Udāyisutta
Udāyisutta → udāyīsuttaṁ (bj); udāyi (pts1ed)Mit Udāyī
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sumbhesu viharati setakaṁ nāma sumbhānaṁ nigamo.
setakaṁ → sedakaṁ (bj: sī.pævi, sī.pavi) | Setakam → S1-3 sedakaṁ. (pts note) | setakaṁ nāma → setakannāma (th) | samayaṁ → samayam (pts) | sumbhānaṁ → sumbhānam (pts)Einmal hielt sich der Buddha im Land der Sumbher auf, bei dem Marktflecken der Sumbher mit Namen Sedaka.
Atha kho āyasmā udāyī yena bhagavā tenupasaṅkami …pe… ekamantaṁ nisinno kho āyasmā udāyī bhagavantaṁ etadavoca:
udāyī → udāyi (sya-all, pts) | ekamantaṁ → ekamantaṁ nisīdi ekamantaṁ (sya-all) | atha kho → athakho (bjt) | ekamantaṁ → la-pe ekam antaṁ (pts) | udāyī bhagavantaṁ etadavoca → udāyi bhagavantam etad avoca (pts)Da ging der Ehrwürdige Udāyī zum Buddha … und sagte zu ihm:
“Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | acchariyaṁ → acchariyam (pts) | abbhutaṁ → abbhutam (pts)„Es ist unglaublich, Herr, es ist erstaunlich!
Yāva bahukatañca me, bhante, bhagavati pemañca gāravo ca hirī ca ottappañca.
hirī → hiri (bj, sya-all, pts) | bahukatañca → bahukārāpi (sya-all) | ca → bahukārāpi (bj: syā) | me → B1 bahukārācime B2 bahupakārāvime. (pts note) | gāravo → S3 gāragāravo. (pts note) | ca → B1 S3 hiriṁ (iñ) ca. (pts note) | bahukatañca → bahukataṁ ca (bjt) | pemañca → pemaṁ ca (bjt)Wie hilfreich meine Zuneigung zum Buddha und meine Achtung vor ihm gewesen sind, wie auch mein Sinn für Gewissen und Besonnenheit!
Ahañhi, bhante, pubbe agārikabhūto samāno abahukato ahosiṁ dhammena abahukato saṅghena.
dhammena → dhamme (?) | agārikabhūto → āgārikabhūto (sya-all) | dhammena → dhamme (cck: ?) | agārikabhūto → B1 anagārika- (pts note) | ahosiṁ → S1 B2 ahosi. (pts note) | ahañhi → ahaṁ hi (bjt, pts) | saṅghena → saṁghena (ms2005)Denn früher, als ich im Haus lebte, fand ich nicht viel Hilfe in der Lehre und im Saṅgha.
So khvāhaṁ bhagavati pemañca gāravañca hiriñca ottappañca sampassamāno agārasmā anagāriyaṁ pabbajito.
khvāhaṁ → khvāhaṁ bhante (bj, pts) | pabbajito → pabbajiṁ (bj, sya-all) | hiriṁ → gāravo ca hiri ca (bj: sī.pævi, sī.pavi) | pabbajiṁ → pabbajito (bj: machasaṁ, sīmu) | bhante → missing in B1-2. (pts note) | hiriṁ → S1-3 hiri. (pts note) | anagāriyam → B1-2 anāgāriyaṁ. (pts note) | pemañca gāravañca hiriñca → pemaṁ ca gāravaṁ ca hiriṁ ca (bjt) | gāravañca hiriñca ottappañca → gāravaṁ ca hiriṁ ca ottappaṁ ca (th) | khvāhaṁ → khvāham bhante (pts) | hiriñca ottappañca → hiriṁ ca ottapañca (pts)Aber als ich meine Zuneigung zum Buddha und meine Achtung vor ihm betrachtete sowie meinen Sinn für Gewissen und Besonnenheit, zog ich aus dem Haus fort ins hauslose Leben.
Tassa me bhagavā dhammaṁ desesi:Der Buddha lehrte mich den Dhamma:
‘iti rūpaṁ, iti rūpassa samudayo, iti rūpassa atthaṅgamo;
atthaṅgamo → atthagamo (bj, pts) | rūpaṁ → rūpam (pts)‚So ist Form, so ist ihr Ursprung, so ihr Vergehen.
iti vedanā …pe…
+ → la-pe (pts)So ist Gefühl …
iti saññā …So ist Wahrnehmung …
iti saṅkhārā …So sind Willensbildungsprozesse …
iti viññāṇaṁ, iti viññāṇassa samudayo, iti viññāṇassa atthaṅgamo’ti.
atthaṅgamoti → atthagamoti (bj, pts) | atthaṅgamoti → atthagamo ti (pts)So ist Bewusstsein, so ist sein Ursprung, so sein Vergehen.‘
So khvāhaṁ, bhante, suññāgāragato imesaṁ pañcupādānakkhandhānaṁ ukkujjāvakujjaṁ samparivattento ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ.
imesaṁ pañcupādānakkhandhānaṁ → imesu pañcasu upādānakkhandhesu (bj) | samparivattento → samparivattanto (sya-all) | upādānakkhandhesu → imesaṁ pañcupādānakkhandhānaṁ (bj: machasaṁ, syā) | suññāgāragato → S1 suññāgārato. (pts note) | pañcupādānakkhandhānam → S1-3 imesu- -kandhesu. (pts note) | samparivattento → S1-3 -vattanto. (pts note) | ti → S1 -nirodhāti. (pts note) | dukkhanirodhagāminī paṭipadāti → dukkhanirodhagāminīpaṭipadāti (bjt) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | imesaṁ pañcupādānakkhandhānaṁ ukkujjāvakujjaṁ → imesam pañcupādānakkhandhānam ukkujjāvakujjam (pts) | yathābhūtaṁ → yathā bhūtam (pts) | dukkhasamudayoti yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ → dukkhasamudayo ti yathābhūtam abbhaññāsim (pts) | dukkhanirodhoti yathābhūtaṁ → dukkhanirodho ti yathābhūtam (pts) | ayaṁ → ayam (pts) | paṭipadāti yathābhūtaṁ → paṭipadā ti yathābhūtam (pts)Als ich dann in einer leeren Hütte wohnte, folgte ich dem Quirlen der fünf mit Ergreifen verbundenen Aggregate. Ich verstand wahrheitsgemäß: ‚Das ist das Leiden.‘ … ‚Das ist der Ursprung des Leidens.‘ … ‚Das ist das Aufhören des Leidens.‘ … ‚Das ist die Übung, die zum Aufhören des Leidens führt.‘
Dhammo ca me, bhante, abhisamito, maggo ca me paṭiladdho;
abhisamito → abhisameto (sya-all) | me → (pts) | abhisamito → abhisameto (bj: sī.pævi, sī.pavi, syā) | paṭiladdho → maggo ca me paṭiladdho (bj: machasaṁ, syā) | abhisamito → S1 -sameto S3 dhamme . . . abhisamete. (pts note)Ich erfasste die Lehre und gewann den Pfad.
yo me bhāvito bahulīkato tathā tathā viharantaṁ tathattāya upanessati yathāhaṁ:
yathāhaṁ khīṇā → yathāham khīnā (pts) | tathattāya → S1 tatthāyaṁ S3 tathattāyaṁ. (pts note) | upanessati → B1-2 upanissati always. (pts note) | viharantaṁ → viharantam (pts)Wenn ich ihn entwickle und mehre, während ich auf solche Art lebe, wird er mich zu einem solchen Zustand bringen, dass ich verstehe:
‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānissāmi.
kataṁ karaṇīyaṁ nāparaṁ → nāparam (pts) | khīṇā → khīnā (pts) | vusitaṁ → vusitam (pts)‚Wiedergeburt ist beendet; das geistliche Leben ist erfüllt; was zu tun war, ist getan; es gibt nichts weiter für diesen Ort.‘
Satisambojjhaṅgo me, bhante, paṭiladdho, yo me bhāvito bahulīkato tathā tathā viharantaṁ tathattāya upanessati yathāhaṁ:
me → missing in S3. (pts note) | viharantaṁ → viharantam (pts) | yathāhaṁ → yathāham (pts)Ich gewann die Faktoren des Erwachens Achtsamkeit, Erforschung der Gesetzmäßigkeiten, Energie, Ekstase, Stille, Versenkung und Gleichmut.
‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānissāmi …pe…
pajānissāmi → S3 paṭijā- here and further on. (pts note)
upekkhāsambojjhaṅgo me, bhante, paṭiladdho, yo me bhāvito bahulīkato tathā tathā viharantaṁ tathattāya upanessati yathāhaṁ:
paṭiladdho → pariladdho (pts) | yathāhaṁ khīṇā → yathāham khīnā (pts) | kho → missing in B1-2. (pts note) | upekkhāsambojjhaṅgo → upekhāsambojjhaṅgo kho (pts) | viharantaṁ → viharantam (pts)Wenn ich sie entwickle und mehre, während ich auf solche Art lebe, werden sie mich zu einem solchen Zustand bringen, dass ich verstehe:
‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānissāmi.‚Wiedergeburt ist beendet; das geistliche Leben ist erfüllt; was zu tun war, ist getan; es gibt nichts weiter für diesen Ort.‘
Ayaṁ kho me, bhante, maggo paṭiladdho, yo me bhāvito bahulīkato tathā tathā viharantaṁ tathattāya upanessati yathāhaṁ:
viharantaṁ → viharantam (pts)Das ist der Pfad, den ich gewann. Wenn ich ihn entwickle und mehre, während ich auf solche Art lebe, wird er mich zu einem solchen Zustand bringen, dass ich verstehe:
‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānissāmī”ti.‚Wiedergeburt ist beendet; das geistliche Leben ist erfüllt; was zu tun war, ist getan; es gibt nichts weiter für diesen Ort.‘“
“Sādhu sādhu, udāyi.„Gut, gut, Udāyī!
Eso hi te, udāyi, maggo paṭiladdho, yo te bhāvito bahulīkato tathā tathā viharantaṁ tathattāya upanessati yathā tvaṁ:
tathattāya → B1 tattāya. (pts note) | viharantaṁ → viharantam (pts)Denn du hast in der Tat den Pfad gewonnen. Wenn du ihn entwickelst und mehrst, während du auf solche Art lebst, wird er dich zu einem solchen Zustand bringen, dass du verstehst:
‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānissasī”ti.
khīṇā → khiṇā (pts) | ti → B1 -nissatīti B2 -nissati. (pts note) | vusitaṁ → vusitam (pts) | nāparaṁ itthattāyāti pajānissasīti → nāparam itthattāyā ti pajānissāmī ti (pts)‚Wiedergeburt ist beendet; das geistliche Leben ist erfüllt; was zu tun war, ist getan; es gibt nichts weiter für diesen Ort.‘“
Udāyivaggo tatiyo.
udāyivaggo → udāyīvaggo (bjt) | + → tatruddānaṁ (bjt)
Bodhāya desanā ṭhānā, ayoniso cāparihānī;
bodhāya desanā ṭhānā → bodhanā desanāṭṭhānā (sya-all) | bodhāya desanā → bodhanā desānā (pts) ayoniso cāparihānī → yonisoparihāniyā (bj) | cāparihānī → cāparihāni (sya-all, pts) | Ayoniso → S3 yoniso. (pts note) | cāparihāni → S1-3 aparihāni ca B2 -hāniṁ. (pts note) Khayo nirodho nibbedho, ekadhammo udāyināti.
udāyināti → udāyi cāti (bj) | udāyināti → udāyinā ti (pts)