Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • KhuddakanikāyaTiểu Bộ Kinh
  • DhammapadaKinh Pháp Cú

TaṇhāvaggaPhẩm Tham Ái

KapilamacchavatthuChuyện con cá Kapila

Manujassa pamattacārino, taṇhā vaḍḍhati māluvā viya;Người sống đời phóng dật, ái tăng như dây leo. So plavatī hurā huraṁ, phalamicchaṁva vanasmi vānaro.
plavatī → plavati (bj); palavatī (sya-all, pts1ed, pts2ed); palavetī (mr); uplavatī (?) | plavatī hurā huraṁ → plavati hurāhuraṁ (bj); palavatī hurāhuraṁ (sya-all) | plavatī → plavati (cck: sī. pī.); palavetī (cck: ka.); uplavati (cck: ?) | palavatī → pariplavatītipi (sya-all note) vanasmi → vanasmiṁ (bj, sya-all) | phalamicchaṁva → phalam icchaṁ va (pts)
Nhảy đời này đời khác, như vượn tham quả rừng.

Yaṁ esā sahate jammī, taṇhā loke visattikā;
sahate → sahatī (bj, sya-all, pts)
Ai sống trong đời này, bị ái dục buộc ràng
Sokā tassa pavaḍḍhanti, abhivaṭṭhaṁva bīraṇaṁ.
abhivaṭṭhaṁva → abhivaṭṭaṁva (bj, pts1ed); abhivaḍḍhaṁva (sya-all); abhivuḍḍhaṁva (mr) | abhivaṭṭhaṁva → abhivaḍḍhaṁva (cck: syā.); abhivaṭṭaṁva (cck: pī.); abhivuḍḍhaṁva (cck: ka.) | abhivaṭṭhaṁva → abhivaṭṭhaṁ va (pts)
Sầu khổ sẽ tăng trưởng, như cỏ bi gặp mưa.

Yo cetaṁ sahate jammiṁ, taṇhaṁ loke duraccayaṁ;
cetaṁ sahate → ve taṁ sahatī (sya-all) | cetaṁ → ce taṁ (bjt) | cetaṁ sahate → etaṁ sahatī (pts)
Ai sống trong đời này ái dục được hàng phục
Sokā tamhā papatanti, udabinduva pokkharā.
udabinduva → udabindūva (bj) | udabinduva → udabindu va (pts)
Sầu rơi khỏi người ấy như giọt nước lá sen.

Taṁ vo vadāmi bhaddaṁ vo, yāvantettha samāgatā;
yāvantettha → yāvant ettha (pts)
Ðây điều lành Ta dạy, các người tụ họp đây,
Taṇhāya mūlaṁ khaṇatha, usīratthova bīraṇaṁ;
khaṇatha usīratthova → khanatha usīrattho va (pts) usīratthova → usīrattho va (pts)
Hãy nhổ tận gốc ái như nhổ gốc cỏ bi.
Mā vo naḷaṁva sotova, māro bhañji punappunaṁ.
naḷaṁva → nalaṁva (bj, sya-all) | naḷaṁva → nalaṁ va (th) | naḷaṁva sotova → naḷaṁ va soto va (pts) punappunaṁ → ta yu vadami bhadrakdu yavatetha samakata apramada rata bhodha sadham supravediti (bj: prā. dha. A. 2 7)
Chớ để ma phá hoại, như dòng nước cỏ lau.

SūkarapotikāvatthuChuyện con heo nái tơ

Yathāpi mūle anupaddave daḷhe, chinnopi rukkho punareva rūhati;
chinnopi → chinno pi (pts) | punareva → punar eva (pts)
Như cây bị chặt đốn, gốc chưa hại vẫn bền
Evampi taṇhānusaye anūhate, nibbattatī dukkhamidaṁ punappunaṁ.
evampi → evam pi (pts) nibbattatī → nibbattati (bj, sya-all) | nibbattatī dukkhamidaṁ → nibbattati dukkham idaṁ (pts)
Ái tùy miên chưa nhổ, khổ này vẫn sanh hoài.

Yassa chattiṁsati sotā, manāpasavanā bhusā;
chattiṁsati sotā manāpasavanā → chattiṁsatīsotā manāpassavanā (sya-all) | chattiṁsati → chattiṁsatī (pts) manāpasavanā → manāpassavanā (bjt, th, pts)
Ba mươi sáu dòng ái, trôi người đến khả ái.
Mahāvahanti duddiṭṭhiṁ, saṅkappā rāganissitā.
Mahāvahanti → vāhā vahanti (bj, cck, pts1ed, pts2ed) | mahāvahanti → vāhā vahanti (bj); māhā vahanti (cck) | mahāvahanti duddiṭṭhiṁ → vāhā vahanti duddiṭṭhaṁ (pts) | Māhā → vāhā (cck: sī. syā. pī.) | mahāvahanti → mahā vahanti (th) saṅkappā → saṁkappā (pts)
Các tư tưởng tham ái. cuốn trôi người tà kiến.

Savanti sabbadhi sotā, latā uppajja tiṭṭhati;
sabbadhi → sabbadhī (sya-all); sabbadā (pts) uppajja → ubbhijja (bj, sya-all, km, pts1ed, pts2ed) | uppajja → ubbhijja (pts) | uppajja → ubbhijja (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)
Dòng ái dục chảy khắp, như giây leo mọc tràn,
Tañca disvā lataṁ jātaṁ, mūlaṁ paññāya chindatha.
tañca → tañ ca (pts)
Thấy giây leo vừa sanh, với tuệ, hãy đoạn gốc.

Saritāni sinehitāni ca, somanassāni bhavanti jantuno;Người đời nhớ ái dục, ưa thích các hỷ lạc. Te sātasitā sukhesino, te ve jātijarūpagā narā.Tuy mong cầu an lạc, chúng vẫn phải sanh già.

Tasiṇāya purakkhatā pajā, parisappanti sasova bandhito;
bandhito → bādhito (bahūsu) | bandhito saṁyojanasaṅgasattakā → bādhito saṁyojanasaṅgasattā (bj, sya-all) | bandhito → bādhito (cck: bahūsu) | sasova bandhito → saso va bādhito (pts)
Người bị ái buộc ràng, vùng vẫy và hoảng sợ, Như thỏ bị sa lưới.
Saṁyojanasaṅgasattakā, dukkhamupenti punappunaṁ cirāya.
saṁyojanasaṅgasattakā → saṁyojanasaṅgasattā (bjt) | saṁyojanasaṅgasattakā → saññojanasaṅgasattā (th) | saṁyojanasaṅgasattakā → saññojanasaṅgasattakā (pts) dukkhamupenti → dukkham upenti (pts)
Chúng sanh ái trói buộc, chịu khổ đau dài dài.

Tasiṇāya purakkhatā pajā, parisappanti sasova bandhito;
bandhito → bādhito (bj, sya-all) | sasova bandhito → saso va bādhito (pts)
Người bị ái buộc ràng, vùng vẫy và hoảng sợ, Như thỏ bị sa lưới.
Tasmā tasiṇaṁ vinodaye, ākaṅkhanta virāgamattano.
ākaṅkhanta → bhikkhu ākaṅkhī (bj); bhikkhu ākaṅkhaṁ (sya-all); bhikkhu ākaṅkha (pts1ed, pts2ed) | ākaṅkhanta → bhikkhu ākaṅkhī (bj); bhikkhu ākaṅkhaṁ (sya-all) | ākaṅkhanta virāgamattano → bhikkhu ākaṁkha virāgam attano (pts) | ākaṅkhanta → bhikkhū ākaṅkhī (cck: sī.); bhikkhu ākaṅkhaṁ (cck: syā.)
Do vậy vị tỷ kheo, Mong cầu mình ly tham nên nhiếp phục ái dục.

VibbhantabhikkhuvatthuChuyện vị Tỳ-kheo hoàn tục

Yo nibbanatho vanādhimutto, vanamutto vanameva dhāvati;
nibbanatho → nibbanaṭho (sya-all) | nibbanatho → puggalameva (bj: sīmu) vanameva → vanam eva (pts)
Lìa rừng lại hướng rừng thoát rừng chạy theo rừng.
Taṁ puggalametha passatha, mutto bandhanameva dhāvati.
puggalametha → puggalameva (sya-all, pts) | puggalametha → puggalam eva (pts) bandhanameva → bandhanam eva (pts)
Nên xem người như vậy, ðược thoát khỏi buộc ràng. Lại chạy theo ràng buộc.

BandhanāgāravatthuChuyện khám đường

Na taṁ daḷhaṁ bandhanamāhu dhīrā, yadāyasaṁ dārujapabbajañca;
bandhanamāhu → bandhanam āhu (pts) dārujapabbajañca → dārujaṁ babbajañca (bj, pts1ed); dārujaṁ pabbajañca (sya-all, pts2ed) | dārujapabbajañca → dārūjaṁ babbajañca (cck: sī. pī.) | yadāyasaṁ dārujapabbajañca → yad āyasaṁ dārujaṁ pabbajañ ca (pts)
Sắt, cây, gai trói buộc người trí xem chưa bền.
Sārattarattā maṇikuṇḍalesu, puttesu dāresu ca yā apekkhā.
apekhā → na taddāḍhaṁ bandhanamāhurāryā yadāyasaṁ dāravaṁ balabjaṁ ca. saṁraktacittā maṇikuṇḍaleṣu putreṣu dāreṣu ca yā avekṣāඃ (bj note) | → na ta driḍha bandhana dhira ya asa daruva babaka va sarata cita mani kunalesū putreṣu dareṣū ya ya aveha (bj note)
Tham châu báu, trang sức tham vọng vợ và con.

Etaṁ daḷhaṁ bandhanamāhu dhīrā, ohārinaṁ sithilaṁ duppamuñcaṁ;
bandhanamāhu → bandhanam āhu (pts)
Người có trí nói rằng: Trói buộc này thật bền. trì kéo xuống, lún xuống, Nhưng thật sự khó thoát.
Etampi chetvāna paribbajanti, anapekkhino kāmasukhaṁ pahāya.
etampi → etaṁpi (th) | etampi → etam pi (pts) pahāya → etaddāḍhaṁ bandhanamāhurāryāඃ samaṁ tataඃ susthiraṁ duṣpramuṁcama etadapi chitvā parivjanti anapekṣiṇaඃ kāmasukhaṁ prahāya (bj: udānavarga kāma v v 5, 6) | → eta driḍha bandhana maha dhira oharina śiśila dræpamujū eta bi chitvana parivuyati anavebhino kama suhu prahai (bj: prā. dha. G VO 31, 32) | anapekkhino → anapekhino (pts)
Người trí cắt trừ nó, bỏ dục lạc, không màng.

KhemātherīvatthuChuyện hoàng hậu Khemā

Ye rāgarattānupatanti sotaṁ, sayaṅkataṁ makkaṭakova jālaṁ;
sayaṅkataṁ → sayaṁkataṁ (my, ms2005) | sayaṅkataṁ → sayaṁ kataṁ (bjt, th) | sayaṅkataṁ makkaṭakova → sayaṁkataṁ makkaṭako va (pts)
Người đắm say ái dục Tự lao mình xuống dòng như nhện sa lưới dệt.
Etampi chetvāna vajanti dhīrā, anapekkhino sabbadukkhaṁ pahāya.
etampi → etam pi (pts) pahāya → ye rakarata anuvatati sotu saigata................................. eta bi chetvāna parivrayati anavehino kama suha prahai (bj: prā. dha. C VO 33) | anapekkhino → anapekhino (pts)
Người trí cắt trừ nó, bỏ mọi khổ, không màng.

UggasenavatthuChuyện thiếu gia Uggasena

Muñca pure muñca pacchato, majjhe muñca bhavassa pāragū;Bỏ quá, hiện, vị lai, ðến bờ kia cuộc đời, Sabbattha vimuttamānaso, na punaṁ jātijaraṁ upehisi.
upehisi → muṁca purato muṁca paścato madhye muṁca bhavasya pāragaඃ sarvatra vimuktamānaso na punarjātijarāmupeṣyasi (bj: udānavarga 29. 66); muju puratu muju pajatu makdhatu muju bhavasa parako sarvatra vimutamanaso na puna jatijara vuvehisi (bj: prā. dha. C VO 22) | + → vitakkapamathitassa (bjt, pts) | punaṁ → punañ (pts)
Ý giải thoát tất cả, chớ vướng tại sanh già.

CūḷadhanuggahapaṇḍitavatthuChuyện bậc hiền trí Cūḷadhanuggaha

Vitakkamathitassa jantuno, tibbarāgassa subhānupassino;
vitakkamathitassa → vitakkapamathitassa (bj, pts)
Người tà ý nhiếp phục, tham sắc bén nhìn tịnh,
Bhiyyo taṇhā pavaḍḍhati, esa kho daḷhaṁ karoti bandhanaṁ.
esa kho daḷhaṁ → esa gāḷhaṁ (mr) | daḷhaṁ → esa gāḷhaṁ (cck: ka.)
Người ấy ái tăng trưởng, làm giây trói mình chặt.

Vitakkūpasame ca yo rato, asubhaṁ bhāvayate sadā sato;
Vitakkūpasame ca → vitakkūpasameva (mr) | ca → vitakkūpasameva (cck: ka.) bhāvayate → bhāvayati (bj); bhāvayatī (sya-all, pts)
Ai vui, an tịnh ý, quán bất tịnh, thường niệm,
Esa kho byanti kāhiti, esa checchati mārabandhanaṁ.
Esa → eso (?) | byanti kāhiti esa checchati → vyantikāhati esacchecchati (sya-all) | Esa → eso (cck: ?) | byanti kāhiti → vyantikāhiti (bjt, pts) esa → eso (cck: ?) | esacchecchati → esacchindatītipi (sya-all note) | + → niṭṭhaṁ gato (bjt, th) | esa checchati → esa-cchecchati (pts)
Người ấy sẽ diệt ái, cắt đứt Ma trói buộc.

MāravatthuChuyện Ma Vương

Niṭṭhaṅgato asantāsī, vītataṇho anaṅgaṇo;Ai tới đích không sợ, ly ái, không nhiễm ô Acchindi bhavasallāni, antimoyaṁ samussayo.
acchindi → acchidda (pts) antimoyaṁ → antimo yaṁ (pts)
Nhổ mũi tên sanh tử, thân này thân cuối cùng.

Vītataṇho anādāno, niruttipadakovido;Ái lìa, không chấp thủ cú pháp khéo biện tài Akkharānaṁ sannipātaṁ, jaññā pubbāparāni ca;
pubbāparāni → pubbaparāni (sya-all)
Thấu suốt từ vô ngại, hiểu thứ lớp trước sau.
Sa ve “antimasārīro, mahāpañño mahāpuriso”ti vuccati.
mahāpurisoti → mahāpuriso ti (pts)
Thân này thân cuối cùng vị như vậy được gọi, Bậc Ðại trí, đại nhân.

UpakājīvakavatthuChuyện du sĩ Upaka

Sabbābhibhū sabbavidūhamasmi, sabbesu dhammesu anūpalitto;
sabbavidūhamasmi → sabbavidū ham asmi (pts)
Ta hàng phục tất cả, Ta rõ biết tất cả, không bị nhiễm pháp nào.
Sabbañjaho taṇhakkhaye vimutto, sayaṁ abhiññāya kamuddiseyyaṁ.
kamuddiseyyaṁ → sarvāhibhū sarvavido’ hamasmi sarvehi dharmehi anopalipataඃ sarvajño ‘haṁ tṛṣṇākṣaye vimukto svayaṁ abhijñāya kamuddiśeyam (bj: mahāvastu. 325) | kamuddiseyyaṁ → kam uddiseyyaṁ (pts)
Ta từ bỏ tất cả Ái diệt, tự giải thoát. ðã tự mình thắng trí, Ta gọi ai thầy ta?

SakkapañhavatthuChuyện Đế-thích

Sabbadānaṁ dhammadānaṁ jināti, sabbarasaṁ dhammaraso jināti;
sabbarasaṁ → sabbaṁ rasaṁ (bj, sya-all, pts)
Pháp thí, thắng mọi thí! pháp vị, thắng mọi vị!
Sabbaratiṁ dhammarati jināti, taṇhakkhayo sabbadukkhaṁ jināti.
sabbaratiṁ dhammarati → sabbaṁ ratiṁ dhammaratī (bj, sya-all, pts)
Pháp hỷ, thắng mọi hỷ! ái diệt, thắng mọi khổ!

AputtakaseṭṭhivatthuChuyện trưởng giả Aputtaka

Hananti bhogā dummedhaṁ, no ca pāragavesino;
ca → ve (bj); ce (sya-all, pts)
Tài sản hại người ngu. không người tìm bờ kia
Bhogataṇhāya dummedho, hanti aññeva attanaṁ.
attanaṁ → attanā (bj) | aññeva → aññe va (pts)
Kẻ ngu vì tham giàu, hại mình và hại người.

AṅkuravatthuChuyện thiên tử Aṅkura

Tiṇadosāni khettāni, rāgadosā ayaṁ pajā;Cỏ làm hại ruộng vườn, tham làm hại người đời. Tasmā hi vītarāgesu, dinnaṁ hoti mahapphalaṁ.Bố thí người ly tham, do vậy được quả lớn.

Tiṇadosāni khettāni, dosadosā ayaṁ pajā;Cỏ làm hại ruộng vườn, sân làm hại người đời. Tasmā hi vītadosesu, dinnaṁ hoti mahapphalaṁ.Bố thí người ly sân, do vậy được quả lớn.

Tiṇadosāni khettāni, mohadosā ayaṁ pajā;Cỏ làm hại ruộng vườn, si làm hại người đời, Tasmā hi vītamohesu, dinnaṁ hoti mahapphalaṁ.Bố thí người ly si, do vậy được quả lớn.

Tiṇadosāni khettāni, icchādosā ayaṁ pajā;Cỏ làm hại ruộng vườn, dục làm hại người đời. Tasmā hi vigaticchesu, dinnaṁ hoti mahapphalaṁ.
mahapphalaṁ → ( ) videsapotthakesu natthi, aṭṭhakathāyampi na dissati (cck note)
Bố thí người ly dục, do vậy được quả lớn.

Taṇhāvaggo catuvīsatimo.
+ → tiṇadosāni khettāni taṇhādosā ayaṁ pajā tasmā hi vītataṇhesu dinnaṁ hoti mahapphalaṁ (my) | + → niṭṭhito (my) | + → bhikkhuvaggo (bjt) | + → dhammapadagāthāya pañcavīsatimo bhikkhuvaggo (th)
Hết phẩm Tham Ái

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Eesti · Tiếng Việt