SāvakasuttaDisciples
Sāvatthiyaṁ viharati.
viharati → (bj) | viharati → S1-3 Sāvatthi --pe-- ārāme (pts note)At Sāvatthī.
Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā …pe… ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
bhagavā → bhagavā tenupasaṅkamiṁsu (bj) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavocuṁ → bhagavantam etad avocuṁ kiṁva (pts)Then several mendicants went up to the Buddha … and asked him,
“kīvabahukā nu kho, bhante, kappā abbhatītā atikkantā”ti?
kīvabahukā → bahukā (pts)“Sir, how many eons have passed?”
“Bahukā kho, bhikkhave, kappā abbhatītā atikkantā.“Mendicants, many eons have passed.
Te na sukarā saṅkhātuṁ:It’s not easy to calculate
‘ettakā kappā iti vā, ettakāni kappasatāni iti vā, ettakāni kappasahassāni iti vā, ettakāni kappasatasahassāni iti vā’”ti.
vāti → vā ti (pts)how many eons have passed, how many hundreds or thousands or hundreds of thousands of eons.”
“Sakkā pana, bhante, upamaṁ kātun”ti?
upamaṁ → upamā (sya-all, pts)“But sir, is it possible to give a simile?”
“Sakkā, bhikkhave”ti bhagavā avoca.
bhikkhaveti → bhikkhavoti (bj) | bhikkhaveti → bhikkhave ti (pts)“It’s possible,” said the Buddha.
“Idhassu, bhikkhave, cattāro sāvakā vassasatāyukā vassasatajīvino.
Idhassu → B idhamassu (pts note)“Suppose there were four disciples with a lifespan of a hundred years.
Te divase divase kappasatasahassaṁ kappasatasahassaṁ anussareyyuṁ.
te → te ce (sya-all) | kappasatasahassaṁ kappasatasahassaṁ → kappasatasahassam (pts) | anussareyyuṁ → kappasatasahassa anussaresuṁ (bj: sī.pævi, sī.pavi, PTS) | kappasatasahassam → Repeated in B (pts note)And each day they would each recollect a hundred thousand eons.
Ananussaritāva, bhikkhave, tehi kappā assu, atha kho te cattāro sāvakā vassasatāyukā vassasatajīvino vassasatassa accayena kālaṁ kareyyuṁ.
te → me (sya-all) | vassasatajīvino → vassasatajīvino vassasatassa (sya-all) | ananussaritāva → anussaritā va (pts) | kho → (pts) | ananussaritāva → anussaritāva (bj: PTS) | Atha → B adds me (pts note)Those four disciples would pass away after a hundred years and there would still be eons that they haven’t recollected.
Evaṁ bahukā kho, bhikkhave, kappā abbhatītā atikkantā.That’s how many eons have passed.
Te na sukarā saṅkhātuṁ:
saṅkhātuṁ → saṅkhātum (pts)It’s not easy to calculate
‘ettakā kappā iti vā, ettakāni kappasatāni iti vā, ettakāni kappasahassāni iti vā, ettakāni kappasatasahassāni iti vā’ti.
vā → va (pts)how many eons have passed, how many hundreds or thousands or hundreds of thousands of eons.
Taṁ kissa hetu?Why is that?
Anamataggoyaṁ, bhikkhave, saṁsāro …pe…
anamataggoyaṁ → anamataggāyam (pts)This transmigration has no known beginning. …
alaṁ vimuccitun”ti.This is quite enough for you to become disillusioned, dispassionate, and freed regarding all conditions.”