UṇṇābhabrāhmaṇasuttaDer Brahmane Uṇṇābha
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthīnidānaṁ (sya-all)In Sāvatthī.
Atha kho uṇṇābho brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.Da ging der Brahmane Uṇṇābha zum Buddha und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho uṇṇābho brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin und sagte zum Buddha:
“Pañcimāni, bho gotama, indriyāni nānāvisayāni nānāgocarāni, na aññamaññassa gocaravisayaṁ paccanubhonti.
gocaravisayam → S1 -visayassa. (pts note) | paccanubhonti → B1-2 paccanubhontāni. (pts note) | aññamaññassa gocaravisayaṁ → aññam aññassa gocaravisayam (pts)„Werter Gotama, fünf Fähigkeiten haben ihr je eigenes Hoheitsgebiet und Revier und erfahren nicht die Hoheitsgebiete und Reviere der andern.
Katamāni pañca?Welche fünf?
Cakkhundriyaṁ, sotindriyaṁ, ghānindriyaṁ, jivhindriyaṁ, kāyindriyaṁ.Die Fähigkeit des Auges, des Ohrs, der Nase, der Zunge und des Körpers.
Imesaṁ nu kho, bho gotama, pañcannaṁ indriyānaṁ nānāvisayānaṁ nānāgocarānaṁ na aññamaññassa gocaravisayaṁ paccanubhontānaṁ kiṁ paṭisaraṇaṁ, ko ca nesaṁ gocaravisayaṁ paccanubhotī”ti?
gocaravisayaṁ paccanubhontānaṁ kiṁ paṭisaraṇaṁ → gocaravisayam paccanubhontānam kim patisaraṇam (pts) | bho → missing in S1-3. (pts note) | kim → S1-3 mano. (pts note) | ca → S1-3 mano va instead of ko ca. (pts note) | pañcannaṁ → pañcannam (pts) | gocaravisayaṁ paccanubhotīti → gocaravisayam paccanubhotī ti (pts)Worauf greifen diese fünf Fähigkeiten mit ihrem je eigenen Hoheitsgebiet und Revier zurück? Was erfährt ihre Hoheitsgebiete und Reviere?“
“Pañcimāni, brāhmaṇa, indriyāni nānāvisayāni nānāgocarāni na aññamaññassa gocaravisayaṁ paccanubhonti.
paccanubhonti → B1-2 paccanubhontāni. (pts note)„Brahmane, fünf Fähigkeiten haben ihr je eigenes Hoheitsgebiet und Revier und erfahren nicht die Hoheitsgebiete und Reviere der andern.
Katamāni pañca?Welche fünf?
Cakkhundriyaṁ, sotindriyaṁ, ghānindriyaṁ, jivhindriyaṁ, kāyindriyaṁ.Die Fähigkeit des Auges, des Ohrs, der Nase, der Zunge und des Körpers.
Imesaṁ kho, brāhmaṇa, pañcannaṁ indriyānaṁ nānāvisayānaṁ nānāgocarānaṁ na aññamaññassa gocaravisayaṁ paccanubhontānaṁ mano paṭisaraṇaṁ, manova nesaṁ gocaravisayaṁ paccanubhotī”ti.
nesaṁ → tesaṁ (bj) | manova → mano ca (sya-all) | paṭisaraṇaṁ manova → paṭisaraṇam mano ca (pts) | manova → mano ca (bj: syā, sī.pævi) | mano → missing in S1-3. (pts note) | ca → B1 va. (pts note) | pañcannaṁ indriyānaṁ → pañcannam indriyānam (pts) | gocaravisayaṁ paccanubhontānaṁ → gocaravisayam paccanubhontānam mano paṭisaraṇam (pts) | gocaravisayaṁ paccanubhotīti → gocaravisayam paccanubhotī ti (pts)Diese fünf Fähigkeiten mit ihrem je eigenen Hoheitsgebiet und Revier greifen auf den Geist zurück. Der Geist erfährt ihre Hoheitsgebiete und Reviere.“
“Manassa pana, bho gotama, kiṁ paṭisaraṇan”ti?
kiṁ → kim (pts)„Aber werter Gotama, worauf greift der Geist zurück?“
“Manassa kho, brāhmaṇa, sati paṭisaraṇan”ti.„Der Geist greift auf die Achtsamkeit zurück.“
“Satiyā pana, bho gotama, kiṁ paṭisaraṇan”ti?
kiṁ → kim (pts)„Aber worauf greift die Achtsamkeit zurück?“
“Satiyā kho, brāhmaṇa, vimutti paṭisaraṇan”ti.
satiyā → satiyā pana (sya-all, pts) | kho → S1-3 omit pana kho. (pts note)„Die Achtsamkeit greift auf die Freiheit zurück.“
“Vimuttiyā pana, bho gotama, kiṁ paṭisaraṇan”ti?
kiṁ → kim (pts)„Aber worauf greift die Freiheit zurück?“
“Vimuttiyā kho, brāhmaṇa, nibbānaṁ paṭisaraṇan”ti.
nibbānaṁ → nibbānam (pts)„Die Freiheit greift auf das Erlöschen zurück.“
“Nibbānassa pana, bho gotama, kiṁ paṭisaraṇan”ti?
kiṁ → kim (pts)„Aber worauf greift das Erlöschen zurück?“
“Accayāsi, brāhmaṇa, pañhaṁ, nāsakkhi pañhassa pariyantaṁ gahetuṁ.
Accayāsi → accasarā (bj, sya-all, km); ajjhaparaṁ (pts1ed, mr) | accayāsi → accasarā (bj, sya-all); ajjhaparam (pts) | Accayāsi → accasarā (cck: sī. syā. kaṁ.); ajjhaparaṁ (cck: pī. ka.) | Ajjhaparam → So B1-2, S1 accarasā, S3 accasarā corrected from accasārā. (pts note)„Diese Frage geht zu weit, Brahmane. Du hast die Grenze für Fragen nicht verstanden.
Nibbānogadhañhi, brāhmaṇa, brahmacariyaṁ vussati nibbānaparāyaṇaṁ nibbānapariyosānan”ti.
nibbānaparāyaṇaṁ → nibbānaparāyanaṁ (sya-all, pts) | nibbānogadhañhi → nibbānogadam hi (pts) | nibbānogadhañhi → nibbānogadhaṁ hi (bjt, th)Denn das Erlöschen ist der Höhepunkt, der Zielpunkt und der Endpunkt des geistlichen Lebens.“
Atha kho uṇṇābho brāhmaṇo bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
pakkāmi → pakkami (bj) | bhāsitaṁ → bhāsitam (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts)Da begrüßte Uṇṇābha die Worte des Buddha und stimmte ihm zu. Er erhob sich von seinem Sitz, verbeugte sich, umrundete den Buddha respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt, und ging.
Atha kho bhagavā acirapakkante uṇṇābhe brāhmaṇe bhikkhū āmantesi:
brāhmaṇe → S1-3 Uṇṇābho brāhmaṇo (pts note)Nicht lange, nachdem Uṇṇābha gegangen war, wandte sich der Buddha an die Mönche und Nonnen:
“seyyathāpi, bhikkhave, kūṭāgāre vā kūṭāgārasālāyaṁ vā pācīnavātapānā sūriye uggacchante vātapānena rasmi pavisitvā kvāssa patiṭṭhitā”ti?
bhikkhave, kūṭāgāre vā kūṭāgārasālāyaṁ vā → kūṭāgāraṁ vā kūṭāgārasālaṁ vā uttarāya (bj); kūṭāgāraṁ vā kūṭāgārasālā vā uttarāya (sya-all) | rasmi → rasmiyo (sya-all, mr) | kvāssa → kāya (sya-all, pts1ed, mr) | kūṭāgāre → kūṭāgāraṁ (sya-all); kuṭāgāre (pts) | kūṭāgārasālāyaṁ → kuṭāgārasālāyaṁ (pts) | sūriye → suriye (pts) | rasmi → rasmiyo (pts) | kvāssa patiṭṭhitāti pacchimāyaṁ → kāya patiṭṭhitā ti pacchimāyam (pts) | vā → kūṭāgāraṁ vā kūṭāgārasālā vā uttarāya (bj: sīmu) | vā → rasmiyo (cck: syā. ka.) | rasmi → kūṭāgāraṁ vā kūṭāgārasālaṁ vā uttarāya (cck: ka. sī.) | kvāssa → kāya (cck: syā. ka.) | kuṭāgāre → S1-3 -gāram- (pts note) | kuṭāgārasālāyaṁ → S1-3 -sālaṁ. (pts note) | vā → S1-3 insert uttarāya. (pts note) | rasmiyo → S1-3 rasmi. (pts note) | kāya → S3 kvāssa, S1 has only ssa. (pts note) | kūṭāgārasālāyaṁ → pācīnāya (th) | pācīnavātapānā sūriye → vātapānā suriye (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)„Wie wenn da ein Bungalow wäre oder eine Halle mit einem Giebeldach, und das Gebäude hätte Fenster nach Osten. Wenn die Sonne aufginge und ein Lichtstrahl käme durch ein Fenster herein, wo würde er auftreffen?“
“Pacchimāyaṁ, bhante, bhittiyan”ti.
pacchimāyaṁ → pacchimāya (bjt) | pacchimāyaṁ → pacchimāyam (pts)„Auf der westlichen Wand, Herr.“
“Evameva kho, bhikkhave, uṇṇābhassa brāhmaṇassa tathāgate saddhā niviṭṭhā mūlajātā patiṭṭhitā daḷhā asaṁhāriyā samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṁ.
samaṇena → sāmaṇena (pts) | vā → S1 inserts gere kvā. (pts note) | evameva → evam eva (pts)„Ebenso ist das Vertrauen des Brahmanen Uṇṇābha zum Klargewordenen verankert und verwurzelt und tief eingepflanzt. Es ist fest und kann ihm von keinem Asketen oder Brahmanen oder Gott oder Māra oder Brahmā oder von irgendjemandem in der Welt genommen werden.
Imamhi ce, bhikkhave, samaye uṇṇābho brāhmaṇo kālaṁ kareyya, natthi taṁ saṁyojanaṁ yena saṁyojanena saṁyutto uṇṇābho brāhmaṇo puna imaṁ lokaṁ āgaccheyyā”ti.
taṁ → (cck) | kālaṁ kareyya → kālaṅkareyya (my) | saṁyojanaṁ → saññojanaṁ (th) | saṁyojanena saṁyutto → saññojanena saññutto (th) | lokaṁ → lokam (pts)Sollte er in diesem Augenblick sterben, wäre er von keiner Fessel mehr gebunden, die ihn zu dieser Welt zurückbringen könnte.“