Vaṅgīsasutta๑๒ วังคีสสูตร
Ekaṁ samayaṁ āyasmā vaṅgīso sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
āyasmā vaṅgīso → bhagavā (bj) | samayaṁ āyasmā vaṅgīso → samayam bhagavā (pts) | Bhagavā → B. āyasmā Vaṅgiso. (pts note)สมัยหนึ่ง ท่านพระวังคีสะอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี
Tena kho pana samayena āyasmā vaṅgīso aciraarahattappatto hutvā vimuttisukhaṁ paṭisaṁvedī tāyaṁ velāyaṁ imā gāthāyo abhāsi:
hutvā → hoti (bj, sya-all, km) | vimuttisukhaṁ paṭisaṁvedī → vimuttisukhapaṭisaṁvedī (bj, pts2ed); vimuttisukhapatisamvedī (pts1ed) | hutvā vimuttisukhaṁ paṭisaṁvedī → hoti vimuttisukhapaṭisaṁvedī (bj) | hoti → hutvā (bj: machasaṁ, PTS) | vimuttisukhapaṭisaṁvedī → vimuttisukhaṁ (bj: machasaṁ, sīmu3, sīmu7, syā) | hutvā → hoti (cck: sī. syā. kaṁ.) | paṭisaṁvedī → vimuttisukhapaṭisaṁvedī (cck: sī. pī.) | hutvā → S1-3 arahattam patto hoti. (pts note) | vimutti-sukha- → S1 vimutta-; B. -sukhaṁ. (pts note)สมัยนั้น ท่านพระวังคีสะบรรลุอรหัตแล้วไม่นาน เสวยวิมุตติสุขอยู่ ได้กล่าวคาถาเหล่านี้ในเวลานั้นว่า
“Kāveyyamattā vicarimha pubbe, gāmā gāmaṁ purā puraṁ;
gāmā gāmaṁ purā puraṁ → gāmāgamam purāpuraṁ (pts)ในกาลก่อน เราเป็นผู้มัวเมากาพย์กลอน ได้เที่ยวไปแล้วทุกบ้านทุกเมือง Athaddasāma sambuddhaṁ, saddhā no upapajjatha.
athaddasāma → ath-addasāma (pts) upapajjatha → udapajjatha (bj, pts) | udapajjatha → upapajjatha (bj: machasaṁ, syā, sīmu3, sīmu7)ต่อมา เราได้เห็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ศรัทธาก็เกิดขึ้นแก่เราSo me dhammamadesesi, khandhāyatanadhātuyo;
dhammamadesesi → dhammam adesesi khandhe āyatānāni dhātuyo (pts) khandhāyatanadhātuyo → khandhe āyatanāni dhātuyo (sya-all, km, mr); khandhe āyatānāni dhātuyo ca (pts1ed) | khandhāyatanadhātuyo → khandhe āyatanāni dhātuyo ca (bj: PTS, syā) | khandhāyatanadhātuyo → khandhe āyatanāni dhātuyo (cck: syā. kaṁ. pī. ka.)พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น ได้ทรงแสดงธรรม คือ ขันธ์ อายตนะ ธาตุ แก่เรา Tassāhaṁ dhammaṁ sutvāna, pabbajiṁ anagāriyaṁ.เราได้ฟังพระธรรมของพระองค์แล้ว จึงบวชBahunnaṁ vata atthāya, bodhiṁ ajjhagamā muni;
bahunnaṁ → bahunnam (pts) bodhiṁ ajjhagamā → bodhimajjhagamā (th) | bodhiṁ → bodhim (pts)พระมุนีได้ตรัสรู้พระโพธิญาณ เพื่อประโยชน์แก่ชนเป็นอันมาก Bhikkhūnaṁ bhikkhunīnañca, ye niyāmagataddasā.
bhikkhunīnañca → bhikkhunīnañ ca (pts) niyāmagataddasā → S1-3 -hata-. 8 Comp. Thera-g. 1253-1262. (pts note)แก่ภิกษุและภิกษุณีทั้งหลาย ผู้ได้บรรลุ ได้เห็นนิยามธรรมSvāgataṁ vata me āsi, mama buddhassa santike;
āsi → asi (pts)การมาในสำนักของพระพุทธเจ้าของเราเป็นการมาดีแล้ว Tisso vijjā anuppattā, kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
sāsanaṁ → sāsanan ti (pts)วิชชา ๓ อันเราได้บรรลุแล้วโดยลำดับ คำสอนของพระพุทธเจ้าเราได้ทำแล้วPubbenivāsaṁ jānāmi, dibbacakkhuṁ visodhitaṁ;
pubbenivāsaṁ → pubbe-nivāsaṁ (pts)เรารู้ขันธสันดานอันเราเคยอยู่ในกาลก่อน ทิพพจักขุญาณ เราทำให้หมดจดแล้ว Tevijjo iddhipattomhi, cetopariyāyakovido”ti.
iddhipattomhi → iddhippattomhi (pts) + → vaṅgīsasaṁyuttaṁ samattaṁ (my, th) | cetopariyāyakovidoti → cetopariyāya kovidoti vaṅgīsavaggo paṭhamo tatruddānaṁ (bjt) | cetopariyāyakovidoti → cetopariyāya-kovido ti vaṅgīsa-thera-saṁyuttaṁ (pts)เราเป็นผู้สำเร็จวิชชา ๓ บรรลุอิทธิวิธิญาณ ฉลาดในเจโตปริยญาณ วังคีสสูตรที่ ๑๒ จบ
Tassuddānaṁรวมพระสูตรที่มีในสังยุตนี้ คือ
Nikkhantaṁ arati ceva, pesalā atimaññanā;
nikkhantaṁ arati → nikkhantaarati (th) | nikkhantaṁ → nikkhantam (pts) | ceva → c-eva (pts) pesalā atimaññanā → pesalāatimaññanā (th) | pesalā atimaññanā → pesalā-atimaññanā (pts)๑. นิกขันตสูตร ๒. อรติสูตร ๓. เปสลาติมัญญนาสูตร Ānandena subhāsitā, sāriputtapavāraṇā;
sāriputtapavāraṇā → sārīputtapavāraṇā (sya-all) | sāriputtapavāraṇā → sāriputta pavāraṇā (bjt, pts)๔. อานันทสูตร ๕. สุภาสิตสูตร ๖. สารีปุตตสูตร ๗. ปวารณาสูตร Parosahassaṁ koṇḍañño, moggallānena gaggarā;
koṇḍañño moggallānena → kondañño moggalānena (pts) moggallānena → moggalānena (pts)๘. ปโรสหัสสสูตร ๙. โกณฑัญญสูตร ๑๐. โมคคัลลานสูตร Vaṅgīsena dvādasāti.๑๑. คัคคราสูตร ๑๒. วังคีสสูตร