bhagavato pāde sirasā vandatī’ti.
vakkali → vakkhali (pts) | so → S1-3 omit so (pts note)
‘ Sire, le moine Vakkali est mal, souffrant, et gravement malade. Il se prosterne avec sa tête à vos pieds. ’
Evañca vadetha:
evañca → evaṁ ca (pts)
Et ensuite dites :
‘sādhu kira, bhante, bhagavā yena vakkali bhikkhu tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā’”ti.
anukampaṁ → anukampam (pts)
‘ Sire, s’il vous plait, allez vers le moine Vakkali par compassion. ’ »

“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato vakkalissa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavocuṁ → bhagavantam etad avocuṁ (pts)
« Oui, révérend, » ces moines répondirent. Ils firent ce qu’il avait demandé.
“vakkali, bhante, bhikkhu ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno, so bhagavato pāde sirasā vandati; evañca pana vadeti:
pana → S1-3 omit pana (pts note) | evañca → evañ ca (pts)
‘sādhu kira, bhante, bhagavā yena vakkali bhikkhu tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā’”ti.
anukampaṁ → anukampam (pts)
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.Le Bouddha consentit en silence.

Atha kho bhagavā nivāsetvā pattacīvaramādāya yenāyasmā vakkali tenupasaṅkami.
pattacīvaramādāya → pattacīvaram ādāya (pts)
Alors le Bouddha s’habilla et, prenant son bol et sa robe, alla vers Vénérable Vakkali.
Addasā kho āyasmā vakkali bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ. Disvāna mañcake samadhosi.
mañcake → mañcena (bj) | samadhosi → samañcosi (bj); samañcopi (sya-all, km) | mañcake samadhosi → mañcena samañcosi (bj) | samañcosi → mañcake samadhosi (bj: machasaṁ) | samadhosi → samañcosi (sī.), samañcopi (syā. kaṁ.) saṁ + dhū + ī = samadhosi (cck note) | samañcopi → ba. samadhosi (sya-all note) | samadhosi → So B; S1 samañcopi, S3 samavopi (S. p.125, n.2) (pts note) | dūratova → dūrato (pts)
Vénérable Vakkali vit le Bouddha arriver au loin et s’agita dans son lit.

Atha kho bhagavā āyasmantaṁ vakkaliṁ etadavoca:
vakkaliṁ etadavoca → vakkalim etad avoca (pts)
Mais le Bouddha lui dit,
“alaṁ, vakkali, mā tvaṁ mañcake samadhosi.
mañcake samadhosi → mañcena samañcosi (bj) | samadhosi santimāni → samañcopi santīmāni (sya-all)
« Tout va bien, Vakkali, ne te lève pas.
Santimāni āsanāni paññattāni; tatthāhaṁ nisīdissāmī”ti.
nisīdissāmīti → nisīdissamīti (pts) | santimāni → santīmāni (th)
Il y a des sièges déjà préparés, je vais m’assoir là. »

Nisīdi bhagavā paññatte āsane. Nisajja kho bhagavā āyasmantaṁ vakkaliṁ etadavoca:
vakkaliṁ etadavoca → vakkalim etad avoca (pts)
Il s’assit sur le siège préparé et dit à Vakkali,
“kacci te, vakkali, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ, kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti, no abhikkamanti; paṭikkamosānaṁ paññāyati, no abhikkamo”ti?
kacci → kacci te (bj) | abhikkamoti → abhikkamo ti (pts)
« J’espère que tu te portes bien; Vakkali ; j’espère que tu vas bien. Et j’espère que la douleur diminue, et n’augmente pas, que sa diminution est évidente, pas son augmentation. »

“Na me, bhante, khamanīyaṁ, na yāpanīyaṁ; bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti; abhikkamosānaṁ paññāyati, no paṭikkamo”ti.
abhikkamosānaṁ → abhikkamosānam (pts) | paṭikkamoti → paṭikkamo ti (pts)
« Sire, je ne vais pas bien, je ne m’en sors pas. La douleur est terrible et augmente, ne diminue pas ; son augmentation est apparente, pas sa diminution. »

“Kacci te, vakkali, na kiñci kukkuccaṁ, na koci vippaṭisāro”ti?« J’espère que tu n’as ni remords ni regrets ? »

“Taggha me, bhante, anappakaṁ kukkuccaṁ, anappako vippaṭisāro”ti.
vippaṭisāroti → ca vippaṭisāro ti (pts)
« En vérité, sire, j’éprouve beaucoup de remords et de regrets. »

“Kacci pana taṁ, vakkali, attā sīlato na upavadatī”ti?
taṁ → S1-3 tvaṁ (pts note)
« J’espère que tu n’as aucune raison de te blâmer quand il s’agit de la conduite éthique ? »

“Na kho maṁ, bhante, attā sīlato upavadatī”ti.
sīlato → S3 inserts na here and further on (pts note) | maṁ → mam (pts)
« Non sire, je n’ai aucune raison de me blâmer quand il s’agit de la conduite éthique. »

“No ce kira taṁ, vakkali, attā sīlato upavadati; atha kiñca te kukkuccaṁ ko ca vippaṭisāro”ti?
kiñca → kiñci (sya-all, pts) | kiñca → kismiñca (bj: sī.pavi) | ce → B ca (pts note) | kiñci → S1-3 kasmiñca, and S3 omits ko ca (pts note) | taṁ → tam (pts) | vippaṭisāroti → vippaṭisāro ti (pts)
« Dans ce cas, Vakkali, pourquoi as-tu des remords et des regrets ? »

“Cirapaṭikāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkamitukāmo, natthi ca me kāyasmiṁ tāvatikā balamattā, yāvatāhaṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkameyyan”ti.
yāvatāhaṁ → yāhaṁ (bj); yāyāhaṁ (pts1ed) | yāvatāhaṁ → yāyāhaṁ (pts) | yāvatāhaṁ → yāhaṁ (bj: sīmu); yāyāhaṁ (bj: PTS) | yāvatāhaṁ → yāhaṁ (cck: sī.); yāyāhaṁ (cck: pī.) | yāyāhaṁ → B yāvatāhaṁ (pts note) | cirapaṭikāhaṁ → cirapaṭikāham (pts) | upasaṅkameyyanti → upasaṅkameyyan ti (pts)
« Pendant longtemps je voulais aller voir le Bouddha, mais j’étais trop faible physiquement. »

“Alaṁ, vakkali, kiṁ te iminā pūtikāyena diṭṭhena?« Assez, Vakkali ! Pourquoi vouloir voir ce corps pourrissant ? Yo kho, vakkali, dhammaṁ passati so maṁ passati;
kho → Omitted by S1-3 (pts note) | dhammaṁ → dhammam (pts) | maṁ → mam (pts)
Celui qui voit l’enseignement me voit.
yo maṁ passati so dhammaṁ passati.
so → so dhammam passati (pts) | passati dhammañhi → hi (pts)
Celui qui me voit, voit l’enseignement.
Dhammañhi, vakkali, passanto maṁ passati;
dhammañhi → dhammaṁ hi (bjt, th, pts)
En voyant l’enseignement, tu me vois.
maṁ passanto dhammaṁ passati.
dhammaṁ → dhammam (pts)
En me voyant, tu vois l’enseignement.

Taṁ kiṁ maññasi, vakkali,
vakkali → vakkala (sya-all) | maññasi → maññāsi (pts)
Que penses-tu, Vakkali ?
rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
vāti → vā ti (pts)
La forme est permanente ou impermanente ? »

“Aniccaṁ, bhante”.« Impermanente, sire. »

“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
yaṁ panāniccaṁ → yampanāniccaṁ (bjt)
« Mais si elle est impermanente, est-elle souffrance ou bonheur ? »

“Dukkhaṁ, bhante”.« Souffrance, sire. »

“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
yaṁ panāniccaṁ → yampanāniccaṁ (bjt)
« Mais si elle est impermanente, souffrance, et périssable, est-ce raisonable de la considérer ainsi :
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?‘ Ceci est à moi, je suis ceci, ceci est moi ’ ? »

“No hetaṁ, bhante”.
bhante → Complete in S1-3 (pts note)
« Non, sire. »

“Vedanā …« La sensation… saññā …La perception… saṅkhārā …Les choix… viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
niccaṁ → niccaṁ va aniccaṁ (pts) | aniccaṁ vāti → ti (pts)
La conscience est permanente ou impermanente ? »

“Aniccaṁ, bhante” …pe…
bhante → Less abridged in B (pts note) | + → tasmā (pts)
« Impermanente, sire. » …
eso me attāti? “No hetaṁ, bhante”.
no hetaṁ bhante → ti (pts)

“Tasmātiha …pe…
tasmātiha → tasmā tiha vakkali (bj)
« Ainsi tu devrais en vérité voir…
evaṁ passaṁ …pe…
evaṁ → evam (pts)
Voyant ceci…
nāparaṁ itthattāyāti pajānātī”ti.
nāparaṁ → nāparam (pts)
Ils comprennent : ‘ … il n’y a plus rien à faire à cet endroit. ’ »

Atha kho bhagavā āyasmantaṁ vakkaliṁ iminā ovādena ovaditvā uṭṭhāyāsanā yena gijjhakūṭo pabbato tena pakkāmi.
pakkāmi → pakkami (sya-all) | pakkami → evaṁ. ba. tenupasaṅkami. ayaṁ na dissati (sya-all: sī.) | pakkāmi → B tenupasaṅkami (pts note)
Et ensuite, après avoir donné ce conseil à Vénérable Vakkali, le Bouddha se leva de son siège et alla vers la Montagne du Pic du Vautour.

Atha kho āyasmā vakkali acirapakkantassa bhagavato upaṭṭhāke āmantesi:Alors Vénérable Vakkali s’adressa à ses soignants, “etha maṁ, āvuso, mañcakaṁ āropetvā yena isigilipassaṁ kāḷasilā tenupasaṅkamatha.
isigilipassaṁ kāḷasilā → isigilipassakālasilā (pts) | Isigilipassakālasilā → B isigilipassaṁ always S1-3 isigilissa (pts note) | mañcakaṁ → mañcakam (pts)
« Allons, révérends, soulevez mon lit et emmenez-moi au Rocher Noir sur les pentes de Isigili.
Kathañhi nāma mādiso antaraghare kālaṁ kattabbaṁ maññeyyā”ti?
kathañhi → kathaṁ hi (bjt, th, pts) | kālaṁ → kālam (pts) | maññeyyāti → maññeyyā ti (pts)
Car comment quelqu’un comme moi puisse imaginer mourir dans un endroit habité ! »

“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato vakkalissa paṭissutvā āyasmantaṁ vakkaliṁ mañcakaṁ āropetvā yena isigilipassaṁ kāḷasilā tenupasaṅkamiṁsu.
isigilipassaṁ kāḷasilā → isigilipassakālasilā (pts) | evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | vakkaliṁ mañcakaṁ → vakkalim mañcakam (pts)
« Oui, révérend, » répondirent ces moines, et ils firent comme il avait demandé.
Atha kho bhagavā tañca rattiṁ tañca divāvasesaṁ gijjhakūṭe pabbate vihāsi.
divāvasesaṁ → divasāvasesaṁ (bj, sya-all) | tañca divāvasesaṁ → taṁ ca divasāvasesaṁ (pts) | divasāvasesaṁ → B divāvasesaṁ (pts note)
Entre-temps, le Bouddha passa le reste de cette nuit et le jour sur la Montagne du Pic du Vautour.

Atha kho dve devatāyo abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ gijjhakūṭaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu …pe… ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.
+ → upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā (bjt) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)
Alors, tard dans la nuit, deux divinités glorieuses, illuminant tout le Pic du Vautour, allèrent vers le Bouddha, s’inclinèrent, et se tinrent sur le côté.

Ekamantaṁ ṭhitā kho ekā devatā bhagavantaṁ etadavoca:
ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
Une divinité lui dit,
“vakkali, bhante, bhikkhu vimokkhāya cetetī”ti.« Sire, le moine Vakkali est déterminé à atteindre la libération ! »

Aparā devatā bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
Et une autre divinité lui dit,
“so hi nūna, bhante, suvimutto vimuccissatī”ti.
bhante → sobhante (sya-all) | bhante → so bhante (bj: sī, sīmu8, syā) | sobhante → po. yu. ayaṁ pāṭho natthi (sya-all note) | nūna → S1-3 insert so always (pts note)
« Il sera certainement bien libéré ! »

Idamavocuṁ tā devatāyo.
idamavocuṁ → idam avocuṁ (pts)
Ceci est ce que dirent ces divinités.
Idaṁ vatvā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyiṁsu.
bhagavantaṁ → bhagavantam (pts)
Ensuite elles s’inclinèrent et respectueusement firent le tour du Bouddha, en le gardant sur leur droite, avant de disparaitre juste là.

Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi:Ensuite, quand la nuit fut passée, le Bouddha s’adressa aux moines :

“etha tumhe, bhikkhave, yena vakkali bhikkhu tenupasaṅkamatha; upasaṅkamitvā vakkaliṁ bhikkhuṁ evaṁ vadetha:
vakkaliṁ bhikkhuṁ → vakkalim bhikkhum (pts)
« Allons, moines, allez vers le moine Vakkali et dites-lui :

‘Suṇāvuso tvaṁ, vakkali, bhagavato vacanaṁ dvinnañca devatānaṁ.
tvaṁ → (bj, pts) | dvinnañca → dvinnaṁ (sya-all) | suṇāvuso → so hi nūna so bhante (bj: sīmu8, sī.pavi, syā) | Suṇāvuso → B inserts tvaṁ (pts note) | dvinnañca → dvinnaṁ ca (pts)
‘ Vakkali, entend le mot du Bouddha et de deux divinités.

Imaṁ, āvuso, rattiṁ dve devatāyo abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ gijjhakūṭaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.
imaṁ → imam (pts) | kevalakappaṁ gijjhakūṭaṁ → kevalakappam gijjhakūṭam (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)
Tard la nuit dernière, deux divinités glorieuses, illuminant tout le Pic du Vautour, allèrent vers le Bouddha, s’inclinèrent, et se tinrent sur le côté.

Ekamantaṁ ṭhitā kho, āvuso, ekā devatā bhagavantaṁ etadavoca—
ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
Une divinité lui dit,
vakkali, bhante, bhikkhu vimokkhāya cetetīti.« Sire, le moine Vakkali est déterminé à atteindre la libération ! »

Aparā devatā bhagavantaṁ etadavoca—
etadavoca → etad avoca (pts)
L’autre divinité lui dit,
so hi nūna, bhante, suvimutto vimuccissatīti.
nūna → nūna so (sya-all) | suvimutto → vimutto (pts) | bhante → so hi nūna so bhante (bj: sīmu8, sī.pavi, syā)
« Il sera certainement bien libéré ! »

Bhagavā ca taṁ, āvuso vakkali, evamāha—
evamāha → evam āha (pts)
Et le Bouddha dit,
mā bhāyi, vakkali;« Ne crains rien, Vakkali, mā bhāyi, vakkali.ne crains rien ! Apāpakaṁ te maraṇaṁ bhavissati, apāpikā kālakiriyā’”ti.
apāpakaṁ te → apāpakante (th) | maraṇaṁ → maraṇam (pts)
Ta mort ne sera pas une mauvaise mort ; ta disparition ne sera pas une mauvaise disparition. » ’ »

“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā yenāyasmā vakkali tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ vakkaliṁ etadavocuṁ:
evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | vakkaliṁ etadavocuṁ → vakkalim etad avocuṁ (pts)
« Oui, sire, » répondirent ces moines. Ils allèrent vers Vakkali et lui dirent :

“suṇāvuso vakkali, bhagavato vacanaṁ dvinnañca devatānan”ti.
vakkali → suṇāvuso tvaṁ (bj: machasaṁ, syā) | dvinnañca devatānanti → dvinnañ ca devatānan ti (pts)
« Vakkali, entend le mot du Bouddha et de deux divinités. »

Atha kho āyasmā vakkali upaṭṭhāke āmantesi:Alors Vakkali s’adressa à ses soignants, “etha maṁ, āvuso, mañcakā oropetha.« S’il vous plait, révérends, aidez-moi à me lever de mon lit. Kathañhi nāma mādiso ucce āsane nisīditvā tassa bhagavato sāsanaṁ sotabbaṁ maññeyyā”ti.
kathañhi → kathaṁ hi (bjt, th, pts) | sāsanaṁ sotabbaṁ maññeyyāti → sāsanam sotabbam maññeyā ti (pts)
Car comment quelqu’un comme moi puisse présumer écouter les instructions du Bouddha assis sur un siège élévé ? »

“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato vakkalissa paṭissutvā āyasmantaṁ vakkaliṁ mañcakā oropesuṁ.
oropesuṁ → B voro- (pts note) | evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | vakkaliṁ → vakkalim (pts)
« Oui, révérend, » répondirent ces moines, et ils l’aidèrent à se lever de son lit.
“Imaṁ, āvuso, rattiṁ dve devatāyo abhikkantāya rattiyā …pe… ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.
pe → spelled out in full (bjt) | rattiṁ → rattim (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)
Ils répétèrent ce que le Bouddha avait dit.
Ekamantaṁ ṭhitā kho, āvuso, ekā devatā bhagavantaṁ etadavoca:
ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
‘vakkali, bhante, bhikkhu vimokkhāya cetetī’ti. Aparā devatā bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
‘so hi nūna, bhante, suvimutto vimuccissatī’ti.
nūna → nūna so (sya-all)
Bhagavā ca taṁ, āvuso vakkali, evamāha:
Vakkali → B Vakkaliṁ (pts note) | taṁ → tam (pts) | evamāha → evam āha (pts)
‘mā bhāyi, vakkali; mā bhāyi, vakkali.
vakkali apāpakaṁ → apāpakan (pts)
Apāpakaṁ te maraṇaṁ bhavissati, apāpikā kālakiriyā’”ti.
bhavissati → S1-3 bhavissatīti (pts note) | apāpakaṁ te → apāpakante (th) | maraṇaṁ → maraṇam (pts) | kālakiriyāti → kālakiriyā ti (pts)

“Tena hāvuso, mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandatha:
tena hāvuso → tenahāvuso (bjt, th)
Vakkali dit, « Bien, alors révérends, en mon nom prosternez vous avec votre tête aux pieds du Bouddha. Dites-lui :
‘vakkali, bhante, bhikkhu ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.‘ Sire, le moine Vakkali est mal, souffrant, gravement malade. So bhagavato pāde sirasā vandatī’ti.
vandatīti → vandati (bj, sya-all) | sirasā vandatīti → sīrasā vandati (pts)
Il se prosterne avec sa tête à vos pieds. ’
Evañca vadetha:
vadetha → vadeti (bj, sya-all) | vadetha rūpaṁ → vadeti rūpam (pts) | vadeti → vandatīti tvaṁ ca vadetha (bj: machasaṁ) | vadeti → B vadetha (pts note)
Et ensuite dites :
‘rūpaṁ aniccaṁ.
aniccaṁ → aniccaṁtāhaṁ (th) | rūpaṁ → rūpam (pts)
‘ La forme est impermanente.
Tāhaṁ, bhante, na kaṅkhāmi.
tāhaṁ → tāham (pts)
Je n’ai aucun doute de cela.
Yadaniccaṁ taṁ dukkhanti na vicikicchāmi.
yadaniccaṁ → yad aniccaṁ (pts)
Je suis certain que ce qui est impermanent est souffrance.
Yadaniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, natthi me tattha chando vā rāgo vā pemaṁ vāti na vicikicchāmi.
yadaniccaṁ → yad aniccaṁ (pts) | vāti → vā ti (pts)
Et je suis certain que je n’ai ni désir ni envie ni penchant pour ce qui est impermanent, souffrance, et périssable.

Vedanā aniccā.
aniccā → aniccātāhaṁ (th)
La sensation est impermanente…
Tāhaṁ, bhante, na kaṅkhāmi.
tāhaṁ → tāham (pts)
Yadaniccaṁ taṁ dukkhanti na vicikicchāmi. Yadaniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, natthi me tattha chando vā rāgo vā pemaṁ vāti na vicikicchāmi.
yadaniccaṁ → yad aniccaṁ taṁ (pts)

Saññā …
pe → spelled out in full (th)
La perception est impermanente…

saṅkhārā aniccā.
Saṅkhārā → Complete in B (pts note) | aniccā → aniccātāhaṁ (th)
Les choix sont impermanents…
Tāhaṁ, bhante, na kaṅkhāmi. Yadaniccaṁ taṁ dukkhanti na vicikicchāmi. Yadaniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, natthi me tattha chando vā rāgo vā pemaṁ vāti na vicikicchāmi.

Viññāṇaṁ aniccaṁ.
aniccaṁ → aniccaṁtāhaṁ (th) | viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)
La conscience est impermanente.
Tāhaṁ, bhante, na kaṅkhāmi.
tāhaṁ → tāham (pts)
Je n’ai aucun doute de cela.
Yadaniccaṁ taṁ dukkhanti na vicikicchāmi.
yadaniccaṁ → yad aniccaṁ (pts)
Je suis certain que ce qui est impermanent est souffrance.
Yadaniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, natthi me tattha chando vā rāgo vā pemaṁ vāti na vicikicchāmī’”ti.
tattha → (sya-all) | yadaniccaṁ → yad aniccaṁ taṁ (pts) | vāti → vā ti (pts)
Et je suis certain que je n’ai ni désir ni envie ni penchant pour ce qui est impermanent, souffrance, et périssable. ’ »

“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato vakkalissa paṭissutvā pakkamiṁsu.
evamāvusoti → evam āvuso ti (pts)
« Oui, révérend, » répondirent ces moines, et ils partirent.
Atha kho āyasmā vakkali acirapakkantesu tesu bhikkhūsu satthaṁ āharesi.
āharesi → āhāresi (bj: sīmu8) | āharesi → S1-3 āhāresi (pts note) | satthaṁ → sattham (pts)
Et alors, peu de temps après que ces moines furent partis, Vénérable Vakkali se suicida.

Atha kho te bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
upasaṅkamitvā → upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā (bj) | nisīdiṁsu → Complete in S1-3 (pts note) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavocuṁ → bhagavantam etad avocuṁ (pts)
Alors ces moines allèrent vers le Bouddha et lui dirent le message de Vakkali.
“vakkali, bhante, bhikkhu ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno;
bhikkhu → Missing in B (pts note)
so bhagavato pāde sirasā vandati; evañca vadeti:
evañca → evaṁ ca (pts)
‘rūpaṁ aniccaṁ.
aniccaṁ → aniccaṁtāhaṁ (th) | rūpaṁ → rūpam (pts)
Tāhaṁ, bhante, na kaṅkhāmi.
kaṅkhāmi → B kamāmi; this part is abridged in S1-3 (pts note) | tāhaṁ → tāham (pts)
Yadaniccaṁ taṁ dukkhanti na vicikicchāmi.
yadaniccaṁ → yad aniccaṁ (pts)
Yadaniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, natthi me tattha chando vā rāgo vā pemaṁ vāti na vicikicchāmi.
vicikicchāmi → vicikicchāmī (pts) | yadaniccaṁ → yad aniccam (pts) | vāti → vā ti (pts)
Vedanā … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṁ aniccaṁ.
aniccaṁ → aniccaṁtāhaṁ (th) | viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)
Tāhaṁ, bhante, na kaṅkhāmi.
tāhaṁ → tāham (pts)
Yadaniccaṁ taṁ dukkhanti na vicikicchāmi.
yadaniccaṁ → yad aniccam (pts)
Yadaniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, natthi me tattha chando vā rāgo vā pemaṁ vāti na vicikicchāmī’”ti.
me → S1-3 te and S3 repeats natthite (pts note) | yadaniccaṁ → yad aniccaṁ (pts) | vāti → vā ti (pts)

Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi:Alors le Bouddha dit aux moines, “āyāma, bhikkhave, yena isigilipassaṁ kāḷasilā tenupasaṅkamissāma;
isigilipassaṁ kāḷasilā tenupasaṅkamissāma → isigilipassakālasilā tenupasaṅkamissāmi (pts) | Isigilipassakālasilā → S1-3 -passa- and in 35 -passaṁ- as B (pts note) | tenupasaṅkamissāmi → B -issāma (pts note)
« Allons, moines, allons au Rocher Noir sur les pentes de Isigili,
yattha vakkalinā kulaputtena satthamāharitan”ti.
Vakkalinā → B adds ma (pts note) | satthamāharitanti → satthaṁ āharitanti (bjt, th) | satthamāharitanti → sattham āharitan ti (pts)
où Vakkali, le gentilhomme, s’est suicidé. »

“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts)
« Oui, sire, » répondirent-ils.

Atha kho bhagavā sambahulehi bhikkhūhi saddhiṁ yena isigilipassaṁ kāḷasilā tenupasaṅkami.
kāḷasilā → kāḷalilā (sya-all) | isigilipassaṁ kāḷasilā → isigilipassakālasilā (pts)
Alors le Bouddha avec plusieurs moines allèrent au Rocher Noir sur les pentes de Isigili.
Addasā kho bhagavā āyasmantaṁ vakkaliṁ dūratova mañcake vivattakkhandhaṁ semānaṁ.
semānaṁ → seyyamānaṁ (sya-all) | dūratova → dūrato va (pts) | vivattakkhandhaṁ semānaṁ → vivattakkhandhaṁsemānaṁ (pts)
Le Bouddha vit au loin Vakkali sur son lit, gisant avec les agrégats rejetés.

Tena kho pana samayena dhūmāyitattaṁ timirāyitattaṁ gacchateva purimaṁ disaṁ, gacchati pacchimaṁ disaṁ, gacchati uttaraṁ disaṁ, gacchati dakkhiṇaṁ disaṁ, gacchati uddhaṁ disaṁ, gacchati adho disaṁ, gacchati anudisaṁ.
disaṁ → (bj, pts) | purimaṁ disaṁ → purimadisaṁ (sya-all) | pacchimaṁ disaṁ → pacchimadisaṁ (sya-all) | uttaraṁ disaṁ → uttaradisaṁ (sya-all) | dakkhiṇaṁ disaṁ → dakkhiṇadisaṁ (sya-all) | dhūmāyitattaṁ → dhumāyitattaṁ (pts) | uddhaṁ disaṁ → uddham (pts) | gacchati → uddhaṁ disaṁ gacchati adho disaṁ (bj: machasaṁ, syā) | adho → B adds disaṁ (pts note) | anudisaṁ → S1-3 add gacchati (pts note) | uddhaṁ disaṁ → uddhaṁdisaṁ (th) | adho disaṁ → adhodisaṁ (th)
Alors à ce moment un nuage de fumée noire se déplaçait vers l’est, l’ouest, le nord, le sud, au-dessus, en dessous, et entre les deux.

Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi:Le Bouddha dit aux moines, “passatha no tumhe, bhikkhave, etaṁ dhūmāyitattaṁ timirāyitattaṁ gacchateva purimaṁ disaṁ …pe… gacchati anudisan”ti.
etaṁ dhūmāyitattaṁ → evaṁ dhūmāyiyattaṁ (sya-all); etam dhumāyitattam (pts) | purimaṁ disaṁ → purimadisaṁ (sya-all) | etaṁ → evaṁ (bj: syā) | etam → B evaṁ (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)
« Moines, voyez-vous ce nuage de fumée noire qui se déplace vers l’est, l’ouest, le nord, le sud, au-dessus, en dessous, et entre les deux ? »

“Evaṁ, bhante”.
evaṁ → evam (pts)
« Oui, sire. »

“Eso kho, bhikkhave, māro pāpimā vakkalissa kulaputtassa viññāṇaṁ samanvesati:
kulaputtassa viññāṇaṁ samanvesati → kulaputassa viññāṇam samannesati (pts) | samanvesati → samannesati (cck: ka. sī. pī.) | samannesati → B samandesati (pts note)
« C’est Māra le Mauvais qui cherche la conscience de Vakkali, en se demandant :
‘kattha vakkalissa kulaputtassa viññāṇaṁ patiṭṭhitan’ti?
viññāṇaṁ patiṭṭhitanti → viññāṇam patiṭṭhitan ti (pts)
‘Où la conscience de Vakkali est-elle établie ? ’
Appatiṭṭhitena ca, bhikkhave, viññāṇena vakkali kulaputto parinibbuto”ti.
parinibbutoti pañcamaṁ → parinibbuto ti (pts) | appatiṭṭhitena → apatiṭṭhitena (pts)
Mais puisque sa conscience n’est pas établie, Vakkali est éteint. »

Pañcamaṁ.
pañcamaṁ → ti (pts)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Français · ไทย