- Saṁyutta Nikāya 6.1Budini govori tematski grupisani 6.1
- 1. Paṭhamavagga
Paṭhamavagga → āyācanasuttaṁ (bj, sya-all); āyācanaṁ (pts1ed)1. Prvo poglavlje
Brahmāyācanasutta
Brahmāyācanasutta → kokālikavaggo (bj); kokālikavaggo paṭhamo (pts2ed)Brahmina molba
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | sutaṁ → sutam (pts)Ovako sam čuo.
ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhamūle paṭhamābhisambuddho.
ajapālanigrodhamūle → ajapālanigrodhe (sya-all) | paṭhamābhisambuddho → pathamābhisambuddho (pts) | Ajapāla-nigrodha-mūle → B. ajapālanigrodhe. (pts note) | samayaṁ → samayam (pts) | ajapālanigrodhamūle paṭhamābhisambuddho → ajapāla-nigrodha-mūle pathamābhisambuddho (pts)Jednom je, neposredno posle probuđenja, Blaženi boravio kraj Uruvele, na obali reke Nerañđare, u podnožnju pastirovog banjanovog drveta.
Atha kho bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:
paṭisallīnassa → patisallīnassa (pts)Onda se Blaženom, dok je boravio u osami, povučen, javi ova misao:
“adhigato kho myāyaṁ dhammo gambhīro duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo.„Ova Dhamma do koje dođoh duboka je, teško ju je uočiti, teško razumeti, smirujuća je i uzvišena, nedosežna pukim rezonovanjem, tanana, shvatljiva mudrima.
Ālayarāmā kho panāyaṁ pajā ālayaratā ālayasammuditā.
ālayasammuditā → samuditā (bj: syā, PTS) | ālayasammuditā → ālayasamuditā (th, pts)Ali ovo pokolenje se oduševljava vezivanjem, zanosi vezivanjem, raduje vezivanju.
Ālayarāmāya kho pana pajāya ālayaratāya ālayasammuditāya duddasaṁ idaṁ ṭhānaṁ yadidaṁ idappaccayatāpaṭiccasamuppādo.
duddasaṁ → B. sududdasam. (pts note) | idappaccayatāpaṭiccasamuppādo → idappaccayatā paṭiccasamuppādo (bjt, th) | ālayasammuditāya → ālayasamuditāya (th, pts) | ṭhānaṁ yadidaṁ idappaccayatāpaṭiccasamuppādo → ṭhānam yad idam idappaccayatā paṭiccasamuppādo (pts)Teško je za takvo pokolenje da uvidi ovu istinu, dakle posebnu uzročnost, uslovljeni nastanak.
Idampi kho ṭhānaṁ duddasaṁ yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.
duddasaṁ → (bj) | taṇhākkhayo → taṇhakkhayo (bj, sya-all) | sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo → sabbupadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo (pts) | taṇhakkhayo → taṇhākkhayo (bj: machasaṁ) | pi → SS. hi. (pts note) | kho → S2 omits kho. (pts note) | nibbānaṁ → SS. nibbānanti. (pts note) | idampi → idam pi (pts) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts)I teško je da uvidi ovu istinu, dakle stišavanje svih mentalnih konstrukcija, napuštanje svih tekovina, razaranje žudnje, hlađenje strasti, prestanak, nibbānu.
Ahañceva kho pana dhammaṁ deseyyaṁ; pare ca me na ājāneyyuṁ; so mamassa kilamatho, sā mamassa vihesā”ti.
vihesāti apissu bhagavantaṁ → vihesā ti apissudaṁ bhagavantam (pts) | ājāneyyuṁ → SS. ajāneyyuṁ. (pts note)Ako bih krenuo da podučavam tu Dhammu, drugi me ne bi razumeli, a za mene bi to bio samo uzaludan trud i napor.”
Apissu bhagavantaṁ imā anacchariyā gāthāyo paṭibhaṁsu pubbe assutapubbā:
apissu → apissudaṁ (bj, sya-all) | anacchariyā → acchariyā (pts) | apissudaṁ → apissu (bj: machasaṁ) | Apissudaṁ → S2 and C. apissu; B. apisu. (pts note) | imā → S3 imāya; S1 imā imā. (pts note) | acchariyā → So S1-2; B. anacchariyā; C. anacchiriyā (explaining anu acchariyā). (pts note) | apissu bhagavantaṁ → apissudaṁ bhagavantam (pts)Na to Blaženom spontano padoše na um ovi stihovi, koji nikad do tada nisu bili izrečeni:
“Kicchena me adhigataṁ, halaṁ dāni pakāsituṁ;
halaṁ dāni → halandāni (bjt, th, pts)„Čemu podučavanje Dhammi, koju čak i ja teško dosegnuh; Rāgadosaparetehi, nāyaṁ dhammo susambudho.
susambudho → susambuddho (pts)jer nju nikada spaziti neće oni obuzeti strašću i mržnjom.Paṭisotagāmiṁ nipuṇaṁ, gambhīraṁ duddasaṁ aṇuṁ;
aṇuṁ rāgarattā → aṇaṇa rāgaratā (sya-all) | gambhīraṁ duddasaṁ → gambhīram duddasam (pts)Oni koje je strast osvojila, mrak obavio, teško razumljivu Dhammu nikada spoznati neće, Rāgarattā na dakkhanti, tamokhandhena āvuṭā”ti.
dakkhanti tamokhandhena āvuṭāti itiha → dakkhinti tamokkhandhena āvutāti iti (bj) | dakkhinti → dakkhanti (bj: machasaṁ) | dakkhinti → B. dakkhanti always. (pts note) | rāgarattā → rāgaratā (th) tamokhandhena āvuṭā”ti → tamokkhandhena āvutāti (bj, sya-all, km, pts1ed, pts2ed) | tamokhandhena āvuṭāti itiha → tamokkhandhena āvutāti iti (sya-all) | āvutāti → āvuṭāti (bj: machasaṁ) | āvuṭā’’ti → tamokkhandhena āvutāti (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | ti → S2 āvatā-; S3 āvaṭā-; C. āvuttā-; S1 -kkhandho na āvarā ti. (pts note) | tamokhandhena āvuṭāti → tamokkhandhena āvutā ti (pts)jer ona vodi nasuprot toku ovoga sveta, tanana, duboka i teško uočljiva.”
Itiha bhagavato paṭisañcikkhato appossukkatāya cittaṁ namati, no dhammadesanāya.
dhammadesanāya → dhammadesanāyāti (sya-all) | iti → itiha (bj: machasaṁ) | Iti → B. adds ha. (pts note)Razmišljajući o ovome, um Blaženog beše skloniji nedelovanju nego podučavanju Dhamme.
Atha kho brahmuno sahampatissa bhagavato cetasā cetoparivitakkamaññāya etadahosi:
cetoparivitakkamaññāya → ceto parivitakkamaññāya (bjt) | cetoparivitakkamaññāya etadahosi → ceto parivitakkam aññāya etad ahosi (pts)A onda, monasi, Brahmā Sahampati, shvativši o čemu Blaženi razmišlja, pomisli:
“nassati vata bho loko, vinassati vata bho loko, yatra hi nāma tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa appossukkatāya cittaṁ namati, no dhammadesanāyā”ti.
namati → namissati (?) | namati → namissati (cck: ?) | dhammadesanāyāti → dhamma-desanāyā ti (pts)‘Ovaj svet biće izgubljen, ovaj svet će nestati, jer um Tathāgate, plemenitog i potpuno probuđenog, skloniji je nedelovanju nego podučavanju Dhamme.’
Atha kho brahmā sahampati—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—brahmaloke antarahito bhagavato purato pāturahosi.
samiñjitaṁ → sammiñjitaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed, pts2ed) | samiñjeyya evameva → sammiñjeyya evam evaṁ (pts) | sammiñjitaṁ → samiñjitaṁ (bj: machasaṁ) | samiñjitaṁ → sammiñjitaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | pāturahosi → pātur ahosi (pts)Na to, hitro kao kad bi snažan čovek ispružio savijenu ruku ili savio ispruženu ruku, Brahmā Sahampati nestade u Brahminom svetu i pojavi se pred Blaženim.
Atha kho brahmā sahampati ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā dakkhiṇajāṇumaṇḍalaṁ pathaviyaṁ nihantvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:
pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj) | dakkhiṇajāṇumaṇḍalaṁ pathaviyaṁ → dakkhiṇajānumaṇḍalaṁ paṭhaviyaṁ (sya-all) | dakkhiṇajāṇumaṇḍalaṁ → dakkhiṇajānumaṇḍalaṁ (pts) | paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca → pamāmetvā bhagavantam etad avoca (pts) | dakkhiṇajāṇumaṇḍalaṁ → dakkhiṇa-jānu-maṇḍalaṁ (pts) | tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca → ten-añjaliṁ pamāmetvā bhagavantam etad avoca (pts)Prebacivši gornji ogrtač preko jednog ramena, u znak poštovanja sklopi dlanove u njegovom pravcu i reče:
“desetu, bhante, bhagavā dhammaṁ, desetu sugato dhammaṁ.
bhante → B. omits bhante. (pts note)‘Poštovani gospodine, neka Blaženi podučava Dhammu, neka Uzvišeni podučava Dhammu.
Santi sattā apparajakkhajātikā, assavanatā dhammassa parihāyanti.
assavanatā → assavaṇatā (bj) | Santi → B. adds dha. (pts note) | apparajakkhajātikā → . S3 -rajakkhi-. (pts note) | assavanatā → SS. assavantā (see above, Māra-S. I. 5). (pts note) | parihāyanti → S2 pahāyanti. (pts note)Postoje bića sa tek malo prašine u očima, koja propadaju jer nisu čula Dhammu.
Bhavissanti dhammassa aññātāro”ti.
aññātāroti → aññātāro ti (pts)Ona će razumeti Dhammu.”
Idamavoca brahmā sahampati, idaṁ vatvā athāparaṁ etadavoca:
idamavoca → idam avoca (pts) | athāparaṁ etadavoca → athāparam etad avoca (pts)Tako je govorio Brahmā Sahampati, a zatim nastavi:
“Pāturahosi magadhesu pubbe, dhammo asuddho samalehi cintito;
pāturahosi → pātur ahosi (pts)„U Magadhi su se do sada pojavljivala pogrešna učenja, onih nečistog uma. Apāpuretaṁ amatassa dvāraṁ, suṇantu dhammaṁ vimalenānubuddhaṁ.
Apāpuretaṁ → avāpuretaṁ (bj, pts1ed) | apāpuretaṁ → avāpuretaṁ (bj, pts) | avāpuretaṁ → apāpuretaṁ (bj: machasaṁ, syā) | Apāpuretaṁ → avāpuretaṁ (cck: sī.) | avāpur-etaṁ → B. C. apāpure-. (pts note)Otvori vrata Besmrtnog! Neka čuju dhammu koju Prečisti pronađe.Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito, yathāpi passe janataṁ samantato;
pabbatamuddhaniṭṭhito → pabbata-muddhani ṭhito (pts) janataṁ → S1-2 jantum; S3 jantam corrected into janataṁ. (pts note) | yathāpi → yathā pi (pts)Kao što neko na vrhu planine ljudski rod vidi svuda unaokolo, Tathūpamaṁ dhammamayaṁ sumedha, pāsādamāruyha samantacakkhu;
sumedha → sumedhaso (sya-all) pāsādamāruyha → pāsādam āruyha (pts)tako i ti, o Mudri, svevideći mudrače, podigni visoku palatu istine. Sokāvatiṇṇaṁ janatamapetasoko, avekkhassu jātijarābhibhūtaṁ.
Sokāvatiṇṇaṁ → sokāvakiṇṇaṁ (cck: sī.) | janatam → S1 jataṁ; S2 taṁ. (pts note) | janatamapetasoko → janatam apetasoko (pts) jātijarābhibhūtaṁ → jātijarābhibhūtanti (bj, sya-all) | jātijarābhibhūtaṁ → jātijarābhibhūtan ti (pts)Neka Patnjom nedodirnuti pogleda ljudski soj, u patnju uronjen, rođenjem i smrću savladan.Uṭṭhehi vīra vijitasaṅgāma, satthavāha anaṇa vicara loke;
vīra → cīra (bj) anaṇa → aṇaṇa (rūpasiddhiṭīkā) | anaṇa → aṇaṇa (cck: rūpasiddhiṭīkā)Ustani, junače, pobedoniče u bici, i kreni svetom ovim, kojem ništa ne duguješ. Desassu bhagavā dhammaṁ, aññātāro bhavissantī”ti.
Desassu → desetu (sya-all, km, pts1ed, mr) | desassu → desetu (sya-all, pts) | desassu → desetu (bj: syā, PTS) | Desassu → desetu (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | dhammaṁ → dhammam (pts) ti → This gāthā is to be found in B. only. (pts note) | bhavissantīti → bhavissantī ti (pts)Neka Blaženi istinu tu podučava, uvek će biti onih koji će je razumeti.”
Atha kho bhagavā brahmuno ca ajjhesanaṁ viditvā sattesu ca kāruññataṁ paṭicca buddhacakkhunā lokaṁ volokesi.Sasluša Blaženi Brahmino preklinjanje i iz saosećanja za bića osmotri ovaj svet očima Budnoga.
Addasā kho bhagavā buddhacakkhunā lokaṁ volokento satte apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye, appekacce paralokavajjabhayadassāvine viharante, appekacce na paralokavajjabhayadassāvine viharante.
paralokavajjabhayadassāvine → … dassāvino (bj, sya-all, km, pts1ed) | paralokavajjabhayadassāvine → paralokavajjabhayadassāvino (bj) | paralokavajjabhayadassāvino → bhayadassāvine (bj: machasaṁ) | paralokavajjabhayadassāvine → dassāvino (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | mudindriye → S1-2 mutindriye. (pts note) | duviññāpaye → B. omits dvākāre duviññāpaye here and further on. (pts note) | paralokavajjabhayadassāvine → paraloka-vajja-bhaya-dassāvino (pts)Osmotrivši ga, vide on bića sa tek malo prašine u očima i bića sa mnogo prašine u očima, ona oštrog uma i ona tupog uma, dobrih i loših osobina, ona koja je lako podučiti i ona koja je teško podučiti, a i tek nekolicinu što vide opasnost u nedelima počinjenim sada i njihovim posledicama u drugom svetu.
Seyyathāpi nāma uppaliniyaṁ vā paduminiyaṁ vā puṇḍarīkiniyaṁ vā appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni udakānuggatāni anto nimuggaposīni, appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni samodakaṁ ṭhitāni, appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni udakā accuggamma ṭhitāni anupalittāni udakena;
ṭhitāni → tiṭṭhanti (bj, sya-all, km, pts1ed) | saṁvaḍḍhāni → saṁvaddhāni (bj, pts) | udakā → udakaṁ (sya-all) | jātāni → jatāni (pts) | puṇḍarīkāni → puṇḍarikāni (pts) | saṁvaḍḍhāni samodakaṁ → saṁvaddhāni samodakam (pts) | ṭhitāni → tiṭṭhanti (pts) | udakānuggatāni → udakānugatāni (bj: syā) | ṭhitāni → tiṭṭhanti (bj: sīmu7, syā, PTS) | ṭhitāni → tiṭṭhanti (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | saṁvaddhāni → S3 samvaṭṭāni here and further on. (pts note) | anto-nimuggaposīni → So C.; S2 -posinī; S1 -lepāsinī; B. -āpesini. (pts note) | udakā → SS. udakaṁ-. (pts note) | tiṭṭhanti → B. thitāni. (pts note) | udakānuggatāni anto nimuggaposīni → udakānugatāni antonimmuggaposīni (th)Kao što u jezeru s belim, crvenim ili plavim lotosima, neki od lotosa iznikli i izrasli pod vodom, ne izlaze na površinu, pa ih sveža voda napaja i oplahuje, a neki drugi iznikli i izrasli pod vodom, plutaju po površini, dok se neki treći iznikli i izrasli pod vodom, izdignu iznad nje, pa voda više uz njih ne prianja.
evameva bhagavā buddhacakkhunā lokaṁ volokento addasa satte apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye, appekacce paralokavajjabhayadassāvine viharante, appekacce na paralokavajjabhayadassāvine viharante.
paralokavajjabhayadassāvine → paralokavajjabhayadassāvino (bj) | viharante → [ (bj: ] antarita pāṭho sīhaḷapotthakesu na dissate.) | evameva → evamevaṁ (bjt) | evameva → evam eva (pts)Isto tako, osmotrivši ovaj svet očima Budnoga, Blaženi vide bića sa tek malo prašine u očima i bića sa mnogo prašine u očima, ona oštrog uma i ona tupog uma, dobrih i loših osobina, ona koja je lako podučiti i koja je teško podučiti, a i tek nekolicinu što vide opasnost u nedelima počinjenim sada i njihovim posledicama u drugom svetu.
Disvāna brahmānaṁ sahampatiṁ gāthāya paccabhāsi:
brahmānaṁ → brahmānam (pts)Tada on Brahmi Sahampatiju odgovorio ovim stihovima:
“Apārutā tesaṁ amatassa dvārā, ye sotavanto pamuñcantu saddhaṁ;
tesaṁ → te (bj: syā) | dvārā → SS. add Brahmā. (pts note) | tesaṁ → tesam (pts) pamuñcantu → pamañcantu (sya-all); pamuccantu (pts)„Otvorena za njih su vrata Besmrtnog, nek sposobni da čuju pokažu svoje poverenje sada. Vihiṁsasaññī paguṇaṁ na bhāsiṁ, dhammaṁ paṇītaṁ manujesu brahme”ti.
vihiṁsasaññī → S1-2 vihiññāsaññī. (pts note) | bhāsiṁ → B. C nabhāsi. (pts note) | paguṇaṁ → paguṇam (pts) paṇītaṁ → paṇitam (pts) | brahmeti → brahme ti (pts)Svestan težine zadatka, ne govorih među ljudima o Dhammi, koja je tanana i uzvišena.”
Atha kho brahmā sahampati “katāvakāso khomhi bhagavatā dhammadesanāyā”ti bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyīti.
kho → S2-3 omit kho. (pts note) | ti → The same text is to be found in the Mahāvaggo of the Vinaya at the beginning where it is entitled: Brahmāyācana-gāthā. (pts note) | khomhi bhagavatā dhammadesanāyāti bhagavantaṁ → kho mhi bhagavato dhammadesanāyā ti bhagavantam (pts) | tatthevantaradhāyīti → tatth-ev-antaradhāyī ti (pts)Na to Brahmā Sahampati pomisli: „Blaženi se saglasio s mojom molbom da podučava Dhammu.” Pošto mi se poklonio i pazeći da mu ovaj ostane sa desne strane, on se odmah udalji.