Paṭhamaāyusutta
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts) | sutaṁ → sutam (pts)ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
samayaṁ → samayam (pts) | kalandakanivāpe → kalandaka-nivāpe (pts)สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเวฬุวัน สถานที่ให้เหยื่อกระแต เขตกรุงราชคฤห์
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
kho → (pts)ณ ที่นั้น พระผู้มีพระภาครับสั่งเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัสว่า
“bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti → bhikkhavo ti (pts)“ภิกษุทั้งหลาย”
“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhadanteti → bhadante ti (pts) | bhagavato → bhagava to (pts)ภิกษุเหล่านั้นทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัส เรื่องนี้ว่า
“Appamidaṁ, bhikkhave, manussānaṁ āyu.
appamidaṁ → appam idam (pts) | manussānaṁ → manussānam (pts)“ภิกษุทั้งหลาย อายุของมนุษย์ทั้งหลายนี้น้อยนัก
Gamanīyo samparāyo, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ.จำต้องไปสู่สัมปรายภพ ควรทำกุศล ควรประพฤติพรหมจรรย์
Natthi jātassa amaraṇaṁ.สัตว์ผู้เกิดมาแล้วจะไม่ตายไม่มี
Yo, bhikkhave, ciraṁ jīvati, so vassasataṁ appaṁ vā bhiyyo”ti.
bhiyyoti → bhīyo ti (pts) | yo → yo hi (bj: sīmu3) | vassasataṁ appaṁ → vassasatam appam (pts)ภิกษุ ทั้งหลาย คนที่มีชีวิตอยู่ได้นานก็อยู่ได้เพียง ๑๐๐ ปี หรือจะอยู่เกินไปบ้างก็มีน้อย”
Atha kho māro pāpimā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts)ครั้งนั้น มารผู้มีบาปเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับแล้วได้กราบทูล พระผู้มีพระภาคด้วยคาถาว่า
“Dīghamāyu manussānaṁ, na naṁ hīḷe suporiso;
dīghamāyu → dīgham āyu (pts) hīḷe → hiḷe (sya-all) | hīḷe → B. C. hile (pts note)มนุษย์ทั้งหลายมีอายุยืนยาว คนดีไม่ควรดูหมิ่นอายุนั้นเลย Careyya khīramattova, natthi maccussa āgamo”ti.
khīramattova → khīramatto va (pts) āgamoti → āgamoti bhagavā (bj) | āgamoti → āgamo ti (pts)ควรทำตัวเหมือนเด็กอ่อนที่คอยแต่จะดื่มนม ฉะนั้น ความตายยังมาไม่ถึงหรอก“Appamāyu manussānaṁ, hīḷeyya naṁ suporiso;
+ → bhagavā (bjt) | appamāyu → appam āyu (pts) hīḷeyya → hiḷeyya (sya-all) | hīḷeyya → B. hileyya; SS. hileyyā. (pts note)ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคทรงทราบว่า “นี้คือมารผู้มีบาป” จึงตรัสกับมาร ผู้มีบาปด้วยพระคาถาว่า มนุษย์ทั้งหลายมีอายุน้อย คนดีควรดูหมิ่นอายุนั้น Careyyādittasīsova, natthi maccussa nāgamo”ti.
careyyādittasīso → B careyya; S3 -siso; S1 -ādikātasiso. (pts note) | careyyādittasīsova → careyyādittasīso va (pts) nāgamoti → nāgamo ti (pts)ควรทำตัวเหมือนคนที่ถูกไฟไหม้ศีรษะ ฉะนั้น ความตายที่จะมาไม่ถึงไม่มี
Atha kho māro …pe… tatthevantaradhāyīti.
māro → māro pāpimā (bj, sya-all) | tatthevantaradhāyīti → pāpimā tatth-ev-antaradhāyīti (pts)ครั้งนั้น มารผู้มีบาป ฯลฯ จึงหายตัวไป ณ ที่นั้นเอง