Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • KhuddakanikāyaTiểu Bộ Kinh
  • DhammapadaKinh Pháp Cú

CittavaggaPhẩm Tâm

MeghiyattheravatthuChuyện Trưởng lão Meghiya (Mê-kỳ-dạ)

Phandanaṁ capalaṁ cittaṁ, dūrakkhaṁ dunnivārayaṁ;
dūrakkhaṁ → durakkhaṁ (bj, sya-all) | dūrakkhaṁ → durakkhaṁ (cck: sabbattha)
Tâm hoảng hốt giao động, khó hộ trì, khó nhiếp,
Ujuṁ karoti medhāvī, usukārova tejanaṁ.
tejanaṁ → spandanaṁ capalaṁ cittaṁ durakṣaṁ durnivāraṇam sṛjuṁ karoti medhāvī iṣukāra iva tejanam (bj: udānavarga-citta.8); dræraja drænivaraṇa (bj: prā.dha. A. 8) | usukārova → usukāro va (pts) | + → vārijo va (pts)
Người trí làm tâm thẳng, như thợ tên, làm tên.

Vārijova thale khitto, okamokataubbhato;
okamokataubbhato → okamokata ubbhato (bjt, pts)
Như cá quăng lên bờ, vất ra ngoài thủy giới;
Pariphandatidaṁ cittaṁ, māradheyyaṁ pahātave.
pariphandatidaṁ → pariphandat idaṁ (pts) pahātave → vārija iva sathale kṣīpatamokādoṣāt samuddhṛtaඃ pariṣpandati teva cittaṁ māradheyaṁ prahātaveva (bj: udānavarga V 2)
Tâm này vùng vẫy mạnh, hãy đoạn thế lực Ma.

AññatarabhikkhuvatthuChuyện vị Tỳ-kheo ở làng Mātikagāma (Thủy Lưu)

Dunniggahassa lahuno, yatthakāmanipātino;
yatthakāmanipātino → yattha kāmanipātino (th)
Khó nắm giữ, khinh động, theo các dục quay cuồng.
Cittassa damatho sādhu, cittaṁ dantaṁ sukhāvahaṁ.Lành thay, điều phục tâm; tâm điều, an lạc đến.

AññataraukkaṇṭhitabhikkhuvatthuChuyện vị Tỳ-kheo bất mãn

Sududdasaṁ sunipuṇaṁ, yatthakāmanipātinaṁ;
sunipuṇaṁ → sunipunaṁ (bj) yatthakāmanipātinaṁ → yattha kāmanipātinaṁ (th)
Tâm khó thấy, tế nhị, theo các dục quay cuồng.
Cittaṁ rakkhetha medhāvī, cittaṁ guttaṁ sukhāvahaṁ.Người trí phòng hộ tâm, tâm hộ, an lạc đến.

SaṅgharakkhitabhāgineyyattheravatthuChuyện Trưởng lão Saṅgharakkhitabhāginey (Hộ Tăng Điệt)

Dūraṅgamaṁ ekacaraṁ, asarīraṁ guhāsayaṁ;
ekacaraṁ → ekacāraṁ (mr) | ekacaraṁ → ekacāraṁ (cck: ka.) | + → saṁgharakkhitabhāgineyyattheravatthu (ms2005)
Chạy xa, sống một mình, không thân, ẩn hang sâu,
Ye cittaṁ saṁyamissanti, mokkhanti mārabandhanā.
saṁyamissanti → saññamessanti (bj, cck, sya-all, pts) | saṁyamissanti → saṁyamessanti (my) mārabandhanā → dūragama ekacara aśarīra guhaśaya ye cita sañameśati mocati marabhatana (bj: prā.dha)
Ai điều phục được tâm, thoát khỏi Ma trói buộc.

CittahatthattheravatthuChuyện Trưởng lão Cittahattha (Phục Tâm)

Anavaṭṭhitacittassa, saddhammaṁ avijānato;Ai tâm không an trú, không biết chân diệu pháp, Pariplavapasādassa, paññā na paripūrati.
paripūrati → anavasthita cittassa saddhammavijānataඃ pariplavaprasādasya prajñā na paripūryate (bj: udānavarga 31. V. 28); anavaṭhita vitasa (bj: prā. dha. A. 1)
Tịnh tín bị rúng động, trí tuệ không viên thành.

Anavassutacittassa, ananvāhatacetaso;Tâm không đầy tràn dục, tâm không (hận) công phá, Puññapāpapahīnassa, natthi jāgarato bhayaṁ.
puññapāpapahīnassa → puññapāpapahīṇassa (bj) bhayaṁ → anavaśuta vitasa (bj: prā. dha. A. 4) | natthi → n atthi (pts)
Ðoạn tuyệt mọi thiện ác, kẻ tỉnh không sợ hãi.

PañcasatabhikkhuvatthuChuyện các Tỳ-kheo quán tự ngã

Kumbhūpamaṁ kāyamimaṁ viditvā, nagarūpamaṁ cittamidaṁ ṭhapetvā;
kāyamimaṁ → kāyamidaṁ (sya-all) | kāyamimaṁ → kāyam imaṁ (pts) ṭhapetvā → thaketvā (sya-all) | cittamidaṁ → cittam idaṁ (pts)
Biết thân như đồ gốm, trú tâm như thành trì,
Yodhetha māraṁ paññāvudhena, jitañca rakkhe anivesano siyā.
paññāvudhena → paññāyudhena (bj) | yodhetha → yojetha (sya-all: sī.) anivesano → anivesino (sya-all) | jitañca → jitañ ca (pts)
Chống Ma với gươm trí; giữ chiến thắng không tham

PūtigattatissattheravatthuChuyện Trưởng lão Tissa lở loét

Aciraṁ vatayaṁ kāyo, pathaviṁ adhisessati;
vatayaṁ → vat ayaṁ (pts) pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts)
Không bao lâu thân này, sẽ nằm dài trên đất,
Chuddho apetaviññāṇo, niratthaṁva kaliṅgaraṁ.
chuddho → chuḍḍo (sya-all) kaliṅgaraṁ → ayirena vata i kayu padhavi. siti ruchu....... ciñāna niratha ba kaḍigaru (bj: prā. dha. C VO 14); aciraṁ vata kāyo’yaṁ pṛthivīmadhiśeṣyati śūnyavyapetavijñāno nirasataṁ vā kaḍaṁgaram (bj: udāna varga. V. 35) | niratthaṁva → niratthaṁ va (pts)
Bị vất bỏ, vô thức, như khúc cây vô dụng.

NandagopālakavatthuChuyện Nanda chủ trại bò

Diso disaṁ yaṁ taṁ kayirā, verī vā pana verinaṁ;
yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | yaṁ → yan (pts)
Kẻ thù hại kẻ thù, oan gia hại oan gia,
Micchāpaṇihitaṁ cittaṁ, pāpiyo naṁ tato kare.
pāpiyo → pāpiyaṁ (?) | pāpiyo → pāpiyaṁ (cck: ?) | naṁ → na (bjt)
Không bằng tâm hướng tà, gây ác cho tự thân.

SoreyyavatthuChuyện Trưởng lão Soreyya (Tu-lệ-da)

Na taṁ mātā pitā kayirā, aññe vāpi ca ñātakā;Ðiều mẹ cha bà con, không có thể làm được, Sammāpaṇihitaṁ cittaṁ, seyyaso naṁ tato kare.Tâm hướng chánh làm được làm được tốt đẹp hơn.

Cittavaggo tatiyo.
+ → niṭṭhito (my) | + → pupphavaggo (bjt) | + → dhammapadagāthāya catuttho pupphavaggo (th)
Hết phẩm Tâm

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Eesti · Ქართული · Tiếng Việt