Cālāsutta
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthīnidānaṁ (sya-all)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
Atha kho cālā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā …pe…
pe → spelled out in full (bjt)ครั้นเวลาเช้า จาลาภิกษุณีครองอันตรวาสก ฯลฯ
aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisīdi.จึงนั่งพักกลางวันที่โคนต้นไม้แห่งหนึ่ง
Atha kho māro pāpimā yena cālā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā cālaṁ bhikkhuniṁ etadavoca:
bhikkhuniṁ etadavoca → bhikkhunim etad avoca (pts)ลำดับนั้น มารผู้มีบาปเข้าไปหาจาลาภิกษุณีถึงที่อยู่ได้ถามจาลาภิกษุณีดังนี้ว่า
“kiṁ nu tvaṁ, bhikkhuni, na rocesī”ti?
bhikkhuni → bhikkhunī (bj) | rocesīti → rocesīti cālābhikkhunī (bj) | kinnu → kinnu kho tvaṁ (bj: syā) | rocesīti → SS. rocasīti. (pts note)“ภิกษุณี ท่านไม่ชอบใจอะไร”
“Jātiṁ khvāhaṁ, āvuso, na rocemī”ti.
rocemīti → rocemi (pts) | Jātiṁ → SS. jāti. (pts note) | + → cālābhikkhunī (bjt)จาลาภิกษุณีตอบว่า “ท่านผู้มีอายุ เราไม่ชอบความเกิดเลย”
“Kiṁ nu jātiṁ na rocesi, jāto kāmāni bhuñjati;
kiṁ nu → māro kinnu (bj) | nu → nu tvaṁ (pts) | tvaṁ → SS. omit tvaṁ. (pts note)มารผู้มีบาปกล่าวด้วยคาถาว่า เพราะเหตุไร ท่านจึงไม่ชอบความเกิด ผู้เกิดมาแล้วย่อมเสพกาม Ko nu taṁ idamādapayi, jātiṁ mā roca bhikkhunī”ti.
taṁ → tvaṁ (sya-all) | tam → SS. tvam. (pts note) | ādapayi → B. ādiyi. (pts note) | taṁ idamādapayi → tam idam ādapayi (pts) roca → mā rocesi (bj, pts1ed) | bhikkhunīti → bhikkhunīti cālābhikkhunī (bj) | roca → rocesi (pts) | māroca → rocesi (bj: sīmu) | roca → mā rocesi (cck: sī. pī.) | rocesi → SS. roca. (pts note) | jātiṁ → jāti (th) | jātiṁ → jātim (pts)ใครให้ท่านยึดถือเรื่องนี้ อย่าเลยภิกษุณี ท่านจงชอบความเกิดเถิด“Jātassa maraṇaṁ hoti, jāto dukkhāni phussati;
+ → cālābhikkhunī (bjt) phussati → passati (bj, sya-all, pts1ed) | phussati → passati (pts) | phussati → passati (bj: sīmu3, syā) | phussati → passati (cck: sī. pī.) | passati → B. phussati. (pts note)จาลาภิกษุณีกล่าวด้วยคาถาว่า ความตายย่อมมีแก่ผู้ที่เกิดมาแล้ว ผู้ที่เกิดมาแล้วย่อมประสบทุกข์ Bandhaṁ vadhaṁ pariklesaṁ, tasmā jātiṁ na rocaye.
bandhaṁ → S1-2 khandhaṁ. (pts note) jātiṁ → jātim (pts)คือ การจองจำ การฆ่า ความเศร้าหมอง เพราะฉะนั้น เราจึงไม่ชอบความเกิดBuddho dhammamadesesi, jātiyā samatikkamaṁ;
dhammamadesesi → dhammam adesesi (pts)พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรม เหตุก้าวล่วงความเกิด Sabbadukkhappahānāya, so maṁ sacce nivesayi.
sabbadukkhappahānāya so → sabbadukkhappahāṇāya yo (bj) maṁ → somaṁ (bj: machasaṁ, syā) | nivesayi → SS. nivedayi. See Therī-gāthā, 191-2. (pts note) | so → yo (bjt)ทรงให้เราตั้งอยู่ในสัจจะเพื่อละทุกข์ทั้งปวงYe ca rūpūpagā sattā, ye ca arūpaṭṭhāyino;
rūpūpagā → rūpupagā (pts) arūpaṭṭhāyino → āruppaṭhāyino (bj); arūpabhāgino (sya-all) | arūpaṭṭhāyino nirodhaṁ → ārūppaṭṭhāyino nirodham (pts) | ārūppaṭṭhāyino → B. arūpaṭṭhāyino. See above, No. 4. (pts note)สัตว์เหล่าใดเข้าถึงรูปภพ และดำรงอยู่ในอรูปภพ Nirodhaṁ appajānantā, āgantāro punabbhavan”ti.
nirodhaṁ → nirodham (pts) punabbhavanti → punabbhavan ti (pts)สัตว์เหล่านั้นเมื่อยังไม่รู้ความดับ จึงต้องมาสู่ภพอีก
Atha kho māro pāpimā “jānāti maṁ cālā bhikkhunī”ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
tatthevantaradhāyīti → tatthevantaradhāyīti sāvatthiyaṁ (pts) | tatthevantaradhāyīti → tatth-ev-antaradhāyīti sāvatthiyaṁ (pts)ลำดับนั้น มารผู้มีบาปเป็นทุกข์เสียใจว่า “จาลาภิกษุณีรู้จักเรา” จึงหายตัวไป ณ ที่นั้นเอง