Assārohasutta
Assārohasutta → assa (or haya) (pts1ed)A Cavalryman
Atha kho assāroho gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho assāroho gāmaṇi bhagavantaṁ etadavoca:
gāmaṇi → gāmaṇī (bj, sya-all) | upasaṅkamitvā → upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā (bj) | ekamantaṁ → bhagavantam abhivādetvā ekam antaṁ (pts) | assāroho → assārūho (bj: sī) | assāroho → S1-3 Assarūho always (pts note) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)Then a cavalry chief went up to the Buddha …
“sutaṁ metaṁ, bhante, pubbakānaṁ ācariyapācariyānaṁ assārohānaṁ bhāsamānānaṁ:
pubbakānaṁ ācariyapācariyānaṁ assārohānaṁ bhāsamānānaṁ → pubbakānam ācariyapācariyānam assārohānam bhasamānānaṁ (pts) | sutaṁ metaṁ → sutammetaṁ (th)
‘yo so assāroho saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā parajitānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjatī’ti.
paraṁ maraṇā parajitānaṁ → parammaraṇā sarañjitānaṁ (bj) | parajitānaṁ → sarajitānaṁ (sya-all) | parajitānaṁ devānaṁ sahabyataṁ → sarājitānam devānam sahavyatam (pts) | enam → S1-3 tamena (pts note) | Sarājitānam → B1-2 parajitānam as before (pts note) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt) | tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ → tam enam ussahantam vāyamantam (pts) | paraṁ → param (pts)
Idha bhagavā kimāhā”ti?
kimāhāti → kim āhāti (pts)
“Alaṁ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṁ; mā maṁ etaṁ pucchī”ti.
gāmaṇi tiṭṭhatetaṁ → gāmani tiṭṭhatetam (pts) | maṁ etaṁ → mam etam (pts)
Dutiyampi kho …pe…
dutiyampi → dutiyam pi (pts)
tatiyampi kho assāroho gāmaṇi bhagavantaṁ etadavoca:
gāmaṇi → gāmaṇī (sya-all) | tatiyampi → tatiyam pi (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
“sutaṁ metaṁ, bhante, pubbakānaṁ ācariyapācariyānaṁ assārohānaṁ bhāsamānānaṁ:
sutaṁ metaṁ → sutammetaṁ (th) | sutaṁ metaṁ → sutam me tam (pts) | pubbakānaṁ ācariyapācariyānaṁ assārohānaṁ bhāsamānānaṁ → pubbakānam ācariyapācariyānam assārohānam bhāsamānānam (pts)
‘yo so assāroho saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā parajitānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjatī’ti.
paraṁ maraṇā parajitānaṁ → parammaraṇā sarañjitānaṁ (bj) | parajitānaṁ → sarajitānaṁ (sya-all) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt) | tamenaṁ → tam enam (pts) | vāyamantaṁ → vāyamantam (pts) | paraṁ → param (pts) | parajitānaṁ devānaṁ sahabyataṁ → sahavyatam (pts)
Idha bhagavā kimāhā”ti?
kimāhāti → kim āhāti (pts)
“Addhā kho tyāhaṁ, gāmaṇi, na labhāmi:
na labhāmi → nālatthaṁ (sya-all) | labhāmi → This phrase is missing in B1-2 as before (see p. 309 n.1) (pts note)
‘alaṁ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṁ; mā maṁ etaṁ pucchī’ti.
tiṭṭhatetaṁ → tiṭṭhatetam (pts) | maṁ etaṁ → mam etam (pts)
Api ca kho tyāhaṁ byākarissāmi.
api ca kho → apica (bj) | kho → Missing in S1-3 (pts note) | byākarissāmi → vyākarissāmi (pts)
Yo so, gāmaṇi, assāroho saṅgāme ussahati vāyamati tassa taṁ cittaṁ pubbe gahitaṁ dukkaṭaṁ duppaṇihitaṁ:
pubbe gahitaṁ → pubbeva hīnaṁ (bj) | cittaṁ pubbe gahitaṁ dukkaṭaṁ → cittam pubbeva hīnaṁ duggataṁ (pts) | pubbeva → pubbe (bj: syā, machasaṁ) | vāyamati → S1-3 insert here --pe-- (pts note) | hīnaṁ → B1-2 pubbegahitaṁ as before (see p.309 n.2) (pts note) | duggataṁ → B1-2 dukkaṭaṁ (pts note)
‘ime sattā haññantu vā bajjhantu vā ucchijjantu vā vinassantu vā mā ahesuṁ iti vā’ti.
bajjhantu → vajjhantu (sya-all) | mā → mā vā (sya-all) | vā → Missing in S1-3 (pts note) | mā → S1-3 insert vā as before (pts note) | ahesuṁ iti vāti → ahesum itivāti (pts)
Tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā parajito nāma nirayo tattha upapajjati.
paraṁ maraṇā parajito → parammaraṇā sarañjito (bj) | tattha upapajjati → tatthuppajjati (bj) | parajito → sarajito (sya-all); sarājito (pts) | upapajjati → B1-2 have as before parajito . . . nirayo . . . (pts note) | tamenaṁ → tam enam (pts) | vāyamantaṁ → vāyamantam (pts) | paraṁ → param (pts)
Sace kho panassa evaṁ diṭṭhi hoti:
diṭṭhi hoti → diṭṭhihoti (bjt)
‘yo so assāroho saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā parajitānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjatī’ti, sāssa hoti micchādiṭṭhi.
paraṁ maraṇā parajitānaṁ → parammaraṇā sarañjitānaṁ (bj) | parajitānaṁ → sarajitānaṁ (sya-all); sarājitānaṁ (pts) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt) | tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ → tam enam ussahantam vāyamantam (pts) | paraṁ → param (pts) | sahabyataṁ → sahavyatam (pts)
Micchādiṭṭhikassa kho panāhaṁ, gāmaṇi, purisapuggalassa dvinnaṁ gatīnaṁ aññataraṁ gatiṁ vadāmi—
panāhaṁ → panāham (pts) | gatīnaṁ → gatīnam (pts)
nirayaṁ vā tiracchānayoniṁ vā”ti.
tiracchānayoniṁ vāti → tiracchāyoniṁ vā ti (pts)
Evaṁ vutte, assāroho gāmaṇi parodi, assūni pavattesi.
gāmaṇi → gāmaṇī (sya-all); gāmani (pts)
“Etaṁ kho tyāhaṁ, gāmaṇi, nālatthaṁ:
tyāhaṁ → tyāham (pts) | nālatthaṁ → nālattham (pts)
‘alaṁ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṁ; mā maṁ etaṁ pucchī’”ti.
gāmaṇi tiṭṭhatetaṁ → gāmani tiṭṭhatetam (pts) | maṁ etaṁ → mam etam (pts)
“Nāhaṁ, bhante, etaṁ rodāmi yaṁ maṁ bhagavā evamāha.
evamāha → etam āha (pts) | nāhaṁ → nāham (pts) | yaṁ maṁ → yam mam (pts)
Api cāhaṁ, bhante, pubbakehi ācariyapācariyehi assārohehi dīgharattaṁ nikato vañcito paluddho:
paluddho → paraddho (bj) | api cāhaṁ → apicāhaṁ (my) | cāhaṁ → cāham (pts)
‘yo so assāroho saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā parajitānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjatī’”ti.
paraṁ maraṇā parajitānaṁ → parammaraṇā sarañjitānaṁ (bj) | upapajjatīti → upapajjatīti abhikkantaṁ bhante (bj) | parajitānaṁ → sarajitānaṁ (sya-all); sarājitānaṁ (pts) | sahabyataṁ upapajjatīti → sahavyatam upapajjātīti (pts) | sarājitānaṁ → In this sutta S1-3 have always sarājita, B1-2 having, as before, parajita (pts note) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt) | tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ → tam enam ussahantam vāyamantam (pts) | paraṁ → param (pts)
“Abhikkantaṁ, bhante …pe…
+ → abhikkantaṁ bhante (bjt)
ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
saraṇaṁ gatanti → saraṇaṅgatanti (th) | pāṇupetaṁ → pāṇupetam (pts)“From this day forth, may the Buddha remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”