Parihānisutta
Parihānisutta → parihāṇisuttaṁ (bj)๑๕๘ ปริหานิสูตร
Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi:
sāriputto → sārīputto (sya-all)ณ ที่นั้นแล ท่านพระสารีบุตรเรียกภิกษุทั้งหลายมากล่าวว่า
“āvuso bhikkhave”ti.
bhikkhaveti → bhikkhavoti (bj, sya-all) | bhikkhaveti → bhikkhave ti (pts)ผู้มีอายุ ทั้งหลาย
“Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṁ.
sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | āvusoti → āvuso ti (pts)ภิกษุเหล่านั้นรับคำแล้ว
Āyasmā sāriputto etadavoca:
sāriputto → sārīputto (sya-all) | etadavoca → etad avoca (pts)ท่านพระสารีบุตรจึงได้กล่าวเรื่องนี้ว่า
“Yo hi koci, āvuso, bhikkhu vā bhikkhunī vā cattāro dhamme attani samanupassati, niṭṭhamettha gantabbaṁ:
koci → ko ci (bjt) | niṭṭhamettha → niṭṭham ettha (pts)ผู้มีอายุทั้งหลาย ผู้ใดจะเป็นภิกษุหรือภิกษุณีก็ตาม พิจารณาเห็นธรรม ๔ ประการอยู่ในตน พึงแน่ใจได้เลยว่า
‘parihāyāmi kusalehi dhammehi’.จะเสื่อมจากกุศลธรรมทั้งหลาย เพราะการมี ธรรม ๔ ประการอยู่ในตนนี้
Parihānametaṁ vuttaṁ bhagavatā.
parihānametaṁ → parihānam etaṁ (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า มีความเสื่อม
Katame cattāro?ธรรม ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ
Rāgavepullattaṁ, dosavepullattaṁ, mohavepullattaṁ, gambhīresu kho panassa ṭhānāṭhānesu paññācakkhu na kamati.
Rāgavepullattaṁ → rāgavepullataṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | paññācakkhu → paññācakkhuṁ (bj) | paññācakkhu na kamati → paññācakkhuṁ nakkamati (sya-all) | panassa ṭhānāṭhānesu paññācakkhu → pan assa ṭhānaṭṭhānesu paññācakkhuṁ (pts) | rāgavepullataṁ → rāgavepullattaṁ (bj: machasaṁ) | Rāgavepullattaṁ → rāgavepullataṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | rāgavepullattaṁ dosavepullattaṁ mohavepullattaṁ → rāgavepullataṁ dosavepullataṁ mohavepullataṁ (bjt)๑. ความเป็นผู้มีราคะหนา ๒. ความเป็นผู้มีโทสะหนา ๓. ความเป็นผู้มีโมหะหนา ๔. ไม่มีปัญญาจักษุ ในเรื่องที่ควรและไม่ควรอันลึกซึ้ง
Yo hi koci, āvuso, bhikkhu vā bhikkhunī vā ime cattāro dhamme attani samanupassati, niṭṭhamettha gantabbaṁ:
niṭṭhamettha → niṭṭham ettha (pts)ผู้มีอายุทั้งหลาย ผู้ใดจะเป็นภิกษุหรือภิกษุณีก็ตาม พิจารณาเห็นธรรม ๔ ประการนี้อยู่ในตน พึงแน่ใจได้ว่า
‘parihāyāmi kusalehi dhammehi’.จะเสื่อมจากกุศลธรรมทั้งหลาย เพราะการมี ธรรม ๔ ประการอยู่ในตนนี้
Parihānametaṁ vuttaṁ bhagavatā.
parihānametaṁ → parihānam etaṁ (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า มีความเสื่อม
Yo hi koci, āvuso, bhikkhu vā bhikkhunī vā cattāro dhamme attani samanupassati, niṭṭhamettha gantabbaṁ:
koci → ko ci (bjt) | niṭṭhamettha → niṭṭham ettha (pts)ผู้มีอายุทั้งหลาย ผู้ใดจะเป็นภิกษุหรือภิกษุณีก็ตาม พิจารณาเห็นธรรม ๔ ประการอยู่ในตน พึงแน่ใจได้ว่า
‘na parihāyāmi kusalehi dhammehi’.จะไม่เสื่อมจากกุศลธรรมทั้งหลาย เพราะการมีธรรม ๔ ประการอยู่ในตนนี้
Aparihānametaṁ vuttaṁ bhagavatā.
aparihānametaṁ → aparihānam etaṁ (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ไม่มีความเสื่อม
Katame cattāro?ธรรม ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ
Rāgatanuttaṁ, dosatanuttaṁ, mohatanuttaṁ, gambhīresu kho panassa ṭhānāṭhānesu paññācakkhu kamati.
Rāgatanuttaṁ → rāgatanuttanaṁ (mr) | paññācakkhu → paññācakkhuṁ (bj, sya-all) | panassa ṭhānāṭhānesu paññācakkhu → pan assa ṭhānaṭṭhānesu paññācakkhuṁ (pts) | Rāgatanuttaṁ → rāgatanuttanaṁ (cck: ka.)๑. ความเป็นผู้มีราคะเบาบาง ๒. ความเป็นผู้มีโทสะเบาบาง ๓. ความเป็นผู้มีโมหะเบาบาง ๔. มีปัญญาจักษุในเรื่องที่ควรและไม่ควรอันลึกซึ้ง
Yo hi koci, āvuso, bhikkhu vā bhikkhunī vā ime cattāro dhamme attani samanupassati, niṭṭhamettha gantabbaṁ:
koci → ko ci (bjt) | niṭṭhamettha → niṭṭham ettha (pts)ผู้มีอายุทั้งหลาย ผู้ใดจะเป็นภิกษุหรือภิกษุณีก็ตาม พิจารณาเห็นธรรม ๔ ประการนี้อยู่ในตน พึงแน่ใจได้ว่า
‘na parihāyāmi kusalehi dhammehi’.
na parihāyāmi → aparihāyāmi (bj)ไม่เสื่อมจากกุศลธรรมทั้งหลาย เพราะการมีธรรม ๔ ประการอยู่ในตนนี้
Aparihānametaṁ vuttaṁ bhagavatā”ti.
aparihānametaṁ → aparihānam etaṁ (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ไม่มีความเสื่อม