- Saṁyutta Nikāya 24.19สังยุตตนิกาย
- 2. Dutiyagamanavagga
Dutiyagamanavagga → gamanavaggo (bj); dutiyapeyyālo (sya-all); purimagamanam (aṭṭhārasa-veyyākaraṇāni) (pts1ed)
Vātasutta๑๙ วาตสูตร
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthī (sya-all)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
“Kismiṁ nu kho, bhikkhave, sati, kiṁ upādāya, kiṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:
kiṁ → kim (pts) | evaṁ → evam (pts)พระผู้มีพระภาคได้ตรัสถามว่า “ภิกษุทั้งหลาย เมื่อมีอะไร เพราะถือมั่นอะไรเพราะยึดมั่นอะไร ทิฏฐิอย่างนี้จึงเกิดขึ้นว่า
‘na vātā vāyanti, na najjo sandanti, na gabbhiniyo vijāyanti, na candimasūriyā udenti vā apenti vā, esikaṭṭhāyiṭṭhitā’”ti?
candimasūriyā → candimasuriyā (sya-all)‘ลมไม่พัด แม่น้ำไม่ไหล สตรีมีครรภ์ไม่คลอด ดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ไม่ขึ้นหรือไม่ตก มั่นคงดุจเสาระเนียด”
“Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā …pe…
bhagavaṁmūlakā → bhagavammūlakā (bjt) | pe → spelled out in full (bjt)ภิกษุทั้งหลายทูลตอบว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมของข้าพระองค์ทั้งหลาย มีพระผู้มีพระภาคเป็นหลัก ฯลฯ
“Rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṁ upādāya, rūpaṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:
rūpaṁ → rūpam (pts)“ภิกษุทั้งหลาย เมื่อมีรูป เพราะถือมั่นรูป เพราะยึดมั่นรูป ทิฏฐิอย่างนี้จึงเกิดขึ้นว่า
‘na vātā vāyanti …pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā’ti.
esikaṭṭhāyiṭṭhitāti → esikaṭṭhāyiṭṭhitā (pts)‘ลมไม่พัด ฯลฯ มั่นคงดุจเสาระเนียด’
Vedanāya sati …pe…เมื่อมีเวทนา ฯลฯ
saññāya sati …pe…เมื่อมีสัญญา ...
saṅkhāresu sati …เมื่อมีสังขาร ...
viññāṇe sati, viññāṇaṁ upādāya, viññāṇaṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:
viññāṇaṁ → viññāṇam (pts) | evaṁ → evam (pts)เมื่อมีวิญญาณ เพราะถือมั่นวิญญาณ เพราะยึดมั่นวิญญาณ ทิฏฐิอย่างนี้จึงเกิดขึ้นว่า
‘na vātā vāyanti …pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā’ti.
esikaṭṭhāyiṭṭhitāti → esikaṭṭhāyiṭṭhitā ti (pts)‘ลมไม่พัด ฯลฯ มั่นคงดุจเสาระเนียด’
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร
rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
vāti → vā ti (pts)รูปเที่ยงหรือไม่เที่ยง”
“Aniccaṁ, bhante” …pe… vipariṇāmadhammaṁ,
pe → More abridged in S1-3 than in B (pts note) | pe → spelled out in full (bjt) | aniccaṁ → aniccam (pts) | vipariṇāmadhammaṁ → vipariṇāmadhammam (pts)“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า” “ฯลฯ มีความแปรผันเป็นธรรมดา
api nu taṁ anupādāya evaṁ diṭṭhi uppajjeyya—
taṁ → tam (pts)เพราะไม่ถือมั่นสิ่งนั้น ทิฏฐิอย่างนี้จะพึงเกิดขึ้นบ้างหรือว่า
na vātā vāyanti …pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā”ti?
esikaṭṭhāyiṭṭhitāti → esikaṭṭhāyiṭṭhitā ti (pts)‘ลมไม่พัด ฯลฯ มั่นคงดุจเสาระเนียด”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”
“Iti kho, bhikkhave, dukkhe sati, dukkhaṁ upādāya, dukkhaṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:
uppajjati → B uppajjeyya (pts note) | dukkhaṁ → dukkham (pts)“ภิกษุทั้งหลาย ด้วยประการอย่างนี้ เมื่อมีทุกข์ เพราะถือมั่นทุกข์ เพราะยึดมั่นทุกข์ ทิฏฐิอย่างนี้จึงเกิดขึ้นว่า
‘na vātā vāyanti …pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā’”ti.‘ลมไม่พัด ฯลฯ มั่นคงดุจเสาระเนียด’
“Vedanā …เวทนา ฯลฯ
saññā …สัญญา ...
saṅkhārā …สังขาร ...
viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?วิญญาณเที่ยงหรือไม่เที่ยง’
“Aniccaṁ, bhante” …pe… vipariṇāmadhammaṁ,
vipariṇāmadhammaṁ → viparināmadhammaṁ (bj)“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า” “ฯลฯ มีความแปรผันเป็นธรรมดา
api nu taṁ anupādāya evaṁ diṭṭhi uppajjeyya
anupādāya → upādāya (bj)เพราะไม่ถือมั่นสิ่งนั้น ทิฏฐิอย่างนี้จะพึงเกิดขึ้นบ้างหรือว่า
‘na vātā vāyanti …pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā’”ti?‘ลมไม่พัด ฯลฯ มั่นคงดุจเสาระเนียด”
“No hetaṁ, bhante”.“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”
“Iti kho, bhikkhave, dukkhe sati, dukkhaṁ upādāya, dukkhaṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjeyya:
uppajjeyya → uppajjati (sya-all)“ภิกษุทั้งหลาย ด้วยประการอย่างนี้ เมื่อมีทุกข์ เพราะถือมั่นทุกข์ เพราะยึดมั่นทุกข์ ทิฏฐิอย่างนี้จึงเกิดขึ้นว่า
‘na vātā vāyanti, na najjo sandanti, na gabbhiniyo vijāyanti, na candimasūriyā udenti vā apenti vā, esikaṭṭhāyiṭṭhitā’”ti.
candimasūriyā → candimasuriyā (sya-all) | esikaṭṭhāyiṭṭhitāti → esikaṭṭhāyiṭṭhitā ti purimagamanāhi (pts)‘ลมไม่พัด แม่น้ำไม่ไหล สตรีมีครรภ์ไม่คลอดดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ไม่ขึ้นหรือไม่ตก มั่นคงดุจเสาระเนียด”
Paṭhamaṁ.
paṭhamaṁ → purimagamanāni hi (sya-all) | vitthārānīti → So B; S1-3 --pe-- kismiṁ nu bhikkhave sati kim upādāya kim abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati evaṁ (S3 etaṁ) taṁ mama eso haṁ asmi eso (me) attāti Bhagavaṁmūlakā no bhante dhammā --pe-- yathā purimadasasuttantam evam vitthāretabbaṁ so attā- so loko; and repeat the beginning of each sutta (pts note) | paṭhamaṁ → aṭṭhārasaveyyākaraṇāni vitthārānīti sāvatthi (pts)วาตสูตรที่ ๑ จบ