Kāḷigodhasutta
Kāḷigodhasutta → kāligodhāsuttaṁ (bj); kāḷi (pts1ed)๓๙ กาฬิโคธาสูตร
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme.
samayaṁ → samayam (pts)สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ นิโครธาราม เขตกรุง กบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena kāḷigodhāya sākiyāniyā nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
kāḷigodhāya → kāligodhāya (bj) | pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | pattacīvaramādāya → pattacīvaram ādāya (pts)ครั้นในเวลาเช้า พระผู้มีพระภาคทรงครองอันตรวาสก ทรงถือบาตรและจีวรเสด็จเข้าไปยังนิเวศน์ของพระนางสากิยานีพระนามว่ากาฬิโคธา ประทับนั่งบนพุทธอาสน์ที่ปูลาดไว้แล้ว
Atha kho kāḷigodhā sākiyānī yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho kāḷigodhaṁ sākiyāniṁ bhagavā etadavoca:
kāḷigodhā → kāligodhā (bj) | kāḷigodhaṁ → kāligodhaṁ (bj) | Kāḷigodhā → S1-3 -godhāyaṁ. (pts note) | nisinnaṁ → S1 nisinno S3 nisinnā. (pts note) | sākiyānim → B1 -sakyānaṁ. (pts note) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | kāḷigodhaṁ sākiyāniṁ bhagavā etadavoca → kāligodham sākiyānim etad avoca (pts)พระนางกาฬิโคธาสากิยานีเสด็จเข้าไปเฝ้า พระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วประทับนั่ง ณ ที่สมควร พระผู้มี พระภาคได้ตรัสกับพระนางกาฬิโคธาสากิยานีดังนี้ว่า
“Catūhi kho, godhe, dhammehi samannāgatā ariyasāvikā sotāpannā hoti avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā.
sambodhiparāyaṇā → sambodhiparāyanā (sya-all) | catūhi → catuhi (pts) | sotāpannā → sotapannā (pts)“โคธา อริยสาวิกาผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ เป็นโสดาบัน ไม่มี ทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า
Katamehi catūhi?
catūhi → catuhi (pts)ธรรม ๔ ประการ อะไรบ้าง
Idha, godhe, ariyasāvikā buddhe aveccappasādena samannāgatā hoti—
samannāgatā → B1 S1 -gato. (pts note)คือ อริยสาวิกาในธรรมวินัยนี้
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti.
itipi → iti pi (pts) | + → la-pe (pts) | devamanussānaṁ → devamanussānam (pts)๑. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้าว่า “แม้ เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น ฯลฯ เป็นศาสดาของ เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นพระพุทธเจ้า เป็นพระผู้มีพระภาค”
Dhamme …pe…๒. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระธรรม ฯลฯ
saṅghe …pe…
saṅghe → saṁghe (ms2005)๓. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระสงฆ์ ฯลฯ
vigatamalamaccherena cetasā agāraṁ ajjhāvasati muttacāgā payatapāṇinī vossaggaratā yācayogā dānasaṁvibhāgaratā.
payatapāṇinī → payatapāṇī (bj, cck, sya1ed, pts1ed); payatapāṇi (sya2ed) | payatapāṇinī → payatapāṇī (sabbattha) 3.30 moggallānasuttaṁ oloketabbaṁ (cck note) | agāram → S1 āgāraṁ. (pts note) | muttacāgā → S1 -cāgaṁ. (pts note)๔. มีใจปราศจากความตระหนี่อันเป็นมลทิน มีจาคะอันสละแล้ว มีฝ่ามือชุ่ม ยินดีในการสละ ควรแก่การขอ ยินดีในการให้ทาน และการแจกทาน อยู่ครองเรือน
Imehi kho, godhe, catūhi dhammehi samannāgatā ariyasāvikā sotāpannā hoti avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā”ti.
sambodhiparāyaṇāti yānimāni → sambodhiparāyanāti yānīmāni (sya-all) | catūhi → catuhi (pts) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhiparāyanā ti (pts)โคธา อริยสาวิกาผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้ เป็นโสดาบัน ไม่มี ทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า”
“Yānimāni, bhante, bhagavatā cattāri sotāpattiyaṅgāni desitāni, saṁvijjante dhammā mayi, ahañca tesu dhammesu sandissāmi.
saṁvijjante → saṁvijjante te (bj, cck, sya-all, pts) | Yānimāni → B2 yāni kānici. (pts note) | saṁvijjante → B1 saṁvajjante. (pts note) | yānimāni → yānīmāni (th)พระนางกาฬิโคธาสากิยานีกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ องค์เครื่อง บรรลุโสดา ๔ ประการนี้ที่พระองค์ทรงแสดงไว้ ธรรม(คือองค์เครื่องบรรลุโสดา) เหล่านั้นมีอยู่ในหม่อมฉัน และหม่อมฉันก็เห็นธรรมเหล่านั้น
Ahañhi, bhante, buddhe aveccappasādena samannāgatā—
ahañhi → ahaṁ hi (bjt, pts)เพราะว่าหม่อมฉัน ๑. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้าว่า
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti.
itipi → iti pi (pts) | + → la-pe (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)‘แม้ เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น ฯลฯ เป็นศาสดาของ เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นพระพุทธเจ้า เป็นพระผู้มีพระภาค’
Dhamme …pe…๒. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระธรรม ฯลฯ
saṅghe …pe…
saṅghe → saṁghe (ms2005)๓. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระสงฆ์ ฯลฯ
yaṁ kho pana kiñci kule deyyadhammaṁ sabbaṁ taṁ appaṭivibhattaṁ sīlavantehi kalyāṇadhammehī”ti.
Yaṁ → S1-3 yā. (pts note) | sīlavantehi → S3 sīlattehi S1 sievaṁsantehi. (pts note) | sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (th) | taṁ → tam (pts) | kalyāṇadhammehīti → kalyāṇadhammehī ti (pts)อนึ่ง ไทยธรรมทุกอย่างในตระกูล เป็นของไม่แบ่งแยกกับท่านผู้มีศีล มีธรรม อันงาม”
“Lābhā te, godhe, suladdhaṁ te, godhe.
suladdhaṁ te → suladdhante (th) | suladdhaṁ → suladdhan (pts)“โคธา เป็นลาภของเธอ เธอได้ดีแล้ว
Sotāpattiphalaṁ tayā, godhe, byākatan”ti.
byākatanti navamaṁ → vyākatanti (bj, pts) | sotāpattiphalaṁ tayā → sotāpattiphalante (sya-all) | tayā → te (bj: syā) | sotāpattiphalaṁ → sotāpattiphalam (pts) | byākatanti → vyākatan (pts)โสดาปัตติผลเธอทำให้แจ้งแล้ว”