Paṭhamasāriputtasutta๔ ปฐมสารีปุตตสูตร
Ekaṁ samayaṁ āyasmā ca sāriputto āyasmā ca ānando sāvatthiyaṁ viharanti jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | āyasmā → ayasmā (pts) | samayaṁ → samayam (pts)สมัยหนึ่ง ท่านพระสารีบุตรและท่านพระอานนท์อยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี
Atha kho āyasmā ānando sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito …pe… ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:
sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇhasamayaṁ paṭisallāṇā (sya-all) | sāriputtaṁ → sārīputtaṁ (sya-all) | sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (pts) | sāriputtaṁ etadavoca katinaṁ → sāriputtam etad avoca katīnam (pts) | la → S1-3 have yenāyasmā Sāriputto- -nisīdi. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt) | + → yenāyasmā sārīputto tenupasaṅkami upasaṅkamitvā ekamantaṁ nisīdi (th) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)ครั้นในเวลาเย็น ท่านพระอานนท์ ออกจากที่หลีกเร้นแล้ว เข้าไปหาท่านพระสารีบุตรถึงที่อยู่ ไหว้แล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้ถามท่านพระสารีบุตรดังนี้ว่า
“katinaṁ nu kho, āvuso sāriputta, dhammānaṁ samannāgamanahetu evamayaṁ pajā bhagavatā byākatā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā”ti?
katinaṁ → katinnaṁ (bj) | sāriputta → sārīputta (sya-all) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhiparāyanāti (sya-all, pts) | Katīnam → S1 katinaṁ S3 katinnaṁ. (pts note) | dhammānaṁ → dhammānam (pts) | evamayaṁ → evam ayam (pts) | byākatā → vyākatā (pts) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhiparāyanā ti (pts)“ท่านสารีบุตร เพราะประกอบด้วย ธรรมเท่าไร พระผู้มีพระภาคจึงทรงพยากรณ์หมู่สัตว์นี้ว่า ‘เป็นโสดาบัน ไม่มีทาง ตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า”
“Catunnaṁ kho, āvuso, dhammānaṁ samannāgamanahetu evamayaṁ pajā bhagavatā byākatā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā.
sambodhiparāyaṇā → sambodhiparāyaṇāti (bj); sambodhiparāyanā (sya-all, pts) | byākatā → vyākatā (bjt, pts) | evamayaṁ → evam ayam (pts)ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “ผู้มีอายุ เพราะประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ พระผู้มีพระภาคจึงทรงพยากรณ์หมู่สัตว์นี้ว่า ‘เป็นโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มี ความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า ‘
Katamesaṁ catunnaṁ?ธรรม ๔ ประการ อะไรบ้าง
Idhāvuso, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—คือ อริยสาวกในพระธรรมวินัยนี้
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti.
itipi → iti pi (pts) | + → la-pe (pts) | devamanussānaṁ → devamanussānam (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)๑. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้าว่า ‘แม้ เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น ฯลฯ เป็นศาสดาของ เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นพระพุทธเจ้า เป็นพระผู้มีพระภาค’
Dhamme …pe…๒. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระธรรม ฯลฯ
saṅghe …pe…
saṅghe → saṁghe (ms2005)๓. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระสงฆ์ ฯลฯ
ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi.
samādhisaṁvattanikehi → B1 -nikehī ti. (pts note) | akhaṇḍehi → akkhaṇḍehi (th) | + → la-pe (pts)๔. ประกอบด้วยศีลที่พระอริยะชอบใจ ไม่ขาด ฯลฯ เป็นไปเพื่อ สมาธิ
Imesaṁ kho, āvuso, catunnaṁ dhammānaṁ samannāgamanahetu evamayaṁ pajā bhagavatā byākatā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā”ti.
sambodhiparāyaṇāti catutthaṁ → sambodhiparāyanāti (sya-all, pts) | āvuso → S1-3 bhikkhave. 3 This second Sāriputta is the first in the Singhalese MSS. and the fourth of the chapter. (pts note) | byākatā → vyākatā (bjt, pts) | evamayaṁ → evam ayam (pts) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhiparāyanā (pts)ผู้มีอายุ เพราะประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้ พระผู้มีพระภาคจึงทรง พยากรณ์หมู่สัตว์นี้ว่า ‘เป็นโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จ สัมโพธิในวันข้างหน้า”