Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 46.53สังยุตตนิกาย
  • 6. Sākacchavagga

Aggisutta๕๓ อัคคิสูตร

Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pavisiṁsu.
sāvatthiṁ → sāvatthiyaṁ (cck) | pavisiṁsu → pāvisiṁsu (sya-all) | piṇḍāya → piṇḍaya (pts) | Sāvatthiṁ → S2-3 sāvatthiyaṁ. (pts note) | pattacīvaramādāya → pattacīvaram ādāya (pts)
ครั้นในเวลาเช้า ภิกษุหลายรูปครองอันตรวาสก ถือบาตรและจีวร เข้าไปบิณฑบาตยังกรุงสาวัตถี

(Pariyāyasuttasadisaṁ.)
Pariyāyasuttasadisaṁ → S1-3 pariyāyasuttantavaṇṇikam (S3 -vaṇṇitakam) eva -pe- (pts note) | pariyāyasuttasadisaṁ → pariyāyasuttantevaṇṇitakkamoeva (bjt)
(ความต่อไปเหมือนปริยายสูตร)

“Evaṁvādino, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
evaṁvādino → evam vādino (pts) | evamassu → evam assu (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย พวกอัญเดียรถีย์ปริพาชกมีวาทะ อย่างนี้ เธอทั้งหลายควรถามอย่างนี้ว่า
‘yasmiṁ, āvuso, samaye līnaṁ cittaṁ hoti, katamesaṁ tasmiṁ samaye bojjhaṅgānaṁ akālo bhāvanāya, katamesaṁ tasmiṁ samaye bojjhaṅgānaṁ kālo bhāvanāya?
yasmiṁ → yasmim (pts) | bojjhaṅgānaṁ → bojjhaṅgānam (pts)
‘ผู้มีอายุทั้งหลาย สมัยใด จิตหดหู่ สมัยนั้น ไม่เป็นเวลาเพื่อเจริญโพชฌงค์เหล่าไหน เป็นเวลาเพื่อเจริญโพชฌงค์เหล่าไหน
Yasmiṁ panāvuso, samaye uddhataṁ cittaṁ hoti, katamesaṁ tasmiṁ samaye bojjhaṅgānaṁ akālo bhāvanāya, katamesaṁ tasmiṁ samaye bojjhaṅgānaṁ kālo bhāvanāyā’ti?
uddhataṁ → S1-3 uddhaccaṁ. (pts note) | yasmiṁ → yasmim (pts) | bojjhaṅgānaṁ → bojjhaṅgānam (pts) | katamesaṁ → katamesam (pts) | bhāvanāyāti → bhāvanāyā ti (pts)
อนึ่ง สมัยใด จิตฟุ้งซ่าน สมัยนั้น ไม่เป็นเวลาเพื่อเจริญโพชฌงค์เหล่าไหน เป็นเวลา เพื่อเจริญโพชฌงค์เหล่าไหน’
Evaṁ puṭṭhā, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā na ceva sampāyissanti, uttariñca vighātaṁ āpajjissanti.
evaṁ → evam (pts) | uttariñca vighātaṁ → uttariṁ ca vighātam (pts)
ภิกษุทั้งหลาย พวกอัญเดียรถีย์ปริพาชกถูกถามอย่างนี้แล้วจักไม่สามารถ ตอบให้บริบูรณ์ได้ จักถึงความลำบากอย่างยิ่ง
Taṁ kissa hetu?
taṁ → tam (pts)
ข้อนั้นเพราะเหตุไร
Yathā taṁ, bhikkhave, avisayasmiṁ.
taṁ → tam (pts)
เพราะพวก อัญเดียรถีย์ปริพาชกถูกถามในสิ่งอันมิใช่วิสัย

Nāhaṁ taṁ, bhikkhave, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yo imesaṁ pañhānaṁ veyyākaraṇena cittaṁ ārādheyya, aññatra tathāgatena vā tathāgatasāvakena vā ito vā pana sutvā.
veyyākaraṇena cittaṁ → veyyakāraṇena cittam (pts) | nāhaṁ taṁ → nāhantaṁ (th) | taṁ → tam (pts) | sassamaṇabrāhmaṇiyā → sasamaṇabrāhmaṇiyā (pts) | imesaṁ → imesam (pts)
ภิกษุทั้งหลาย ในโลกนี้พร้อมทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก ในหมู่สัตว์ พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ เทวดาและมนุษย์ เรายังไม่เห็นบุคคลที่จะยังจิตให้ยินดีได้ ด้วยการตอบปัญหาเหล่านี้ เว้นตถาคตหรือสาวกของตถาคต หรือผู้ที่ฟังจากคำสอน ของตถาคตนี้

Yasmiṁ, bhikkhave, samaye līnaṁ cittaṁ hoti, akālo tasmiṁ samaye passaddhisambojjhaṅgassa bhāvanāya, akālo samādhisambojjhaṅgassa bhāvanāya, akālo upekkhāsambojjhaṅgassa bhāvanāya.
yasmiṁ → yasmiṁ pana (sya-all) | līnaṁ → B1-2 linaṁ always. (pts note) | bhāvanāya → S1 inserts taṁ; S3 omits akālo samādhi- bhāvanāya. (pts note) | upekkhāsambojjhaṅgassa → upekhāsambojjhaṅgassa (bjt, pts)
ภิกษุทั้งหลาย สมัยใด จิตหดหู่ สมัยนั้น ไม่เป็นเวลาเพื่อเจริญปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ ไม่เป็นเวลาเพื่อเจริญสมาธิสัมโพชฌงค์ ไม่เป็นเวลาเพื่อเจริญอุเบกขาสัมโพชฌงค์
Taṁ kissa hetu?ข้อนั้นเพราะเหตุไร Līnaṁ, bhikkhave, cittaṁ taṁ etehi dhammehi dussamuṭṭhāpayaṁ hoti.
dussamuṭṭhāpayaṁ → S3 dussā- B1-2 dusa- always. (pts note) | līnaṁ → līnam (pts) | cittaṁ taṁ → cittam tam (pts)
เพราะจิตหดหู่ จิตที่หดหู่นั้นยากที่จะให้ฟื้นขึ้นด้วย ธรรมเหล่านั้น

Seyyathāpi, bhikkhave, puriso parittaṁ aggiṁ ujjāletukāmo assa.
ujjāletukāmo → B1-2 ujjāllitu- (pts note) | parittaṁ aggiṁ → parittam aggim (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนบุรุษต้องการจะให้ไฟน้อยนิดลุกโพลง
So tattha allāni ceva tiṇāni pakkhipeyya, allāni ca gomayāni pakkhipeyya, allāni ca kaṭṭhāni pakkhipeyya, udakavātañca dadeyya, paṁsukena ca okireyya;
ca → (sya-all) | paṁsukena → paṁsukāni (sya-all); paṁsukāna (pts) | kaṭṭhāni → kaṭṭhani (pts) | pakkhipeyya → S1-3 omit allāni ca kaṭṭhāni- (pts note) | paṁsukāna → B1 paṁsukāni. (pts note)
จึงใส่หญ้าสด โคมัยเปียก ไม้สด พรมน้ำและโปรยฝุ่นลงในไฟนั้น
bhabbo nu kho so puriso parittaṁ aggiṁ ujjāletun”ti?
ujjāletunti → ujjālitunti (cck) | parittaṁ aggiṁ ujjāletunti → parittam aggim ujjāletuṁ (pts)
เขาสามารถจะให้ไฟน้อยนิด ลุกโพลงได้หรือ”

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ไม่ได้ พระพุทธเจ้าข้า”

“Evameva kho, bhikkhave, yasmiṁ samaye līnaṁ cittaṁ hoti, akālo tasmiṁ samaye passaddhisambojjhaṅgassa bhāvanāya, akālo samādhisambojjhaṅgassa bhāvanāya, akālo upekkhāsambojjhaṅgassa bhāvanāya.
upekkhāsambojjhaṅgassa → upekhāsambojjhaṅgassa (bjt, pts) | evameva → evam eva (pts) | cittaṁ → cittam (pts)
“ภิกษุทั้งหลาย อุปมานี้ฉันใด อุปไมยก็ฉันนั้น สมัยใด จิตหดหู่ สมัยนั้น ไม่เป็นเวลาเพื่อเจริญปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ ไม่เป็นเวลาเพื่อเจริญสมาธิสัมโพชฌงค์ ไม่เป็นเวลาเพื่อเจริญอุเบกขาสัมโพชฌงค์
Taṁ kissa hetu?ข้อนั้นเพราะเหตุไร Līnaṁ, bhikkhave, cittaṁ taṁ etehi dhammehi dussamuṭṭhāpayaṁ hoti.
līnaṁ → līnam (pts) | taṁ → tam (pts)
เพราะจิตหดหู่ จิตที่ หดหู่นั้นยากที่จะให้ฟื้นขึ้นด้วยธรรมเหล่านั้น

Yasmiñca kho, bhikkhave, samaye līnaṁ cittaṁ hoti, kālo tasmiṁ samaye dhammavicayasambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo vīriyasambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo pītisambojjhaṅgassa bhāvanāya.
kho → missing in S1-3. (pts note) | yasmiñca → yasmiṁ ca (bjt, pts) | vīriyasambojjhaṅgassa → viriyasambojjhaṅgassa (bjt, th, pts)
แต่สมัยใด จิตหดหู่ สมัยนั้น เป็นเวลาเพื่อเจริญธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ เป็น เวลาเพื่อเจริญวิริยสัมโพชฌงค์ เป็นเวลาเพื่อเจริญปีติสัมโพชฌงค์
Taṁ kissa hetu?
taṁ → tam (pts)
ข้อนั้นเพราะเหตุไร
Līnaṁ, bhikkhave, cittaṁ taṁ etehi dhammehi susamuṭṭhāpayaṁ hoti.
taṁ → tam (pts)
เพราะจิตหดหู่ จิตที่หดหู่นั้นง่ายที่จะให้ฟื้นขึ้นด้วยธรรมเหล่านั้น

Seyyathāpi, bhikkhave, puriso parittaṁ aggiṁ ujjāletukāmo assa.
parittaṁ aggiṁ → parittam aggim (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนบุรุษต้องการจะให้ไฟน้อยนิดลุกโพลง
So tattha sukkhāni ceva tiṇāni pakkhipeyya, sukkhāni gomayāni pakkhipeyya, sukkhāni kaṭṭhāni pakkhipeyya, mukhavātañca dadeyya, na ca paṁsukena okireyya;
tiṇāni → S3 tināni. (pts note) | pakkhipeyya → S1-3 omit sukkhāni gomayāni- (pts note) | mukhavātañca → mukhavātaṁ ca (bjt)
จึงใส่หญ้าแห้ง โคมัยแห้ง ไม้แห้ง เป่าลมและไม่โปรยฝุ่นลงในไฟนั้น
bhabbo nu kho so puriso parittaṁ aggiṁ ujjāletun”ti?
ujjāletunti → ujjālitunti (cck) | ujjāletun → B1 ujjāli- (pts note) | parittaṁ aggiṁ ujjāletunti → parittam aggim ujjāletun ti (pts)
เขาสามารถจะให้ไฟน้อยนิด ลุกโพลงได้หรือ”

“Evaṁ, bhante”.
bhante evameva → eva (pts) | evaṁ → evam (pts)
“ได้ พระพุทธเจ้าข้า”

“Evameva kho, bhikkhave, yasmiṁ samaye līnaṁ cittaṁ hoti, kālo tasmiṁ samaye dhammavicayasambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo vīriyasambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo pītisambojjhaṅgassa bhāvanāya.
vīriyasambojjhaṅgassa → viriyasambojjhaṅgassa (bjt, th, pts) | evameva → evaṁ eva (pts)
“ภิกษุทั้งหลาย อุปมานี้ฉันใด อุปไมยก็ฉันนั้น สมัยใด จิตหดหู่ สมัยนั้น เป็นเวลาเพื่อเจริญธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ เป็นเวลาเพื่อเจริญวิริยสัมโพชฌงค์ เป็น เวลาเพื่อเจริญปีติสัมโพชฌงค์
Taṁ kissa hetu?ข้อนั้นเพราะเหตุไร Līnaṁ, bhikkhave, cittaṁ taṁ etehi dhammehi susamuṭṭhāpayaṁ hoti.
taṁ → tam (pts)
เพราะจิตหดหู่ จิตที่หดหู่นั้น ง่ายที่จะให้ฟื้นขึ้นด้วยธรรมเหล่านั้น

Yasmiṁ, bhikkhave, samaye uddhataṁ cittaṁ hoti, akālo tasmiṁ samaye dhammavicayasambojjhaṅgassa bhāvanāya, akālo vīriyasambojjhaṅgassa bhāvanāya, akālo pītisambojjhaṅgassa bhāvanāya.
akālo → S1 ākālo. (pts note) | uddhataṁ → uddhattaṁ (my) | vīriyasambojjhaṅgassa → viriyasambojjhaṅgassa (bjt, th, pts) | yasmiṁ → yasmim (pts)
ภิกษุทั้งหลาย สมัยใด จิตฟุ้งซ่าน สมัยนั้น ไม่เป็นเวลาเพื่อเจริญธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ ไม่เป็นเวลาเพื่อเจริญวิริยสัมโพชฌงค์ ไม่เป็นเวลาเพื่อเจริญ ปีติสัมโพชฌงค์
Taṁ kissa hetu?ข้อนั้นเพราะเหตุไร Uddhataṁ, bhikkhave, cittaṁ taṁ etehi dhammehi duvūpasamayaṁ hoti.
duvūpasamayaṁ → S3 -samaṁyaṁ. (pts note) | uddhataṁ → uddhatam (pts) | taṁ → tam (pts)
เพราะจิตฟุ้งซ่าน จิตที่ฟุ้งซ่านนั้นยากที่จะให้ สงบด้วยธรรมเหล่านั้น

Seyyathāpi, bhikkhave, puriso mahantaṁ aggikkhandhaṁ nibbāpetukāmo assa.
mahantaṁ aggikkhandhaṁ → mahantam aggikhandhaṁ (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนบุรุษต้องการจะดับไฟกองใหญ่
So tattha sukkhāni ceva tiṇāni pakkhipeyya, sukkhāni ca gomayāni pakkhipeyya, sukkhāni ca kaṭṭhāni pakkhipeyya, mukhavātañca dadeyya, na ca paṁsukena okireyya;
ca → (sya-all, pts) | tiṇāni → teṇāni (pts) | sukkhāni → sukkhānī (pts) | ca → missing in S1-3. (pts note)
จึงใส่หญ้าแห้ง โคมัยแห้ง ไม้แห้ง เป่าลมและไม่โปรยฝุ่นลงในกองไฟนั้น
bhabbo nu kho so puriso mahantaṁ aggikkhandhaṁ nibbāpetun”ti?
mahantaṁ aggikkhandhaṁ nibbāpetunti → mahantam aggikhandhaṁ nibbāpetun ti (pts)
เขาสามารถจะดับไฟ กองใหญ่ได้หรือ”

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ไม่ได้ พระพุทธเจ้าข้า”

“Evameva kho, bhikkhave, yasmiṁ samaye uddhataṁ cittaṁ hoti, akālo tasmiṁ samaye dhammavicayasambojjhaṅgassa bhāvanāya, akālo vīriyasambojjhaṅgassa bhāvanāya, akālo pītisambojjhaṅgassa bhāvanāya.
yasmiṁ → from this word the text becomes that of the following number 19 and the number 18 indeed disappears in the singhalese MSS. (pts note) | vīriyasambojjhaṅgassa → viriyasambojjhaṅgassa (bjt, th, pts) | evameva → evam eva (pts)
“ภิกษุทั้งหลาย อุปมานี้ฉันใด อุปไมยก็ฉันนั้น สมัยใด จิตฟุ้งซ่าน สมัยนั้น ไม่เป็นเวลาเพื่อเจริญธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ ไม่เป็นเวลาเพื่อเจริญวิริยสัมโพชฌงค์ ไม่เป็นเวลาเพื่อเจริญปีติสัมโพชฌงค์
Taṁ kissa hetu?ข้อนั้นเพราะเหตุไร Uddhataṁ, bhikkhave, cittaṁ taṁ etehi dhammehi duvūpasamayaṁ hoti.
duvūpasamayaṁ → duvūpasamaṁ (bj) | uddhataṁ → uddhatam (pts) | taṁ → tam (pts) | duvūpasamayaṁ → duvūpasamayam (pts)
เพราะจิตฟุ้งซ่าน จิตที่ ฟุ่งซ่านนั้นยากที่จะให้สงบด้วยธรรมเหล่านั้น

Yasmiñca kho, bhikkhave, samaye uddhataṁ cittaṁ hoti, kālo tasmiṁ samaye passaddhisambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo samādhisambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo upekkhāsambojjhaṅgassa bhāvanāya.
yasmiñca kho → yasmiṁ (bj) | upekkhāsambojjhaṅgassa → upekhāsambojjhaṅgassa (bjt, pts) | yasmiñca → yasmiṁ ca (pts)
แต่สมัยใด จิตฟุ้งซ่าน สมัยนั้น เป็นเวลาเพื่อเจริญปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ เป็นเวลาเพื่อเจริญสมาธิสัมโพชฌงค์ เป็นเวลาเพื่อเจริญอุเบกขาสัมโพชฌงค์
Taṁ kissa hetu?ข้อนั้น เพราะเหตุไร Uddhataṁ, bhikkhave, cittaṁ taṁ etehi dhammehi suvūpasamayaṁ hoti.
suvūpasamayaṁ → suvūpasamaṁ (bj) | suvūpasamayaṁ → S1-3 duvūpa- (pts note) | uddhataṁ → uddhatam (pts) | taṁ → tam (pts)
เพราะจิตฟุ้งซ่าน จิตที่ฟุ้งซ่านนั้นง่ายที่จะให้สงบด้วยธรรมเหล่านั้น

Seyyathāpi, bhikkhave, puriso mahantaṁ aggikkhandhaṁ nibbāpetukāmo assa.
mahantaṁ aggikkhandhaṁ → mahantam aggikhandhaṁ (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนบุรุษต้องการจะดับไฟกองใหญ่
So tattha allāni ceva tiṇāni pakkhipeyya, allāni ca gomayāni pakkhipeyya, allāni ca kaṭṭhāni pakkhipeyya, udakavātañca dadeyya, paṁsukena ca okireyya;
ca → ceva (bj); (sya-all) | paṁsukena → paṁsukāni (sya-all) | ca → S1-3 omit allāni ca go- 6 missing in S1-3. (pts note) | okireyya → S1-3 omit paṁsukena- (pts note) | udakavātañca → udakavātañ ca (pts)
จึงใส่หญ้าสด โคมัยเปียก พรมน้ำและโปรยฝุ่นลงในกองไฟนั้น
bhabbo nu kho so puriso mahantaṁ aggikkhandhaṁ nibbāpetun”ti?
so → missing in S1. (pts note) | mahantaṁ aggikkhandhaṁ → mahantam aggikhandhaṁ (pts)
เขาสามารถจะดับไฟกองใหญ่ ได้หรือ”

“Evaṁ, bhante”.
evaṁ bhante → evambhante (bjt) | evaṁ → evam (pts)
“ได้ พระพุทธเจ้าข้า”

“Evameva kho, bhikkhave, yasmiṁ samaye uddhataṁ cittaṁ hoti, kālo tasmiṁ samaye passaddhisambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo samādhisambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo upekkhāsambojjhaṅgassa bhāvanāya.
upekkhāsambojjhaṅgassa → upekhāsambojjhaṅgassa (bjt, pts) | evameva → evam eva (pts) | yasmiṁ → yasmim (pts)
“ภิกษุทั้งหลาย อุปมานี้ฉันใด อุปไมยก็ฉันนั้น สมัยใด จิตฟุ้งซ่าน สมัยนั้น เป็นเวลาเพื่อเจริญปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ เป็นเวลาเพื่อเจริญสมาธิสัมโพชฌงค์ เป็น เวลาเพื่อเจริญอุเบกขาสัมโพชฌงค์
Taṁ kissa hetu?ข้อนั้นเพราะเหตุไร Uddhataṁ, bhikkhave, cittaṁ taṁ etehi dhammehi suvūpasamayaṁ hoti.
suvūpasamayaṁ → suvūpasamaṁ (bj) | suvūpasamayaṁ → S1 vūpa- S3 duvūpa- (pts note) | uddhataṁ → uddhatam (pts) | taṁ → tam (pts)
เพราะจิตฟุ้งซ่าน จิตที่ ฟุ้งซ่านนั้นง่ายที่จะให้สงบด้วยธรรมเหล่านั้น
Satiñca khvāhaṁ, bhikkhave, sabbatthikaṁ vadāmī”ti.
satiñca → satiṁ (bj) | satiñca khvāhaṁ → satim ca kvāham (pts) | khvāhaṁ → satiṁ ca khavāhaṁ (bj: machasaṁ, syā); sati khavāhaṁ (bj: sī.pævi, sī.pavi) | kvāham → S1-3 satikhvāhaṁ. (pts note) | vadāmīti → S1 vaddāmīti. -- The last past of this sutta is disturbed in the singhalese MSS. They suppress by intermixing them the conclusion of the number 18 (Evam eva kho . . .) and the number 19, -- and thus make the whole unintelligible. (pts note)
และเรากล่าวสติว่าจำต้องประสงค์ใน ที่ทุกสถาน”

Tatiyaṁ.
tatiyaṁ → mettam (pts)
อัคคิสูตรที่ ๓ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Français · ไทย