NikkhantasuttaRenounced
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts) | sutaṁ → sutam (pts)So I have heard.
ekaṁ samayaṁ āyasmā vaṅgīso āḷaviyaṁ viharati aggāḷave cetiye āyasmatā nigrodhakappena upajjhāyena saddhiṁ.
Aggāḷave → B. aggāḷavake. (pts note) | samayaṁ → samayam (pts)At one time Venerable Vaṅgīsa was staying near Āḷavī, at Āḷavī’s premier shrine, together with his mentor, Venerable Nigrodhakappa.
Tena kho pana samayena āyasmā vaṅgīso navako hoti acirapabbajito ohiyyako vihārapālo.
navako → navo (bj, sya-all) | Vaṅgīso → B. vaṅgiso always. (pts note)Now at that time Vaṅgīsa was junior, recently gone forth. He had been left behind to look after the dwelling.
Atha kho sambahulā itthiyo samalaṅkaritvā yena aggāḷavako ārāmo tenupasaṅkamiṁsu vihārapekkhikāyo.
yena aggāḷavako ārāmo → yenārāmo (sya-all, pts) | ārāmo → yenārāmo (bj: sīmu3, sīmu7, syā, PTS) | yenārāmo → B. yena aggaḷāvako ārāmo. (pts note) | vihārapekkhikāyo → B. -pekkhakāyo. (pts note) | yena aggāḷavako ārāmo tenupasaṅkamiṁsu → yenārāmo ten-upasaṅkamiṁsu (pts)Then several women dressed in all their finery went to the monastery at Āḷavī’s premier shrine in order to inspect the dwelling.
Atha kho āyasmato vaṅgīsassa tā itthiyo disvā anabhirati uppajjati, rāgo cittaṁ anuddhaṁseti.
uppajjati → upajji (pts) | cittaṁ anuddhaṁseti → cittam anuddhaṁsesi (pts)When Vaṅgīsa saw them he became dissatisfied, with lust infecting his mind.
Atha kho āyasmato vaṅgīsassa etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)Then he thought,
“alābhā vata me, na vata me lābhā; dulladdhaṁ vata me, na vata me suladdhaṁ;
me → ve (pts)“It’s my loss, my misfortune,
yassa me anabhirati uppannā, rāgo cittaṁ anuddhaṁseti, taṁ kutettha labbhā, yaṁ me paro anabhiratiṁ vinodetvā abhiratiṁ uppādeyya.
paro → pare (sya-all) | uppādeyya → uppādeyyuṁ (sya-all) | uppādeyya → S1-3 -pare- -uppādeyyuṁ. (pts note) | yaṁ me → yamme (bjt) | cittaṁ → cittam (pts) | kutettha → kut-ettha (pts) | yaṁ → yam (pts)that I’ve become dissatisfied, with lust infecting my mind. How is it possible for someone else to dispel my discontent and give rise to satisfaction?
Yannūnāhaṁ attanāva attano anabhiratiṁ vinodetvā abhiratiṁ uppādeyyan”ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ attanāva → yaṁ nūnāham attanā va (pts) | abhiratiṁ uppādeyyanti → abhiratim uppādeyyan ti (pts)Why don’t I do it myself?”
Atha kho āyasmā vaṅgīso attanāva attano anabhiratiṁ vinodetvā abhiratiṁ uppādetvā tāyaṁ velāyaṁ imā gāthāyo abhāsi:
velāyaṁ → yelāyam (pts) | attanāva → attanā va (pts) | abhiratiṁ → abhiratim (pts)Then, on the occasion of dispelling his own discontent and giving rise to satisfaction, he recited these verses:
“Nikkhantaṁ vata maṁ santaṁ, agārasmānagāriyaṁ;
nikkhantaṁ → nikkhantam (pts)“Now that I’ve renounced the lay life for homelessness, Vitakkā upadhāvanti, pagabbhā kaṇhato ime.I’m overrun by the rude thoughts of the Dark One.Uggaputtā mahissāsā, sikkhitā daḷhadhammino;Even if a thousand warrior chiefs and great archers, well trained, with strong bows, Samantā parikireyyuṁ, sahassaṁ apalāyinaṁ.
parikireyyuṁ → parikīreyyuṁ (sya-all) sahassam → S1-3 sangassaṁ. (pts note)were to completely surround me; I would never flee.Sacepi etato bhiyyo, āgamissanti itthiyo;
etato → ettato (bj, pts1ed, pts2ed, mr); ettako (bj); ettakā (sya-all, km) | sacepi etato bhiyyo → sace pi ettato bhīyo (pts) | ettato → ettako (bj: sīmu3); ettakā (bj: syā); etato (bj: PTS) | etato → ettato (cck: sī. pī. ka.); ettakā (cck: syā. kaṁ.)And even if women come, many more than that, Neva maṁ byādhayissanti, dhamme samhi patiṭṭhitaṁ.
byādhayissanti → byāthayissanti (?) | byādhayissanti → byāthayissanti (cck: ?) | neva → n-eva (pts) | byādhayissanti → vyādhayissanti (pts) patiṭṭhitaṁ → patiṭṭhito (pts) | patiṭṭhitaṁ → patiṭṭhito (bj: sīmu3, PTS, sī.pævi, sī.pavi) | s-amhi → S1 seems to have sabbhi. (pts note) | patiṭṭhito → B. and C. patiṭṭhitaṁ. (pts note) | samhi patiṭṭhitaṁ → s-amhi patiṭṭhito (pts)they won’t bother me, for I stand firm in the teaching.Sakkhī hi me sutaṁ etaṁ, buddhassādiccabandhuno;
etaṁ → B. evam. (pts note) | sakkhī hi → sakkhīhi (bjt) | sutaṁ → sutam (pts)I heard with my own ears from the Buddha, Kinsman of the Sun, Nibbānagamanaṁ maggaṁ, tattha me nirato mano.
nibbānagamanaṁ → nibbāṇagamanaṁ (bj)about the path going to extinguishment; that’s what delights my mind.Evañce maṁ viharantaṁ, pāpima upagacchasi;
evañce → evañ ce (pts) pāpima → pāpimā (bj, sya-all) | pāpimā → pāpima (bj: machasaṁ, PTS) | upagacchasi → S1-3 pāpimā upagañchisi. (pts note)Wicked One, if you come near me as I meditate like this, Tathā maccu karissāmi, na me maggampi dakkhasī”ti.
maggampi dakkhasīti → maggam pi dakkasī ti (pts)I’ll make sure that you, Death, won’t even see the path I take.”