Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 3.25สังยุตตนิกาย
  • 3. Tatiyavagga

Pabbatūpamasutta
Pabbatūpamasutta → pabbatopamasuttaṁ (sya-all)
๒๕ ปัพพโตปมสูตร

Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj) | sāvatthinidānaṁ ekamantaṁ → (pts) | sāvatthinidānaṁ → sāvatthīnidānaṁ atha kho rājā pasenadikosalo divādivassa yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi (th)
เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี

Ekamantaṁ nisinnaṁ kho rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ bhagavā etadavoca:
pasenadiṁ kosalaṁ → pasenadikosalaṁ (sya-all) | rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ → rājānam pasenadikosalam (pts) | rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ → rājānam pasenadi-kosalam (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
ครั้งนั้น พระเจ้าปเสนทิโกศลได้เสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับแต่ ยังวัน ถวายอภิวาทแล้วประทับนั่ง ณ ที่สมควร พระผู้มีพระภาคได้ตรัสกับพระเจ้า ปเสนทิโกศลผู้ประทับนั่ง ณ ที่สมควรดังนี้ว่า
“handa kuto nu tvaṁ, mahārāja, āgacchasi divā divassā”ti?
nu tvaṁ → tvam (pts) | divā divassāti → (pts) | divā divassāti → divādivassāti (th)
“เชิญเถิดมหาบพิตร พระองค์เสด็จ มาจากไหนแต่ยังวัน”

“Yāni tāni, bhante, raññaṁ khattiyānaṁ muddhāvasittānaṁ issariyamadamattānaṁ kāmagedhapariyuṭṭhitānaṁ janapadatthāvariyappattānaṁ mahantaṁ pathavimaṇḍalaṁ abhivijiya ajjhāvasantānaṁ rājakaraṇīyāni bhavanti, tesu khvāhaṁ, etarahi ussukkamāpanno”ti.
pathavimaṇḍalaṁ → paṭhavimaṇḍalaṁ (bj); paṭhavīmaṇḍalaṁ (sya-all); pathavīmaṇḍalam (pts) | bhavanti tesu khvāhaṁ → santi tesvāhaṁ (bj) | tesu khvāhaṁ → tesvāhaṁ (sya-all, pts) | rājakaraṇīyāni → rājakaraṇīyāṇi (pts) | santi → bhavanti (bj: syā, machasaṁ) | tesvāhaṁ → tesubbāhaṁ (bj: machasaṁ) | raññam → S2 rañño corrected to raññam in S3, perhaps also in S1. (pts note) | bhavanti → SS. santi. (pts note) | ussukkamāpannoti → ussukkaṁ āpannoti (bjt, th) | raññaṁ khattiyānaṁ muddhāvasittānaṁ issariyamadamattānaṁ kāmagedhapariyuṭṭhitānaṁ janapadatthāvariyappattānaṁ → raññam khattiyānam muddhāvasittānam issariyamada-mattānaṁ kāma-gedha-pariyuṭṭhitānaṁ janapadatthāvariyappattānam (pts) | rājakaraṇīyāni → rāja-karaṇīyāṇi (pts) | tesu khvāhaṁ → tesvāham (pts) | ussukkamāpannoti → ussukkam āpanno ti (pts)
พระเจ้าประเสนทิโกศลกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ กษัตราธิราชผู้ได้ มูรธาภิเษกแล้ว มัวเมาเพราะความเป็นใหญ่ ถูกความกำหนัดในกามกลุ้มรุมแล้ว ผู้ถึงซึ่งความมั่นคงในชนบท ชนะปฐพีมณฑลใหญ่แล้วครอบครองอยู่ มีราชกรณียกิจอันใด บัดนี้ ข้าพระองค์ก็ขวนขวายในราชกรณียกิจอันนั้น”

“Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
“มหาบพิตร พระองค์จะทรงเข้าพระทัยความข้อนั้นว่าอย่างไร
idha te puriso āgaccheyya puratthimāya disāya saddhāyiko paccayiko.ณ ที่นี้ ราชบุรุษ ของพระองค์ผู้ควรเชื่อถือ มีวาจาเป็นหลักฐาน มาจากทิศตะวันออก So taṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadeyya:
taṁ → tam (pts) | evaṁ → evam (pts)
เข้ามาเฝ้า พระองค์แล้วกราบทูลอย่างนี้ว่า
‘yagghe, mahārāja, jāneyyāsi, ahaṁ āgacchāmi puratthimāya disāya.
jāneyyāsi → jāneyya (sya-all) | jāneyyāsi → SS. jāneyya always. (pts note) | ahaṁ → aham (pts)
‘ขอเดชะใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท ข้าพระองค์ มาจากทิศตะวันออก
Tatthaddasaṁ mahantaṁ pabbataṁ abbhasamaṁ, sabbe pāṇe nippothento āgacchati.
nippothento → nippoṭhento (bj); nipphoṭento (pts) | nippoṭhento → nippoṭhento (bj: machasaṁ, syā) | nippothento → nipuphoṭento. ba. nipphothenuto (sya-all: sī. yu.) | nipphoṭento → B. nipphothento always. (pts note) | tatthaddasaṁ mahantaṁ → tatth-addasaṁ mahantam (pts) | abbhasamaṁ → abbhasamam (pts)
ณ ที่นั้นได้เห็นภูเขาใหญ่สูงเทียมเมฆกำลังกลิ้งบดสัตว์ทั้งปวง
Yaṁ te, mahārāja, karaṇīyaṁ, taṁ karohī’ti.
yaṁ te → yante (th)
พระเจ้าข้า ขอพระองค์ทรงกระทำสิ่งที่พึงกระทำเถิด”

Atha dutiyo puriso āgaccheyya pacchimāya disāya …pe…
pacchimāya → dakkhiṇāya (bj, sya-all) | la → SS. pe. (pts note) | + → dakkhiṇāya disāya (bjt)
ลำดับนั้น บุรุษคนที่ ๒ ผู้ควรเชื่อถือ มีวาจาเป็นหลักฐาน มาจากทิศ ตะวันตก ฯลฯ
atha tatiyo puriso āgaccheyya uttarāya disāya …
uttarāya → pacchimāya (bj, sya-all)
ต่อจากนั้น บุรุษคนที่ ๓ ผู้ควรเชื่อถือ มีวาจาเป็นหลักฐาน มาจากทิศเหนือ ฯลฯ
atha catuttho puriso āgaccheyya dakkhiṇāya disāya saddhāyiko paccayiko.
dakkhiṇāya → uttarāya (bj, sya-all)
ต่อจากนั้น บุรุษคนที่ ๔ ผู้ควรเชื่อถือ มีวาจาเป็นหลักฐาน มาจากทิศใต้
So taṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadeyya:
taṁ → tam (pts)
เข้ามาเฝ้าพระองค์แล้วกราบทูลอย่างนี้ว่า
‘yagghe, mahārāja, jāneyyāsi, ahaṁ āgacchāmi dakkhiṇāya disāya.
dakkhiṇāya → uttarāya (bj, sya-all) | jāneyyāsi → jāneyya (sya-all) | ahaṁ → aham (pts)
‘ขอเดชะใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท ข้าพระองค์ มาจากทิศใต้
Tatthaddasaṁ mahantaṁ pabbataṁ abbhasamaṁ sabbe pāṇe nippothento āgacchati.
nippothento → nippoṭhento (bj); nipphoṭento (pts) | nippoṭhento → nippoṭhento (bj: machasaṁ, syā)
ณ ที่นั้น ได้เห็นภูเขาใหญ่สูงเทียมเมฆกำลังกลิ้งบดสัตว์ทั้งปวง
Yaṁ te, mahārāja, karaṇīyaṁ taṁ karohī’ti.
mahārāja karaṇīyaṁ → maharāja karaṇīyam (pts) | yaṁ te → yante (th)
พระเจ้าข้า ขอพระองค์ทรงกระทำสิ่งที่พึงกระทำเถิด’

Evarūpe te, mahārāja, mahati mahabbhaye samuppanne dāruṇe manussakkhaye dullabhe manussatte kimassa karaṇīyan”ti?
manussakkhaye → manussakāye (mr) | mahārāja → maharāja (pts) | dāruṇe → dārune (pts) | manussakkhaye → manussakāye (cck: ka.) | manussakkhaye → evaṁ ba. manussakāye (sya-all: sī. yu.) | mahati → SS. mahatī. (pts note) | manussakkhaye → B. manussakāye. (pts note) | kimassa karaṇīyanti → kim assa karaṇīyan ti (pts)
เมื่อมหาภัยร้ายกาจ ที่จะทำ ให้มนุษย์สิ้นชีวิต อันใหญ่หลวงเห็นปานนี้ บังเกิดขึ้นแล้วแก่พระองค์ อะไรเล่าจะเป็น กิจที่พระองค์ควรกระทำในฐานะเป็นมนุษย์ที่หาได้ยาก”

“Evarūpe me, bhante, mahati mahabbhaye samuppanne dāruṇe manussakkhaye dullabhe manussatte kimassa karaṇīyaṁ aññatra dhammacariyāya aññatra samacariyāya aññatra kusalakiriyāya aññatra puññakiriyāyā”ti?
aññatra → (bj, pts) | me → (pts) | kimassa karaṇīyaṁ → kim assa karanīyam (pts) | aññatra puññakiriyāyāti → puññakiriyāyā ti (pts) | puññakiriyāyāti → aññatra samacariyāya aññatra kusalakiriyāya aññatra puññakiriyāyāti (bj: machasaṁ, syā) | kusalakiriyāya → B. kusalacariyāya always. (pts note) | ti → Before each of these words, B. repeats aññatra. (pts note)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อมหาภัยร้ายกาจ ที่จะทำให้มนุษย์สิ้นชีวิต อันใหญ่ หลวงเห็นปานนี้ บังเกิดขึ้นแก่ข้าพระองค์ อะไรเล่าจะเป็นกิจที่ข้าพระองค์ควรกระทำ ในฐานะเป็นมนุษย์ที่หาได้ยาก นอกจากปฏิบัติธรรมให้เสมอต้นเสมอปลาย สร้างบุญ กุศลเอาไว้”

“Ārocemi kho te, mahārāja, paṭivedemi kho te, mahārāja, adhivattati kho taṁ, mahārāja, jarāmaraṇaṁ.
paṭivedemi → pativedayāmi (bj) | pativedayāmi → paṭivedemi (bj: machasaṁ, syā, PTS, sī.pævi, sī.pavi) | kho → SS. omit kho. (pts note) | taṁ → tam (pts)
“มหาบพิตร อาตมภาพขอถวายพระพรให้ทรงทราบ ชราและมรณะย่อม ครอบงำพระองค์
Adhivattamāne ce te, mahārāja, jarāmaraṇe kimassa karaṇīyan”ti?
ce → ca (bj, sya-all, pts) | kimassa karaṇīyanti → kim assa karaṇīyan ti (pts)
เมื่อชราและมรณะครอบงำพระองค์อยู่ อะไรเล่าจะเป็นกิจที่พระองค์ ควรกระทำ”

“Adhivattamāne ca me, bhante, jarāmaraṇe kimassa karaṇīyaṁ aññatra dhammacariyāya samacariyāya kusalakiriyāya puññakiriyāya?
dhammacariyāya → dhammacariyāya aññatra (sya-all) | samacariyāya → samacariyāya aññatra (sya-all) | kusalakiriyāya → kusalakiriyāya aññatra (sya-all) | puññakiriyāya → Same remarks as above. (pts note) | kimassa karaṇīyaṁ → kim assa karaṇīyam (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อชราและมรณะครอบงำข้าพระองค์อยู่ อะไรเล่า จะเป็นกิจที่ข้าพระองค์ควรกระทำ นอกจากปฏิบัติธรรมให้เสมอต้นเสมอปลาย สร้างบุญกุศลเอาไว้

Yāni tāni, bhante, raññaṁ khattiyānaṁ muddhāvasittānaṁ issariyamadamattānaṁ kāmagedhapariyuṭṭhitānaṁ janapadatthāvariyappattānaṁ mahantaṁ pathavimaṇḍalaṁ abhivijiya ajjhāvasantānaṁ hatthiyuddhāni bhavanti;
pathavimaṇḍalaṁ → paṭhavimaṇḍalaṁ (bj); paṭhavīmaṇḍalaṁ (sya-all) | yāni → yāni pi (pts) | raññaṁ → raññam (pts) | muddhāvasittānaṁ issariyamadamattānaṁ kāmagedhapariyuṭṭhitānaṁ janapadatthāvariyappattānaṁ mahantaṁ pathavimaṇḍalaṁ → muddhāvasittānam issariyamada-mattānaṁ kāma-gedha-pariyuṭṭhitānaṁ janapadatthāvariyappattānam mahantam pathavi-maṇḍalam (pts) | ajjhāvasantānaṁ hatthiyuddhāni → ajjhāvasantānam hatthi-yuddhāni (pts)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ กษัตราธิราชผู้ได้มูรธาภิเษกแล้ว มัวเมา เพราะความเป็นใหญ่ ถูกความกำหนัดในกามกลุ้มรุมแล้ว ผู้ถึงความมั่นคงในชนบท ผู้ชนะปฐพีมณฑลใหญ่แล้วครอบครองอยู่ ทรงทำการรบด้วยพลช้างเหล่าใด
tesampi, bhante, hatthiyuddhānaṁ natthi gati natthi visayo adhivattamāne jarāmaraṇe.
tesampi → tesam pi (pts) | hatthiyuddhānaṁ → hatthi-yuddhānam (pts)
เมื่อชรา และมรณะครอบงำอยู่ ก็ไม่ใช่คติ ไม่ใช่วิสัยที่จะทำการรบด้วยพลช้างแม้เหล่านั้น
Yānipi tāni, bhante, raññaṁ khattiyānaṁ muddhāvasittānaṁ …pe…
yānipi → yāni pi (pts) | khattiyānaṁ muddhāvasittānaṁ → khattiyānam muddhāvasittānam (pts)
กษัตราธิราชผู้ได้มูรธาภิเษกแล้ว ฯลฯ
ajjhāvasantānaṁ assayuddhāni bhavanti …pe…
ajjhāvasantānaṁ → (bj) | ajjhāvasantānaṁ assayuddhāni → ajjhāvasantānam assa-yuddhāni (pts)
ผู้ชนะปฐพีมณฑลใหญ่แล้วครอบครองอยู่ ทรงทำการรบด้วยพลม้าเหล่าใด ฯลฯ
rathayuddhāni bhavanti …pe…
rathayuddhāni → ratha-yuddhāni (pts)
รบด้วยพลรถเหล่าใด ฯลฯ
pattiyuddhāni bhavanti;
pattiyuddhāni → patti-yuddhāni (pts)
รบด้วยพลเดิน เท้าแม้เหล่าใด
tesampi, bhante, pattiyuddhānaṁ natthi gati natthi visayo adhivattamāne jarāmaraṇe.
gati → S2-3 omit natthigati. (pts note) | tesampi → tesam pi (pts) | pattiyuddhānaṁ → patti-yuddhānam (pts)
เมื่อชราและมรณะครอบงำอยู่ ก็ไม่ใช่คติ ไม่ใช่วิสัยที่จะทำการรบ ด้วยพลเดินเท้าแม้เหล่านั้น

Santi kho pana, bhante, imasmiṁ rājakule mantino mahāmattā, ye pahonti āgate paccatthike mantehi bhedayituṁ.
pahonti → yesaṁ honti (mr) | pahonti → yesaṁ honti (cck: ka.) | pahonti → B. yesaṁ honti. (pts note) | bhedayituṁ → S1-3 add here tesam pi bhedayitum. (pts note)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ในราชตระกูลนี้ มหาอำมาตย์ ผู้มีมนตร์ ซึ่งสามารถจะใช้มนตร์ทำลายข้าศึกที่ยกทัพมา ก็มีอยู่เหมือนกัน
Tesampi, bhante, mantayuddhānaṁ natthi gati natthi visayo adhivattamāne jarāmaraṇe.
gati → SS. omit natthi gati here and further on. (pts note) | tesampi → tesam pi (pts) | mantayuddhānaṁ → manta-yuddhānam (pts)
แต่เมื่อ ชราและมรณะครอบงำอยู่ ก็ไม่ใช่คติ ไม่ใช่วิสัยที่จะทำการรบด้วยมนตร์แม้เหล่านั้น

Saṁvijjati kho pana, bhante, imasmiṁ rājakule pahūtaṁ hiraññasuvaṇṇaṁ bhūmigatañceva vehāsaṭṭhañca, yena mayaṁ pahoma āgate paccatthike dhanena upalāpetuṁ.
pana → SS. omit pana. (pts note) | pahutaṁ → B. bahutam. (pts note) | pahūtaṁ hiraññasuvaṇṇaṁ bhūmigatañceva → pahutaṁ suvaṇṇam bhūmigatañ c-eva (pts) | mayaṁ → mayam (pts)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อนึ่ง ในราชตระกูลนี้ เงินทองทั้งที่อยู่ในพื้นดิน ทั้งที่อยู่ใน อากาศซึ่งพวกข้าพระองค์สามารถจะใช้เป็นเครื่องมือยุแหย่ให้ข้าศึกที่ยกทัพมาแตกกัน ก็มีอยู่เป็นอันมาก
Tesampi, bhante, dhanayuddhānaṁ natthi gati natthi visayo adhivattamāne jarāmaraṇe.
tesampi → tesam pi (pts) | dhanayuddhānaṁ → dhana-yuddhānam (pts)
แต่เมื่อชราและมรณะครอบงำก็ไม่ใช่คติ ไม่ใช่วิสัยที่จะทำการรบ ด้วยทรัพย์แม้เหล่านั้น

Adhivattamāne ca me, bhante, jarāmaraṇe kimassa karaṇīyaṁ aññatra dhammacariyāya samacariyāya kusalakiriyāya puññakiriyāyā”ti?
dhammacariyāya → dhammacariyāya aññatra (sya-all) | samacariyāya → samacariyāya aññatra (sya-all) | kusalakiriyāya → kusalakiriyāya aññatra (sya-all) | kimassa karaṇīyaṁ → kim assa karaṇīyam (pts) | puññakiriyāyāti → puññakiriyāyā ti (pts)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็แลเมื่อชราและมรณะครอบงำอยู่ อะไรเล่าจะเป็นกิจที่ข้าพระองค์ควรกระทำ นอกจากปฏิบัติธรรมให้เสมอต้นเสมอปลาย สร้างบุญกุศลเอาไว้”

“Evametaṁ, mahārāja, evametaṁ, mahārāja.
mahārāja → (sya-all) | evametaṁ → evam etam (pts)
“มหาบพิตร ข้อนี้เป็นอย่างนั้น มหาบพิตร ข้อนี้เป็นอย่างนั้น
Adhivattamāne jarāmaraṇe kimassa karaṇīyaṁ aññatra dhammacariyāya samacariyāya kusalakiriyāya puññakiriyāyā”ti?
adhivattamāne → adhivattamāne ca te (bj, sya-all) | dhammacariyāya → dhammacariyāya aññatra (sya-all) | samacariyāya → samacariyāya aññatra (sya-all) | kusalakiriyāya → kusalakiriyāya aññatra (sya-all) | te → B. omits ca te. (pts note) | kimassa karaṇīyaṁ → kim assa karaṇīyam (pts)
ก็เมื่อชราและ มรณะครอบงำอยู่ อะไรเล่าจะเป็นกิจที่พระองค์ควรกระทำนอกจากปฏิบัติธรรมให้ เสมอต้นเสมอปลาย สร้างบุญกุศลเอาไว้”

Idamavoca bhagavā …pe…
+ → idaṁ vatvā sugato athāparaṁ etadavoca (bjt) | idamavoca → idam avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคผู้สุคต
satthā:ศาสดา ฯลฯ จึงได้ตรัสคาถาประพันธ์ต่อไปอีกว่า

“Yathāpi selā vipulā, nabhaṁ āhacca pabbatā;
yathāpi → yathā pi (pts) nabhaṁ → nabham (pts)
ภูเขาใหญ่ล้วนแล้วด้วยศิลา สูงจดท้องฟ้า
Samantānupariyāyeyyuṁ, nippothento catuddisā.
samantānupariyāyeyyuṁ nippothento → samantā anupariyeyyuṁ nippoṭhento (bj); samantā anupariyeyyuṁ nippothentā (sya-all); samantānupariyeyyuṁ nipphoṭento (pts) | anupariyeyyuṁ → samantānupariyāpeyyuṁ (bj: machasaṁ) | samantānupariyeyyuṁ → S1-3 samantā anupariyeyyuṁ. (pts note) nippoṭhento → nippothento (bj: machasaṁ) | nippothento → nippothentā (th) | nippothento → nipphoṭento (pts)
กลิ้งบดสัตว์มาโดยรอบ ทั้ง ๔ ทิศ แม้ฉันใด

Evaṁ jarā ca maccu ca, adhivattanti pāṇine;
maccu → maraṇaṁ (bj: sī.pævi) | ca → S3 maraṇañ ca. (pts note) | evaṁ → evam (pts) pāṇine → pāṇino (bj, sya-all, km, pts1ed) | pāṇine → pāṇino (pts) | pāṇino → pāṇine (bj: machasaṁ) | pāṇine → pāṇino (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | adhivattanti → S2 has only evam-ttanti pāṇino, the place of the omitted words remaining empty. (pts note) | pāṇino → B. pāṇine. (pts note)
ชราและมรณะก็ฉันนั้น ย่อมครอบงำสัตว์ทั้งหลาย
Khattiye brāhmaṇe vesse, sudde caṇḍālapukkuse;
caṇḍālapukkuse → caṇḍāla-pukkuse (pts)
คือ พวกกษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ ศูทร คนจัณฑาล และคนเทขยะ
Na kiñci parivajjeti, sabbamevābhimaddati.
Na kiñci → na kañci (?) | kiñci → na kañci (cck: ?) | kiñci → kañcītipi pāṭhena bhavitabbaṁ (sya-all note) sabbamevābhimaddati → sabbam evābhimaddati (pts)
ไม่เว้นใคร ๆ ไว้เลย ย่อมย่ำยีเหล่าสัตว์ทั้งสิ้น

Na tattha hatthīnaṁ bhūmi, na rathānaṁ na pattiyā;
hatthīnaṁ → hatthīnaṁ (bj: machasaṁ, syā, PTS) | hatthīnam → S2 hatthīna. (pts note) rathānaṁ → rathānam (pts)
ณ ที่นั้น ไม่มียุทธภูมิสำหรับพลช้าง (พลม้า) พลรถ พลเดินเท้า
Na cāpi mantayuddhena, sakkā jetuṁ dhanena vā.
mantayuddhena → manta-yuddhena (pts)
และไม่อาจจะเอาชนะแม้ด้วยมนตร์ หรือด้วยทรัพย์

Tasmā hi paṇḍito poso, sampassaṁ atthamattano;
atthamattano → attham attano (pts)
เพราะฉะนั้น บุคคลผู้เป็นบัณฑิต มีปัญญา เมื่อเห็นประโยชน์ตน
Buddhe dhamme ca saṅghe ca, dhīro saddhaṁ nivesaye.
saṅghe → saṁghe (ms2005)
พึงตั้งศรัทธาไว้ในพระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์

Yo dhammaṁ cari kāyena, vācāya uda cetasā;
dhammaṁ cari → dhammacārī (bj, sya-all, km, pts1ed); dhammacāri (pts2ed) | dhammaṁ cari → dhammacārī (pts) | dhammacārī → dhammaṁ cari (bj: machasaṁ) | cari → dhammacārī (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)
ผู้ใดมีปกติประพฤติธรรมทางกาย ทางวาจา ทางใจ
Idheva naṁ pasaṁsanti, pecca sagge pamodatī”ti.
idheva naṁ → idh-eva nam (pts) pecca → pacca (pts) | pamodatīti → SS. sagge ca modatīti. (pts note) | + → kosalavaggo (bjt)
บัณฑิตทั้งหลายย่อมสรรเสริญผู้นั้นในโลกนี้โดยแท้ ผู้นั้นละโลกนี้ไปแล้ว ย่อมบันเทิงในสวรรค์

Tatiyo vaggo.
vaggo → tatruddānaṁ (bj) | tatiyo vaggo → kosalasaṁyuttaṁ samattaṁ (th) | tatiyo vaggo → kosala-saṁyuttaṁ samattaṁ tass-uddāmaṁ (pts)
ปัพพโตปมสูตรที่ ๕ จบ วรรคที่ ๓ จบ

Tassuddānaṁรวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

Puggalo ayyikā loko, issattaṁ pabbatūpamā;
ayyikā → ayyakā (bj, pts) | Ayyakā → B. Āyyikā. (pts note) issattaṁ → issatthaṁ (bj, sya-all, km, pts2ed) | issattaṁ pabbatūpamā → issatthaṁ pabbatūpamaṁ (bj); issatthaṁ pabbatopamaṁ (sya-all) | issattaṁ pabbatūpamā desitaṁ → issattam pabbatopamaṁ desitam (pts) | issattaṁ → issatthaṁ (cck: sī. syā. kaṁ.)
๑. ปุคคลสูตร ๒. อัยยิกาสูตร ๓. โลกสูตร ๔. อิสสัตถสูตร ๕. ปัพพโตปมสูตร
Desitaṁ buddhaseṭṭhena, imaṁ kosalapañcakanti.
desitaṁ → desitam (pts) kosalapañcakanti → kosalapañcakaṁ (th) | kosalapañcakanti → kosalam pañcakaṁ (pts)
พระสูตรว่าด้วยกุศล ๕ สูตรนี้ พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐทรงแสดงไว้แล้ว

Kosalasaṁyuttaṁ samattaṁ.

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Español · Српски · ไทย