ParābhavasuttaMowa o niepowodzeniach
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → (sya-all) | evaṁ → evam (pts)Oto com usłyszał –
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.pewnego razu Błogosławiony przebywał niedaleko miasta Sāvatthi w klasztorze Anāthapiṇḍiki w gaju Jety.
Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)W tym czasie pewna deva, w samym środku nocy, z niezrównaną wspaniałością rozświetliwszy swym blaskiem cały gaj Jety, przybyła do Błogosławionego. Przybliżywszy się, złożyła z wielkim szacunkiem ukłon i stanęła z boku.
Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:Stojąc tak, zwróciła się do Błogosławionego w formie wierszowanej:
“Parābhavantaṁ purisaṁ, mayaṁ pucchāma gotama;
gotama → gotamaṁ (bj, sya-all, pts-vp-pli1) | gotama bhavantaṁ → gotamaṁ bhagavantaṁ (bj, sya-all) | gotama → gotamaṁ (cck: sī. syā.) | pucchāma gotama → pacchāma gotamaṁ (pts)“Człek dotykany jest niepowodzeniami, i o to też pytamy Gotamę, Bhavantaṁ puṭṭhumāgamma, kiṁ parābhavato mukhaṁ”.
Bhavantaṁ → bhagavantaṁ (sya2ed, pts-vp-pli1, csp1ed) | bhavantaṁ → bhagavantaṁ (cck) | Bhagavantaṁ → bhavantaṁ (cck: syā. ka.) | bhavantaṁ puṭṭhumāgamma → bhagavantaṁ puṭṭhum āgamma (pts) kim → Bai kiṁ throughout. (pts note) | mukhaṁ → mukham (pts)przychodzimy z pytaniem do Błogosławionego, co jest niepowodzeń podwojami?”.“Suvijāno bhavaṁ hoti, suvijāno parābhavo;
suvijāno → duvijāno (sya-all, mr) | suvijāno → duvijāno (cck: syā. ka.) | suvijāno → Ba duvijāno. (pts note)“Łatwo zrozumieć, komu się powiedzie. łatwo zrozumieć, kto skazany na niepowodzenie. Dhammakāmo bhavaṁ hoti, dhammadessī parābhavo”.
dhammadessī → Bai -desi. (pts note)Miłość do Dhammy powodzenie daje, odraza do Dhammy – niepowodzenie”.“Iti hetaṁ vijānāma, paṭhamo so parābhavo;
hetaṁ → h etaṁ (pts) parābhavo → parābbavo (pts)“Tyle już pojęłyśmy, co niepowodzeń pierwszymi przyczynami. Dutiyaṁ bhagavā brūhi, kiṁ parābhavato mukhaṁ”.
kiṁ → kim (pts)Prosimy, Błogosławiony, powiedz nam drugie, co jest niepowodzeń podwojami?”.“Asantassa piyā honti, sante na kurute piyaṁ;
piyā honti → pisā hontī (bj) | asantassa → asant assa (pts)“Nieokrzesani są jego ulubieńcami, spokojnych nie darzy sympatią, Asataṁ dhammaṁ roceti, taṁ parābhavato mukhaṁ”.
tam → Bai taṁ throughout. (pts note)Dhammy pozór uwielbiany – tym są niepowodzeń podwoje”.“Iti hetaṁ vijānāma, dutiyo so parābhavo;
hetaṁ → h etaṁ (pts)“Tyle już pojęłyśmy, co niepowodzeń drugimi przyczynami. Tatiyaṁ bhagavā brūhi, kiṁ parābhavato mukhaṁ”.
kiṁ → kim (pts)Prosimy, Błogosławiony, powiedz nam trzecie, co jest niepowodzeń podwojami?”.“Niddāsīlī sabhāsīlī, anuṭṭhātā ca yo naro;
niddāsīlī → niddāsilī (sya-all) | sabhāsīlī → Bai -sili. (pts note)“Uzależniony od spania i uspołeczniania, wstawanie przychodzi mu z trudem, Alaso kodhapaññāṇo, taṁ parābhavato mukhaṁ”.
kodhapaññāṇo → So Ck; Cb Bai Pj. -no. (pts note) taṁ → tam (pts)leniwy, w kim złość jest okazywana – tym są niepowodzeń podwoje”.“Iti hetaṁ vijānāma, tatiyo so parābhavo;
hetaṁ → h etaṁ (pts)“Tyle już pojęłyśmy, co niepowodzeń trzecimi przyczynami. Catutthaṁ bhagavā brūhi, kiṁ parābhavato mukhaṁ”.
kiṁ → kim (pts)Prosimy, Błogosławiony, powiedz nam czwarte, co jest niepowodzeń podwojami?”.“Yo mātaraṁ pitaraṁ vā, jiṇṇakaṁ gatayobbanaṁ;
mātaraṁ → yo mātaraṁ vā (bj, sya-all, km, pts-vp-pli1) | mātaraṁ → yo mātaraṁ vā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)“Nie bierze matki i ojca na utrzymanie, starzejących się, których młodość minęła, Pahu santo na bharati, taṁ parābhavato mukhaṁ”.
pahu → pahū (bj) | pahu → Ba bahu. (pts note) | pahu santo → pahusanto (th) taṁ parābhavato mukhaṁ → tam p arābhavato mukham (pts)a zrobić to byłby w stanie – tym są niepowodzeń podwoje”.“Iti hetaṁ vijānāma, catuttho so parābhavo;
hetaṁ → h etaṁ (pts)“Tyle już pojęłyśmy, co niepowodzeń czwartymi przyczynami. Pañcamaṁ bhagavā brūhi, kiṁ parābhavato mukhaṁ”.
kiṁ → kim (pts)Prosimy, Błogosławiony, powiedz nam piąte, co jest niepowodzeń podwojami?”.“Yo brāhmaṇaṁ samaṇaṁ vā, aññaṁ vāpi vanibbakaṁ;
brāhmaṇaṁ → yo brāhmaṇaṁ vā (bj, sya-all, km, pts-vp-pli1) | samaṇaṁ → vā sammaṇaṁ (pts) | brāhmaṇaṁ → yo brāhmaṇaṁ vā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) vanibbakaṁ → vaṇibbakaṁ (bj) | vāpi vanibbakaṁ → vā pi vaṇibbakaṁ (pts) | vaṇibbakaṁ → Bai vani-. (pts note)“Kto bramina lub pustelnika, lub innego jałmużnika, Musāvādena vañceti, taṁ parābhavato mukhaṁ”.
taṁ → tam (pts)niewłaściwą mową chce oszukać – tym są niepowodzeń podwoje”.“Iti hetaṁ vijānāma, pañcamo so parābhavo;
hetaṁ → h etaṁ (pts)“Tyle już pojęłyśmy, co niepowodzeń piątymi przyczynami. Chaṭṭhamaṁ bhagavā brūhi, kiṁ parābhavato mukhaṁ”.
brūhi → brūhī (bj) | chaṭṭhamaṁ → So Bi; Ckb Ba chaṭṭhaṁ. (pts note) kiṁ → kim (pts)Prosimy, Błogosławiony, powiedz nam szóste, co jest niepowodzeń podwojami?”.“Pahūtavitto puriso, sahirañño sabhojano;
pahūtavitto → pahutavitto (sya-all) | Pahūtavitto → Bai bahuta-. (pts note) sabhojano → sahojano (bj)“Wiele bogactwa człek posiadający, pełno złota, dobrego jadła, Eko bhuñjati sādūni, taṁ parābhavato mukhaṁ”.
sādūni → Bi sādhūni. (pts note) taṁ → tam (pts)w samotności te łakocie jedzący – tym są niepowodzeń podwoje”.“Iti hetaṁ vijānāma, chaṭṭhamo so parābhavo;
hetaṁ → h etaṁ (pts) chaṭṭhamo → Ckb chaṭṭho. (pts note)“Tyle już pojęłyśmy, co niepowodzeń szóstymi przyczynami. Sattamaṁ bhagavā brūhi, kiṁ parābhavato mukhaṁ”.
brūhi → brūhī (bj) kiṁ → kim (pts)Prosimy, Błogosławiony, powiedz nam siódme, co jest niepowodzeń podwojami?”.“Jātitthaddho dhanatthaddho, gottatthaddho ca yo naro;
jātitthaddho dhanatthaddho → jātithaddho dhanathaddho (th) gottatthaddho → gottathaddho (th)“Dumny ze swego zrodzenia, z majątku posiadania, ktoś dumny ze swojego pochodzenia, Saññātiṁ atimaññeti, taṁ parābhavato mukhaṁ”.
saññātiṁ → saṁ ñātiṁ (pts) | saṁ → Bai sañ, Ck taṁ (Pj.=attano). (pts note) | atimaññeti → So all four MSS., cf. J. VI 1410; (Pj. atimaññati). (pts note) taṁ → tam (pts)ma o podrzędnych mu niskie mniemanie – tym są niepowodzeń podwoje”.“Iti hetaṁ vijānāma, sattamo so parābhavo;
hetaṁ → h etaṁ (pts)“Tyle już pojęłyśmy, co niepowodzeń siódmymi przyczynami. Aṭṭhamaṁ bhagavā brūhi, kiṁ parābhavato mukhaṁ”.
kiṁ → kim (pts)Prosimy, Błogosławiony, powiedz nam ósme, co jest niepowodzeń podwojami?”.“Itthidhutto surādhutto, akkhadhutto ca yo naro;
itthidhutto → itthīdhutto (sya-all)“Kobieciarz, w mocnych trunkach ma upodobanie, ten, kto od hazardu jest uzależniony, Laddhaṁ laddhaṁ vināseti, taṁ parābhavato mukhaṁ”.
taṁ → tam (pts)cały jego majątek przez to zostaje stracony – tym są niepowodzeń podwoje”.“Iti hetaṁ vijānāma, aṭṭhamo so parābhavo;
hetaṁ → h etaṁ (pts) parābhavo → parābbavo (pts)“Tyle już pojęłyśmy, co niepowodzeń ósmymi przyczynami. Navamaṁ bhagavā brūhi, kiṁ parābhavato mukhaṁ”.
kiṁ → kim (pts)Prosimy, Błogosławiony, powiedz nam dziewiąte, co jest niepowodzeń podwojami?”.“Sehi dārehi asantuṭṭho, vesiyāsu padussati;
dārehi asantuṭṭho → dārehyasantuṭṭho (bj, mr) | dārehi asantuṭṭho → dārehasantuṭṭho (bj) | asantuṭṭho → dārehyasantuṭṭho (cck: ka.) | dārehi → Bi dārehy. (pts note) | asantuṭṭho → Ckb santuṭṭho. (pts note) padussati → padissati (bj, pts-vp-pli1) | padussati dussati → padissati dissati (bj, pts) | padussati → padissati (cck: sī.) | padissati → Bai padussati; (Pj. paṭidissati; read: vesiyās'; upadissati (?), cf. 140d). (pts note)“Kto ze swych żon niezadowolony, z kurtyzanami widywany, Dussati paradāresu, taṁ parābhavato mukhaṁ”.
Dussati → dissati (bj, pts-vp-pli1) | Dussati → dissati (cck: sī. pī.) | dissati → Bai dūsati. (pts note) taṁ → tam (pts)widuje się też z żoną innego – tym są niepowodzeń podwoje”.“Iti hetaṁ vijānāma, navamo so parābhavo;
hetaṁ → h etaṁ (pts)“Tyle już pojęłyśmy, co niepowodzeń dziewiątymi przyczynami. Dasamaṁ bhagavā brūhi, kiṁ parābhavato mukhaṁ”.
kiṁ → kim (pts) | mukhaṁ → mukham (pts)Prosimy, Błogosławiony, powiedz nam dziesiąte, co jest niepowodzeń podwojami?”.“Atītayobbano poso, āneti timbarutthaniṁ;“Gdy u mężczyzny dawno już po młodości, a bierze sobie piersiastą młódkę, Tassā issā na supati, taṁ parābhavato mukhaṁ”.
taṁ → tam (pts)spać nie może taki z zazdrości – tym są niepowodzeń podwoje”.“Iti hetaṁ vijānāma, dasamo so parābhavo;
hetaṁ → h etaṁ (pts)“Tyle już pojęłyśmy, co niepowodzeń dziesiątymi przyczynami. Ekādasamaṁ bhagavā brūhi, kiṁ parābhavato mukhaṁ”.
kiṁ → kim (pts)Prosimy, Błogosławiony, powiedz nam jedenaste, co jest niepowodzeń podwojami?”.“Itthiṁ soṇḍiṁ vikiraṇiṁ, purisaṁ vāpi tādisaṁ;
itthiṁ soṇḍiṁ → itthisoṇḍiṁ (bj, pts) | Itthisoṇḍiṁ → So Ckb Ba; Bi itthiṁ; Pj. soṇḍin ti macchamaṁsamajjādisu lolaṁ gedhajātaṁ, vikiraṇin (MSS. vikar-) ti tesaṁ atthāya dhanaṁ paṁsukaṁ viya vikiritvā nāsanasīlaṁ. (pts note) vāpi → vā pi (pts)“Z kobiety, rozrzutnej pijaczki, lub z mężczyzny, którego charakter zbliżony, Issariyasmiṁ ṭhapeti, taṁ parābhavato mukhaṁ”.
ṭhapeti → ṭhāpeti (bj, pts-vp-pli1); thapeti (mr) | issariyasmiṁ ṭhapeti → issarīyasmīṁ ṭhāpeti (bj) | ṭhapeti taṁ → ṭhāpeti tam (pts) | ṭhapeti → ṭhāpeti (cck: sī. pī.); thapeti (cck: ka.) | ṭhāpeti → Bai ṭhapeti. (pts note) taṁ → tam (pts) | mukhaṁ → mukham (pts)kto robi z kogoś takiego przełożonym – tym są niepowodzeń podwoje”.“Iti hetaṁ vijānāma, ekādasamo so parābhavo;
hetaṁ → h etaṁ (pts) so → (sya-all)“Tyle już pojęłyśmy, co niepowodzeń jedenastymi przyczynami. Dvādasamaṁ bhagavā brūhi, kiṁ parābhavato mukhaṁ”.
kiṁ → kim (pts) | mukhaṁ → mukham (pts)Prosimy, Błogosławiony, powiedz nam dwunaste, co jest niepowodzeń podwojami?”.“Appabhogo mahātaṇho, khattiye jāyate kule;“Kto niewiele bogactw ma, a wielkie pragnienie, zrodzony w wojowników rodzie, So ca rajjaṁ patthayati, taṁ parābhavato mukhaṁ.
so ca → sodha (bj) | ca → dha (pts) | dha → Bai so ca (Pj. so ca rajjaṁ pattheti). (pts note) taṁ → tam (pts)do bycia królem ma silne dążenie – tym są niepowodzeń podwoje.Ete parābhave loke, paṇḍito samavekkhiya;Gdy te niepowodzenia w świecie przez mędrca będą dobrze zbadane, Ariyo dassanasampanno, sa lokaṁ bhajate sivan”ti.
ariyo dassanasampanno → ariyadassanasampanno (sya-all) | dassanasampanno → Ba ariyadass-. (pts note) sivanti → sivan ti (pts)szlachetny taki, obdarzony wizją, dzieli bezpieczne miejsce”.
Parābhavasuttaṁ chaṭṭhaṁ.
+ → niṭṭhitaṁ (my) | parābhavasuttaṁ chaṭṭhaṁ → parābhava suttaṁ niṭṭhitā (bjt) | + → suttanipāte uragavaggassa sattamaṁ vasalasuttaṁ evamme (th) | chaṭṭhaṁ → niṭṭhitaṁ (pts)Szósta – mowa o niepowodzeniach.