Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 46.53Discours Connectés 46.53
  • 6. Sākacchavagga6. Discussion

AggisuttaLe Feu

Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pavisiṁsu.
sāvatthiṁ → sāvatthiyaṁ (cck) | pavisiṁsu → pāvisiṁsu (sya-all) | piṇḍāya → piṇḍaya (pts) | Sāvatthiṁ → S2-3 sāvatthiyaṁ. (pts note) | pattacīvaramādāya → pattacīvaram ādāya (pts)
Alors plusieurs membres monastiques s’habillèrent le matin et, prenant leurs bols et leurs robes, entrèrent dans Sāvatthī pour la quête.

(Pariyāyasuttasadisaṁ.)
Pariyāyasuttasadisaṁ → S1-3 pariyāyasuttantavaṇṇikam (S3 -vaṇṇitakam) eva -pe- (pts note) | pariyāyasuttasadisaṁ → pariyāyasuttantevaṇṇitakkamoeva (bjt)
(Semblable au discours prédédent. )

“Evaṁvādino, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
evaṁvādino → evam vādino (pts) | evamassu → evam assu (pts)
« Moines et nonnes, quand les personnes errantes d’autres religions disent ceci, vous devriez leur dire :
‘yasmiṁ, āvuso, samaye līnaṁ cittaṁ hoti, katamesaṁ tasmiṁ samaye bojjhaṅgānaṁ akālo bhāvanāya, katamesaṁ tasmiṁ samaye bojjhaṅgānaṁ kālo bhāvanāya?
yasmiṁ → yasmim (pts) | bojjhaṅgānaṁ → bojjhaṅgānam (pts)
‘ Révérends, quels facteurs d’éveil ne devraient pas être développés quand l’esprit est léthargique ? Et quels facteurs d’éveil devraient être développés à ce moment ?
Yasmiṁ panāvuso, samaye uddhataṁ cittaṁ hoti, katamesaṁ tasmiṁ samaye bojjhaṅgānaṁ akālo bhāvanāya, katamesaṁ tasmiṁ samaye bojjhaṅgānaṁ kālo bhāvanāyā’ti?
uddhataṁ → S1-3 uddhaccaṁ. (pts note) | yasmiṁ → yasmim (pts) | bojjhaṅgānaṁ → bojjhaṅgānam (pts) | katamesaṁ → katamesam (pts) | bhāvanāyāti → bhāvanāyā ti (pts)
Quels facteurs d’éveil ne devraient pas être développés quand l’esprit est agité ? Et quels facteurs d’éveil devraient être développés à ce moment ?
Evaṁ puṭṭhā, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā na ceva sampāyissanti, uttariñca vighātaṁ āpajjissanti.
evaṁ → evam (pts) | uttariñca vighātaṁ → uttariṁ ca vighātam (pts)
Questionnés ainsi, les personnes errantes d’autres religions seraient perplexes, et, de plus, deviendraient frustrés.
Taṁ kissa hetu?
taṁ → tam (pts)
Pourquoi cela ?
Yathā taṁ, bhikkhave, avisayasmiṁ.
taṁ → tam (pts)
Parce qu’ils sont hors de leur élément.

Nāhaṁ taṁ, bhikkhave, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yo imesaṁ pañhānaṁ veyyākaraṇena cittaṁ ārādheyya, aññatra tathāgatena vā tathāgatasāvakena vā ito vā pana sutvā.
veyyākaraṇena cittaṁ → veyyakāraṇena cittam (pts) | nāhaṁ taṁ → nāhantaṁ (th) | taṁ → tam (pts) | sassamaṇabrāhmaṇiyā → sasamaṇabrāhmaṇiyā (pts) | imesaṁ → imesam (pts)
Je ne vois personne dans le monde - avec ses dieux, Māras, et Divinités, cette population avec ses ascètes et brahmanes, ses dieux et humains - qui puisse donner une réponse satisfaisante à ces questions excepté Celui-qui-a-Réalisé ou son disciple ou quelqu’un qui l’aurait entendu d’eux.

Yasmiṁ, bhikkhave, samaye līnaṁ cittaṁ hoti, akālo tasmiṁ samaye passaddhisambojjhaṅgassa bhāvanāya, akālo samādhisambojjhaṅgassa bhāvanāya, akālo upekkhāsambojjhaṅgassa bhāvanāya.
yasmiṁ → yasmiṁ pana (sya-all) | līnaṁ → B1-2 linaṁ always. (pts note) | bhāvanāya → S1 inserts taṁ; S3 omits akālo samādhi- bhāvanāya. (pts note) | upekkhāsambojjhaṅgassa → upekhāsambojjhaṅgassa (bjt, pts)
Quand l’esprit est léthargique, c’est le mauvais moment pour développer les facteurs d’éveil de tranquilité, d’immersion, et de sérénité.
Taṁ kissa hetu?Pourquoi cela ? Līnaṁ, bhikkhave, cittaṁ taṁ etehi dhammehi dussamuṭṭhāpayaṁ hoti.
dussamuṭṭhāpayaṁ → S3 dussā- B1-2 dusa- always. (pts note) | līnaṁ → līnam (pts) | cittaṁ taṁ → cittam tam (pts)
Parce qu’il est difficile de stimuler un esprit léthargique avec ces choses.

Seyyathāpi, bhikkhave, puriso parittaṁ aggiṁ ujjāletukāmo assa.
ujjāletukāmo → B1-2 ujjāllitu- (pts note) | parittaṁ aggiṁ → parittam aggim (pts)
Supposez quelqu’un qui voudrait qu’un petit feu s’enflamme.
So tattha allāni ceva tiṇāni pakkhipeyya, allāni ca gomayāni pakkhipeyya, allāni ca kaṭṭhāni pakkhipeyya, udakavātañca dadeyya, paṁsukena ca okireyya;
ca → (sya-all) | paṁsukena → paṁsukāni (sya-all); paṁsukāna (pts) | kaṭṭhāni → kaṭṭhani (pts) | pakkhipeyya → S1-3 omit allāni ca kaṭṭhāni- (pts note) | paṁsukāna → B1 paṁsukāni. (pts note)
S’il met dessus de l’herbe mouillée, de la bouse de vache, et du bois, l’arrose avec de l’eau, et répand de la terre dessus,
bhabbo nu kho so puriso parittaṁ aggiṁ ujjāletun”ti?
ujjāletunti → ujjālitunti (cck) | parittaṁ aggiṁ ujjāletunti → parittam aggim ujjāletuṁ (pts)
peut-il le faire s’enflammer ? »

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
« Non, sire. »

“Evameva kho, bhikkhave, yasmiṁ samaye līnaṁ cittaṁ hoti, akālo tasmiṁ samaye passaddhisambojjhaṅgassa bhāvanāya, akālo samādhisambojjhaṅgassa bhāvanāya, akālo upekkhāsambojjhaṅgassa bhāvanāya.
upekkhāsambojjhaṅgassa → upekhāsambojjhaṅgassa (bjt, pts) | evameva → evam eva (pts) | cittaṁ → cittam (pts)
« De la même façon, quand l’esprit est léthargique, c’est le mauvais moment pour développer les facteurs d’éveil de tranquilité, d’immersion, et de sérénité.
Taṁ kissa hetu?Pourquoi cela ? Līnaṁ, bhikkhave, cittaṁ taṁ etehi dhammehi dussamuṭṭhāpayaṁ hoti.
līnaṁ → līnam (pts) | taṁ → tam (pts)
Parce qu’il est difficile de stimuler un esprit léthargique avec ces choses.

Yasmiñca kho, bhikkhave, samaye līnaṁ cittaṁ hoti, kālo tasmiṁ samaye dhammavicayasambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo vīriyasambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo pītisambojjhaṅgassa bhāvanāya.
kho → missing in S1-3. (pts note) | yasmiñca → yasmiṁ ca (bjt, pts) | vīriyasambojjhaṅgassa → viriyasambojjhaṅgassa (bjt, th, pts)
Quand l’esprit est léthargique, c’est le bon moment pour développer les facteurs d’éveil d’investigation des principes, d’énérgie, et de joie.
Taṁ kissa hetu?
taṁ → tam (pts)
Pourquoi cela ?
Līnaṁ, bhikkhave, cittaṁ taṁ etehi dhammehi susamuṭṭhāpayaṁ hoti.
taṁ → tam (pts)
Parce qu’il est facile de stimuler un esprit léthargique avec ces choses.

Seyyathāpi, bhikkhave, puriso parittaṁ aggiṁ ujjāletukāmo assa.
parittaṁ aggiṁ → parittam aggim (pts)
Supposez quelqu’un qui voudrait qu’un petit feu s’enflamme.
So tattha sukkhāni ceva tiṇāni pakkhipeyya, sukkhāni gomayāni pakkhipeyya, sukkhāni kaṭṭhāni pakkhipeyya, mukhavātañca dadeyya, na ca paṁsukena okireyya;
tiṇāni → S3 tināni. (pts note) | pakkhipeyya → S1-3 omit sukkhāni gomayāni- (pts note) | mukhavātañca → mukhavātaṁ ca (bjt)
S’il met dessus de l’herbe sèche, de la bouse de vache, et du bois, souffle dessus, et ne répand pas de terre dessus,
bhabbo nu kho so puriso parittaṁ aggiṁ ujjāletun”ti?
ujjāletunti → ujjālitunti (cck) | ujjāletun → B1 ujjāli- (pts note) | parittaṁ aggiṁ ujjāletunti → parittam aggim ujjāletun ti (pts)
peut-il le faire s’enflammer ? »

“Evaṁ, bhante”.
bhante evameva → eva (pts) | evaṁ → evam (pts)
« Oui, sire. »

“Evameva kho, bhikkhave, yasmiṁ samaye līnaṁ cittaṁ hoti, kālo tasmiṁ samaye dhammavicayasambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo vīriyasambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo pītisambojjhaṅgassa bhāvanāya.
vīriyasambojjhaṅgassa → viriyasambojjhaṅgassa (bjt, th, pts) | evameva → evaṁ eva (pts)
« De la même façon, quand l’esprit est léthargique, c’est le bon moment pour développer les facteurs d’éveil d’investigation des principes, d’énérgie, et de joie.
Taṁ kissa hetu?Pourquoi cela ? Līnaṁ, bhikkhave, cittaṁ taṁ etehi dhammehi susamuṭṭhāpayaṁ hoti.
taṁ → tam (pts)
Parce qu’il est facile de stimuler un esprit léthargique avec ces choses.

Yasmiṁ, bhikkhave, samaye uddhataṁ cittaṁ hoti, akālo tasmiṁ samaye dhammavicayasambojjhaṅgassa bhāvanāya, akālo vīriyasambojjhaṅgassa bhāvanāya, akālo pītisambojjhaṅgassa bhāvanāya.
akālo → S1 ākālo. (pts note) | uddhataṁ → uddhattaṁ (my) | vīriyasambojjhaṅgassa → viriyasambojjhaṅgassa (bjt, th, pts) | yasmiṁ → yasmim (pts)
Quand l’esprit est agité, c’est le mauvais moment pour développer les facteurs d’éveil d’investigation des principes, d’énérgie, et de joie.
Taṁ kissa hetu?Pourquoi cela ? Uddhataṁ, bhikkhave, cittaṁ taṁ etehi dhammehi duvūpasamayaṁ hoti.
duvūpasamayaṁ → S3 -samaṁyaṁ. (pts note) | uddhataṁ → uddhatam (pts) | taṁ → tam (pts)
Parce qu’il est difficile d’apaiser un esprit agité avec ces choses.

Seyyathāpi, bhikkhave, puriso mahantaṁ aggikkhandhaṁ nibbāpetukāmo assa.
mahantaṁ aggikkhandhaṁ → mahantam aggikhandhaṁ (pts)
Supposez quelqu’un qui voudrait éteindre une grande masse de feu.
So tattha sukkhāni ceva tiṇāni pakkhipeyya, sukkhāni ca gomayāni pakkhipeyya, sukkhāni ca kaṭṭhāni pakkhipeyya, mukhavātañca dadeyya, na ca paṁsukena okireyya;
ca → (sya-all, pts) | tiṇāni → teṇāni (pts) | sukkhāni → sukkhānī (pts) | ca → missing in S1-3. (pts note)
S’il met dessus de l’herbe sèche, de la bouse de vache, et du bois, souffle dessus, et ne répand pas de terre dessus,
bhabbo nu kho so puriso mahantaṁ aggikkhandhaṁ nibbāpetun”ti?
mahantaṁ aggikkhandhaṁ nibbāpetunti → mahantam aggikhandhaṁ nibbāpetun ti (pts)
peut-il l’éteindre ? »

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
« Non, sire. »

“Evameva kho, bhikkhave, yasmiṁ samaye uddhataṁ cittaṁ hoti, akālo tasmiṁ samaye dhammavicayasambojjhaṅgassa bhāvanāya, akālo vīriyasambojjhaṅgassa bhāvanāya, akālo pītisambojjhaṅgassa bhāvanāya.
yasmiṁ → from this word the text becomes that of the following number 19 and the number 18 indeed disappears in the singhalese MSS. (pts note) | vīriyasambojjhaṅgassa → viriyasambojjhaṅgassa (bjt, th, pts) | evameva → evam eva (pts)
« De la même façon, quand l’esprit est agité, c’est le mauvais moment pour développer les facteurs d’éveil d’investigation des principes, d’énérgie, et de joie.
Taṁ kissa hetu?Pourquoi cela ? Uddhataṁ, bhikkhave, cittaṁ taṁ etehi dhammehi duvūpasamayaṁ hoti.
duvūpasamayaṁ → duvūpasamaṁ (bj) | uddhataṁ → uddhatam (pts) | taṁ → tam (pts) | duvūpasamayaṁ → duvūpasamayam (pts)
Parce qu’il est difficile d’apaiser un esprit agité avec ces choses.

Yasmiñca kho, bhikkhave, samaye uddhataṁ cittaṁ hoti, kālo tasmiṁ samaye passaddhisambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo samādhisambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo upekkhāsambojjhaṅgassa bhāvanāya.
yasmiñca kho → yasmiṁ (bj) | upekkhāsambojjhaṅgassa → upekhāsambojjhaṅgassa (bjt, pts) | yasmiñca → yasmiṁ ca (pts)
Quand l’esprit est agité, c’est le bon moment pour développer les facteurs d’éveil de tranquilité, d’immersion, et de sérénité.
Taṁ kissa hetu?Pourquoi cela ? Uddhataṁ, bhikkhave, cittaṁ taṁ etehi dhammehi suvūpasamayaṁ hoti.
suvūpasamayaṁ → suvūpasamaṁ (bj) | suvūpasamayaṁ → S1-3 duvūpa- (pts note) | uddhataṁ → uddhatam (pts) | taṁ → tam (pts)
Parce qu’il est facile de d’apaiser un esprit agité avec ces choses.

Seyyathāpi, bhikkhave, puriso mahantaṁ aggikkhandhaṁ nibbāpetukāmo assa.
mahantaṁ aggikkhandhaṁ → mahantam aggikhandhaṁ (pts)
Supposez quelqu’un qui voudrait éteindre une grande masse de feu.
So tattha allāni ceva tiṇāni pakkhipeyya, allāni ca gomayāni pakkhipeyya, allāni ca kaṭṭhāni pakkhipeyya, udakavātañca dadeyya, paṁsukena ca okireyya;
ca → ceva (bj); (sya-all) | paṁsukena → paṁsukāni (sya-all) | ca → S1-3 omit allāni ca go- 6 missing in S1-3. (pts note) | okireyya → S1-3 omit paṁsukena- (pts note) | udakavātañca → udakavātañ ca (pts)
S’il met dessus de l’herbe mouillée, de la bouse de vache, et du bois, l’arrose avec de l’eau, et répand de la terre dessus,
bhabbo nu kho so puriso mahantaṁ aggikkhandhaṁ nibbāpetun”ti?
so → missing in S1. (pts note) | mahantaṁ aggikkhandhaṁ → mahantam aggikhandhaṁ (pts)
peut-il l’éteindre ? »

“Evaṁ, bhante”.
evaṁ bhante → evambhante (bjt) | evaṁ → evam (pts)
« Oui, sire. »

“Evameva kho, bhikkhave, yasmiṁ samaye uddhataṁ cittaṁ hoti, kālo tasmiṁ samaye passaddhisambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo samādhisambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo upekkhāsambojjhaṅgassa bhāvanāya.
upekkhāsambojjhaṅgassa → upekhāsambojjhaṅgassa (bjt, pts) | evameva → evam eva (pts) | yasmiṁ → yasmim (pts)
« De la même façon, quand l’esprit est agité, c’est le bon moment pour développer les facteurs d’éveil de tranquilité, d’immersion, et de sérénité.
Taṁ kissa hetu?Pourquoi cela ? Uddhataṁ, bhikkhave, cittaṁ taṁ etehi dhammehi suvūpasamayaṁ hoti.
suvūpasamayaṁ → suvūpasamaṁ (bj) | suvūpasamayaṁ → S1 vūpa- S3 duvūpa- (pts note) | uddhataṁ → uddhatam (pts) | taṁ → tam (pts)
Parce qu’il est facile d’apaiser un esprit agité avec ces choses.
Satiñca khvāhaṁ, bhikkhave, sabbatthikaṁ vadāmī”ti.
satiñca → satiṁ (bj) | satiñca khvāhaṁ → satim ca kvāham (pts) | khvāhaṁ → satiṁ ca khavāhaṁ (bj: machasaṁ, syā); sati khavāhaṁ (bj: sī.pævi, sī.pavi) | kvāham → S1-3 satikhvāhaṁ. (pts note) | vadāmīti → S1 vaddāmīti. -- The last past of this sutta is disturbed in the singhalese MSS. They suppress by intermixing them the conclusion of the number 18 (Evam eva kho . . .) and the number 19, -- and thus make the whole unintelligible. (pts note)
Mais, je dis : la pleine attention est toujours profitable. »

Tatiyaṁ.
tatiyaṁ → mettam (pts)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Français · ไทย