Mallikasutta
Mallikasutta → mallakasuttaṁ (bj)๕๒ มัลลกสูตร
Evaṁ me sutaṁ—
sutaṁ → this phrase in B1-2 only. (pts note) | evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā mallesu viharati uruvelakappaṁ nāma mallānaṁ nigamo.
mallesu → mallakesu (bj, sya-all, km); mallikesu (pts1ed, mr) | mallānaṁ → mallakānaṁ (bj, sya-all); mallikānaṁ (pts) | mallesu → mallikesu (pts) | mallakesu → mallikesu (bj: machasaṁ) | mallesu → mallakesu (cck: sī. syā. kaṁ.); mallikesu (cck: ka.) | mallakesu → a. evaṁ. ba. mallikesu (sya-all: sī.) | Mallikesu → S1 malakesu S3 -tesu. (pts note) | Mallikānaṁ → S1-3 mallatānaṁ. (pts note)สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ นิคมของชาวมัลละชื่ออุรุเวลกัปปะ แคว้นมัลละ
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาครับสั่งเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัสว่า
“yāvakīvañca, bhikkhave, ariyasāvakassa ariyañāṇaṁ na uppannaṁ hoti neva tāva catunnaṁ indriyānaṁ saṇṭhiti hoti, neva tāva catunnaṁ indriyānaṁ avaṭṭhiti hoti.
ariyañāṇaṁ na uppannaṁ → ariyaṁ ñāṇaṁ nūppannaṁ (bj) | ñāṇaṁ → ariyañāṇaṁ (bj: machasaṁ, syā) | nūppannaṁ → na uppannaṁ (bj: machasaṁ, syā) | uppannaṁ → S1-3 nuppannaṁ instead of na up- (pts note) | hoti → this phrase is missing in S1-3. (pts note) | yāvakīvañca → yāva kīvañca (bjt, pts) | catunnaṁ indriyānaṁ → catunnam indriyānam (pts) | catunnaṁ → catunnam (pts)“ภิกษุ ทั้งหลาย อริยญาณยังไม่เกิดขึ้นแก่อริยสาวกเพียงใด อินทรีย์ ๔ ประการ ก็ชื่อว่า ยังไม่ตั้งมั่น ไม่หยั่งลงเพียงนั้น
Yato ca kho, bhikkhave, ariyasāvakassa ariyañāṇaṁ uppannaṁ hoti, atha catunnaṁ indriyānaṁ saṇṭhiti hoti, atha catunnaṁ indriyānaṁ avaṭṭhiti hoti.
ariyañāṇaṁ → S1-3 ariyaṁ- (pts note) | catunnaṁ → catunnam (pts) | catunnaṁ indriyānaṁ → catunnam indriyānam (pts)แต่เมื่อใด อริยญาณเกิดขึ้นแก่อริยสาวก เมื่อนั้น อินทรีย์ ๔ ประการก็ชื่อว่าย่อมตั้งมั่น ย่อมหยั่งลง
Seyyathāpi, bhikkhave, yāvakīvañca kūṭāgārassa kūṭaṁ na ussitaṁ hoti, neva tāva gopānasīnaṁ saṇṭhiti hoti, neva tāva gopānasīnaṁ avaṭṭhiti hoti.
tāva → tāvañca (bj: sī.pævi, sī.pavi) | tāva → S1-3 tāvañca corrected from tāvañcā in S1. (pts note) | yāvakīvañca → yāva kīvañca (pts) | kūṭaṁ → kūṭam (pts) | gopānasīnaṁ → gopānasīnam (pts)ภิกษุทั้งหลาย ยอดของเรือนยอดเขายังไม่ยกขึ้นเพียงใด กลอนทั้งหลายก็ชื่อ ว่ายังไม่ได้ตั้ง ยังไม่ได้ใส่เพียงนั้น
Yato ca kho, bhikkhave, kūṭāgārassa kūṭaṁ ussitaṁ hoti, atha gopānasīnaṁ saṇṭhiti hoti, atha gopānasīnaṁ avaṭṭhiti hoti.
gopānasīnaṁ → kho gopānasīnam (pts) | kūṭaṁ → kūṭam (pts)แต่เมื่อใด ยอดของเรือนเขายกขึ้นแล้ว เมื่อนั้น กลอนทั้งหลายก็ชื่อว่าได้ตั้ง ได้ใส่ไว้
Evameva kho, bhikkhave, yāvakīvañca ariyasāvakassa ariyañāṇaṁ na uppannaṁ hoti, neva tāva catunnaṁ indriyānaṁ saṇṭhiti hoti, neva tāva catunnaṁ indriyānaṁ avaṭṭhiti hoti.
ariyañāṇaṁ → ariyaññāṇaṁ (pts) | hoti → this phrase is missing in S3. (pts note) | evameva → evam eva (pts) | yāvakīvañca → yāva kīvañca (pts) | catunnaṁ → catunnam (pts) | catunnaṁ indriyānaṁ → catunnam indriyānam (pts)แม้ฉันใด อริยญาณก็ฉันนั้นเหมือนกันยัง ไม่เกิดขึ้นแก่อริยสาวกเพียงใด อินทรีย์ ๔ ประการก็ชื่อว่ายังไม่ตั้งมั่น ไม่หยั่งลง เพียงนั้น
Yato ca kho, bhikkhave, ariyasāvakassa ariyañāṇaṁ uppannaṁ hoti, atha catunnaṁ indriyānaṁ …pe… avaṭṭhiti hoti.
ariyañāṇaṁ → ariyañānam (pts) | kho → missing in S1-3. (pts note) | avaṭṭhiti → B1 āṭṭhī ti S1-3 saṇṭhīti. (pts note) | + → saṇṭhiti hoti atha catunnaṁ indriyānaṁ (bjt) | catunnaṁ indriyānaṁ → catunnam indriyānam (pts)แต่เมื่อใด อริยญาณเกิดขึ้นแก่อริยสาวก เมื่อนั้น อินทรีย์ ๔ ประการ ก็ชื่อว่าย่อมตั้งมั่น ย่อมหยั่งลง
Katamesaṁ catunnaṁ?อินทรีย์ ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ
Saddhindriyassa, vīriyindriyassa, satindriyassa, samādhindriyassa.
vīriyindriyassa → viriyindriyassa (bjt, th, pts)๑. สัทธินทรีย์ ๒. วิริยินทรีย์ ๓. สตินทรีย์ ๔. สมาธินทรีย์
Paññavato, bhikkhave, ariyasāvakassa tadanvayā saddhā saṇṭhāti, tadanvayaṁ vīriyaṁ saṇṭhāti, tadanvayā sati saṇṭhāti, tadanvayo samādhi saṇṭhātī”ti.
paññavato → paññāvato (pts) | tadanvayo → S1-3 -anvayā. (pts note) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)ภิกษุทั้งหลาย สัทธาที่เป็นไปตามปัญญา วิริยะที่เป็นไปตามปัญญา สติที่ เป็นไปตามปัญญา สมาธิที่เป็นไปตามปัญญาของอริยสาวกผู้มีปัญญา ย่อมตั้งมั่น”