MātuposakasuttaThe Brahmin Who Provided for His Mother
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthīnidānaṁ (sya-all)At Sāvatthī.
Atha kho mātuposako brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
sammodi → (pts)Then a brahmin who provided for his mother went up to the Buddha, and exchanged greetings with him.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho mātuposako brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all) | sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ → sārāṇīyaṁ vitisāretvā ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca ahaṁ (pts)When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to the Buddha,
“ahañhi, bho gotama, dhammena bhikkhaṁ pariyesāmi, dhammena bhikkhaṁ pariyesitvā mātāpitaro posemi.
ahañhi → ahaṁ hi (bjt) | ahañhi → hi (pts) | bhikkhaṁ → bhikkham (pts)“Worthy Gotama, I seek alms by legitimate means, which I use to provide for my mother and father.
Kaccāhaṁ, bho gotama, evaṅkārī kiccakārī homī”ti?
homīti → homīti bhagavā (bj) | kaccāhaṁ → S1-3 kiccāhaṁ. (pts note) | evaṅkārī → evaṁkārī (my, bjt, th, ms2005, pts)In doing so, am I doing my duty?”
“Taggha tvaṁ, brāhmaṇa, evaṅkārī kiccakārī hosi.
hosi → ahosi (sya-all) | hosi → ahosi (bj: sīmu3, sīmu7, syā) | evaṅkārī → evaṁkārī (my, bjt, th, ms2005, pts) | + → bhagavā (bjt)“Indeed, brahmin, in so doing you are doing your duty.
Yo kho, brāhmaṇa, dhammena bhikkhaṁ pariyesati, dhammena bhikkhaṁ pariyesitvā mātāpitaro poseti, bahuṁ so puññaṁ pasavatīti.
bahuṁ → bahū (bj: PTS) | so → B. bahuṁso. (pts note) | bahuṁ → bahu (pts) | puññaṁ pasavatīti → puññam pasavatī ti (pts)Whoever seeks alms by legitimate means, and uses them to provide for their mother and father brims with much merit.
Yo mātaraṁ pitaraṁ vā, macco dhammena posati;
mātaraṁ → mātaraṁ vā (bj) | vā → mātaraṁ (bj: machasaṁ, syā, PTS) | + → idamavoca (th) posati → poseti (pts)A mortal provides for their mother and father by legitimate means; Tāya naṁ pāricariyāya, mātāpitūsu paṇḍitā;
pāricariyāya → paricariyāya (pts) mātāpitūsu → mātāpitusu (bj)because they serve their parents like this, Idheva naṁ pasaṁsanti, pecca sagge pamodatī”ti.
idheva → idh-eva (pts) ti → S1-3 ca modatīti. (pts note) | pamodatīti → pamodatī ti (pts)they’re praised in this life by the astute, and they depart to rejoice in heaven.”
Evaṁ vutte, mātuposako brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)When he said this, the brahmin who provided for his mother said to the Buddha,
“abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama …pe…
abhikkantaṁ bho gotama → (bj)“Excellent, worthy Gotama! Excellent! …
upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
gatanti → gatan ti sāvatthi nidānaṁ (pts) | saraṇaṁ gatanti → saraṇaṅgatanti (th)From this day forth, may the worthy Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”