EkadhammasuttaUne chose
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthī (sya-all)À Savatthi.
Tatra kho …pe… etadavoca:
avoca → S1-3 tatra -- voca -- (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)Là, le Fortuné (…) leur dit alors :
“ekadhammo, bhikkhave, bhāvito bahulīkato mahapphalo hoti mahānisaṁso.
mahānisaṁso → mahāṇisaṁso (pts) | Ekadhammo → S1-3 eko dhammo. (pts note) | hoti → missing in S1-3. (pts note)«Mendiants, il y a une chose qui, lorsqu’elle est développée et cultivée, porte d’excellents fruits et apporte de grands bienfaits.
Katamo ekadhammo?
ekadhammo → S1-3 eko. (pts note)Et quelle est cette chose ?
Ānāpānassati.
Ānāpānassati → ānāpānasati (bj, pts1ed) | ānāpānasati → ānapānassati (bj: syā) | Ānāpānassati → ānāpānasati (cck: sī. pī.)La présence de l’esprit sur la respiration.
Kathaṁ bhāvitā ca, bhikkhave, ānāpānassati kathaṁ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṁsā?
mahānisaṁsā → B1 mahapphalo . . . mahānisaṁso; S3 adds hoti. (pts note) | ānāpānassati → ānāpānasati (bjt) | kathaṁ → katham (pts) | ānāpānassati kathaṁ → ānāpānasati katham (pts)Et comment, mendiants, la présence de l’esprit sur la respiration est-elle développée et cultivée de manière à porter beaucoup de fruits et apporter de grands bienfaits ?
Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.
ābhujitvā → B1 ābhū- always, S1 ābhuñjitvā. (pts note) | pallaṅkaṁ → pallaṅkam (pts) | kāyaṁ → kāyam (pts) | parimukhaṁ satiṁ → parimukham satim (pts)En cela, un mendiant, s’étant rendu dans la forêt, au pied d’un arbre ou dans un local vide, s’assoit jambes croisées, maintenant (son) corps droit, et mettant en place (sa) présence d’esprit entre le nez et la bouche.
So satova assasati, satova passasati.
satova → sato (bahūsu) tatiyapārājikepi (cck note) | va → S1 omits va S3 sato va. (pts note)Étant ainsi présent d’esprit, il inspire, étant ainsi présent d’esprit, il expire ;
Dīghaṁ vā assasanto ‘dīghaṁ assasāmī’ti pajānāti, dīghaṁ vā passasanto ‘dīghaṁ passasāmī’ti pajānāti;
dīghaṁ assasāmīti → dīgham assasāmī ti (pts) | dīghaṁ passasāmīti → dīgham passasāmī ti (pts)lorsqu’il inspire profondément, il discerne : «j’inspire profondément» ; lorsqu’il expire profondément, il discerne : «j’expire profondément» ;
rassaṁ vā assasanto ‘rassaṁ assasāmī’ti pajānāti, rassaṁ vā passasanto ‘rassaṁ passasāmī’ti pajānāti;
rassaṁ passasāmīti → rassam passāmī ti (pts) | vā → missing in S1. (pts note) | rassaṁ assasāmīti → rassam assasāmī ti (pts)lorsqu’il inspire superficiellement, il discerne : «j’inspire superficiellement» ; lorsqu’il expire superficiellement, il discerne : «j’expire superficiellement».
‘sabbakāyappaṭisaṁvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘sabbakāyappaṭisaṁvedī passasissāmī’ti sikkhati;
sabbakāyappaṭisaṁvedī → sabbakāyapaṭisaṁvedī (bjt, th, pts)Il s’entraîne : «je vais inspirer en ressentant le corps tout entier» ; il s’entraîne : «je vais expirer en ressentant le corps tout entier» ;
‘passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmī’ti sikkhati.il s’entraîne : «je vais inspirer en calmant les constructions corporelles» ; il s’entraîne : «je vais expirer en calmant les constructions corporelles».
‘Pītippaṭisaṁvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘pītippaṭisaṁvedī passasissāmī’ti sikkhati;
pītippaṭisaṁvedī → cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī (pts) | pītippaṭisaṁvedī → pītipaṭisaṁvedī (bjt, th, pts) | pītippaṭisaṁvedī passasissāmīti → pītipaṭisaṁvedī passasissamīti (pts)Il s’entraîne : «je vais inspirer en ressentant l’exaltation» ; il s’entraîne : «je vais expirer en ressentant l’exaltation» ;
‘sukhappaṭisaṁvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘sukhappaṭisaṁvedī passasissāmī’ti sikkhati;
sukhappaṭisaṁvedī → sukhapaṭisaṁvedī (bjt, th, pts) | sukhappaṭisaṁvedī → sukhapatisaṁvedī (pts)il s’entraîne : «je vais inspirer en ressentant le bien-être» ; il s’entraîne : «je vais expirer en ressentant le bien-être» ;
‘cittasaṅkhārappaṭisaṁvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘cittasaṅkhārappaṭisaṁvedī passasissāmī’ti sikkhati;
cittasaṅkhārappaṭisaṁvedī → cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī (bjt, th, pts)il s’entraîne : «je vais inspirer en ressentant les constructions de l’esprit» ; il s’entraîne : «je vais expirer en ressentant les constructions de l’esprit» ;
‘passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ passasissāmī’ti sikkhati.
assasissāmīti → assāsissāmīti (pts) | cittasaṅkhāraṁ → cittasaṅkhāram (pts)il s’entraîne : «je vais inspirer en calmant les constructions de l’esprit» ; il s’entraîne : «je vais expirer en calmant les constructions de l’esprit»
‘Cittappaṭisaṁvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘cittappaṭisaṁvedī passasissāmī’ti sikkhati;
sikkhati → S1 repeats here the first number of this number cittasaṅkhāra. (pts note) | cittappaṭisaṁvedī → cittapaṭisaṁvedī (bjt, th, pts) | cittappaṭisaṁvedī passasissāmīti → cittapaṭisaṁvedī passasissamīti (pts)Il s’entraîne : «je vais inspirer en ressentant l’esprit» ; il s’entraîne : «je vais expirer en ressentant l’esprit» ;
‘abhippamodayaṁ cittaṁ assasissāmī’ti sikkhati, ‘abhippamodayaṁ cittaṁ passasissāmī’ti sikkhati;
Abhippamodayaṁ → S1 -modeyaṁ. (pts note) | cittaṁ → cittam (pts)il s’entraîne : «je vais inspirer en réjouissant l’esprit» ; il s’entraîne : «je vais expirer en réjouissant l’esprit» ;
‘samādahaṁ cittaṁ assasissāmī’ti sikkhati, ‘samādahaṁ cittaṁ passasissāmī’ti sikkhati;il s’entraîne : «je vais inspirer en concentrant l’esprit» ; il s’entraîne : «je vais expirer en concentrant l’esprit» ;
‘vimocayaṁ cittaṁ assasissāmī’ti sikkhati, ‘vimocayaṁ cittaṁ passasissāmī’ti sikkhati;
cittaṁ → cittam (pts)il s’entraîne : «je vais inspirer en délivrant l’esprit» ; il s’entraîne : «je vais expirer en délivrant l’esprit».
‘aniccānupassī assasissāmī’ti sikkhati.Il s’entraîne : «je vais inspirer en contemplant l’impermanence» ;
‘Aniccānupassī passasissāmī’ti sikkhati;il s’entraîne : «je vais expirer en contemplant l’impermanence» ;
‘virāgānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘virāgānupassī passasissāmī’ti sikkhati;il s’entraîne : «je vais inspirer en contemplant le désintéressement» ; il s’entraîne : «je vais expirer en contemplant le désintéressement» ;
‘nirodhānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘nirodhānupassī passasissāmī’ti sikkhati;il s’entraîne : «je vais inspirer en contemplant la cessation» ; il s’entraîne : «je vais expirer en contemplant la cessation» ;
‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati.
assasissāmīti sikkhati → assasissāmītī (pts)il s’entraîne : «je vais inspirer en contemplant la renonciation» ; il s’entraîne : «je vais expirer en contemplant la renonciation».
Evaṁ bhāvitā kho, bhikkhave, ānāpānassati evaṁ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṁsā”ti.
ānāpānassati → ānāpānasati (bjt) | evaṁ → evam (pts) | ānāpānassati evaṁ → ānāpānasati evam (pts)Voici, mendiants, comment la présence de l’esprit sur la respiration est développée et cultivée de manière à porter beaucoup de fruits et apporter de grands bienfaits.»
Paṭhamaṁ.
paṭhamaṁ → sāvatthi ārāme tatra voca ānāpānasati (pts)