AnuruddhasuttaSutta Anuruddha
Ekaṁ samayaṁ āyasmā anuruddho kosalesu viharati aññatarasmiṁ vanasaṇḍe.
samayaṁ → samayam (pts)I have heard that on one occasion Ven. Anuruddha was staying among the Kosalans in a forest grove.
Atha kho aññatarā tāvatiṁsakāyikā devatā jālinī nāma āyasmato anuruddhassa purāṇadutiyikā yenāyasmā anuruddho tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ anuruddhaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
gāthāya → gāthāhi (bj) | tāvatiṁsakāyikā → tāvatiṁsa-kāyikā (pts) | purāṇadutiyikā → purāṇa-dutiyikā (pts) | tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts) | āyasmantaṁ → āyasmantam (pts)Now at that time, a devatā from the retinue of the heaven of the Thirty-three named Jālinī, one of Ven. Anuruddha’s former consorts, went to him and, on arrival, addressed him with this verse:
“Tattha cittaṁ paṇidhehi, yattha te vusitaṁ pure;
cittaṁ → cittam (pts)“Direct your mind to where you used to live, Tāvatiṁsesu devesu, sabbakāmasamiddhisu;among the Devas of the Thirty-three, empowered with all sensual pleasures. Purakkhato parivuto, devakaññāhi sobhasī”ti.
devakaññāhi → devagaṇehi (sya-all) | sobhasīti → sobhasi (pts) | devakaññāhi → devagaṇehi (bj: syā) | devagaṇehi → devakaññāhi (sya-all: yu.)Honored, surrounded by deva maidens, you will shine.”“Duggatā devakaññāyo, sakkāyasmiṁ patiṭṭhitā;Ven. Anuruddha: “They’ve gone astray, deva maidens established in self-identity. Te cāpi duggatā sattā, devakaññāhi patthitā”ti.
cāpi → S1-3 vāpi-. (pts note) | sattā → B. pattā. (pts note) devakaññāhi patthitāti → devakaññābhipattikā (pts) | devakaññābhipattikā → B. kaññāhi; S1-3 sattikā. (pts note)And they’ve gone astray, those beings with deva maidens as their aim.”“Na te sukhaṁ pajānanti, ye na passanti nandanaṁ;
sukhaṁ → sukham (pts)Jālinī: “They don’t know bliss who haven’t seen Nandana, Āvāsaṁ naradevānaṁ, tidasānaṁ yasassinan”ti.
yasassinanti → yasassinanti anuruddho (bj) | tidasānaṁ yasassinanti → tidasānam yasassinan ti (pts)abode of the eminent devas, glorious, of the Thirty-three.”“Na tvaṁ bāle vijānāsi, yathā arahataṁ vaco;
+ → anuruddho (bjt) | tvaṁ → tvam (pts)Ven. Anuruddha: “You fool, don’t you know the arahants’ maxim?— Aniccā sabbasaṅkhārā, uppādavayadhammino;
sabbasaṅkhārā → sabbe saṅkhārā (bj, sya-all) | sabbasaṅkhārā uppādavayadhammino → sabbe saṅkhārā uppadavayadhammino (pts) | sabbe → S1-3 sabba-. (pts note) uppādavayadhammino → uppadavayadhammino (pts)‘How inconstant are fabrications! their nature: to arise & pass away. Uppajjitvā nirujjhanti, tesaṁ vūpasamo sukho.
sukho → For this and the preceding gātha see Devatā-S. II. 1. (pts note)They disband as they are arising. their total stilling is bliss.’Natthi dāni punāvāso, devakāyasmi jālini;
natthi dāni → natthidāni (bjt, th, pts) devakāyasmi jālini → devakāyasmiṁ jālinī (bj, pts) | jālini → jālinī (sya-all) | devakāyasmiṁ → devakāyasmi (bj: machasaṁ, syā)Jālinī, there is now in deva company no further abode (for me). Vikkhīṇo jātisaṁsāro, natthi dāni punabbhavo”ti.
vikkhīṇo → S1-3 vikkhiṇā. (pts note) natthi dāni → natthidāni (bjt, th) | punabbhavoti → punabbhavo ti (pts)With the utter ending of wandering on in birth, there is now no further becoming.”