Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 55.21Les Discours Regroupés par Thèmes 55.21
  • 3. Saraṇānivagga
    Saraṇānivagga → sarakānivaggo (bj, sya-all)
    3. Saranani

PaṭhamamahānāmasuttaMahanama le Sakya (1)

Evaṁ me sutaṁ—
sutaṁ → this phrase in B1-2 only. (pts note) | evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
Ainsi ai-je entendu :
ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme.
samayaṁ → samayam (pts)
Un jour, le Fortuné séjournait parmi les Sakyas, près de Kapilavatthou, dans le parc de Nigrodha.
Atha kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho mahānāmo sakko bhagavantaṁ etadavoca:
avoca → B1 avocuṁ. (pts note) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
Ce jour-là, Mahanama le Sakya vint voir Fortuné, lui rendit hommage, puis s’assit d’un côté. Une fois assis là, il dit au Fortuné :

“idaṁ, bhante, kapilavatthu iddhañceva phītañca bāhujaññaṁ ākiṇṇamanussaṁ sambādhabyūhaṁ.
sambādhabyūhaṁ → sambādhabyuhaṁ (bj); sambādhaviyūhaṁ (sya-all) | bāhujaññaṁ → bahujaññaṁ (sya-all) | bāhujaññaṁ → bahūjanaṁ (bj: sīmu, sī.pavi) | sambādhabyuhaṁ → sambādhavyūhaṁ (bj: syā) | Kapilavatthu → S1-3 -vatthuṁ. (pts note) | iddhaṁ → S1 B1 idam. (pts note) | ceva → S1 eva. (pts note) | bahujanam → B1-2 bahujaññam. (pts note) | ākiṇṇamanussam → S1-3 -manussā. (pts note) | sambādhavyūhaṁ → S1 -vyūgaṁ. (pts note)
« Cette ville de Kapilavatthou, Bhanté, est riche et prospère, peuplée et remplie de gens, et ses rues sont encombrées.
So khvāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ vā payirupāsitvā manobhāvanīye vā bhikkhū sāyanhasamayaṁ kapilavatthuṁ pavisanto;
bhagavantaṁ → bhagavantaṁ payirupāsitvā manobhāvanīyaṁ (bj) | payirupāsitvā manobhāvanīye vā bhikkhū → bhikkhuṁ (bj) | sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (sya-all) | sāyanhasamayaṁ kapilavatthuṁ → sāyaṇhasamayaṁ kapilavatthum (pts) | bhikkhuṁ → mano bhāvanīye vā bhikkhū (bj: machasaṁ, syā) | bhikkhū → S1-3 -vanīyaṁ vā bhikkhuṁ (S1 -kkhu). (pts note) | khvāhaṁ → khvāham (pts)
Parfois, Bhanté, lorsque j’y entre le soir, après être allé visiter le Fortuné, ou des mendiants dignes de respect,
bhantenapi hatthinā samāgacchāmi;
bhantenapi → vibbhantenapi (sya2ed); bhamantenapi (mr) | bhantenapi → vibbhantena (bj: aṭṭhakathā) | bhantenapi → vibbhantenapi (cck: sī.); bhamantenapi (cck: ka.) | bhantenapi → bhante napi (th) | bhantenapi → bhante na pi (pts)
je croise un éléphant qui fait une embardée,
bhantenapi assena samāgacchāmi;
bhantenapi → bhante napi (th) | bhantenapi → bhante na pi (pts)
ou bien je croise un cheval qui fait une embardée,
bhantenapi rathena samāgacchāmi;
rathena → B1 parithena B2 para- both instead of pira- (pts note) | bhantenapi → bhante napi (th) | bhantenapi → bhante na pi (pts)
ou une charrette qui fait une embardée,
bhantenapi sakaṭena samāgacchāmi;
bhantenapi → bhante napi (th) | bhantenapi → bhante na pi (pts)
ou un chariot qui fait une embardée,
bhantenapi purisena samāgacchāmi.
samāgacchāmi → samāgacchami (pts) | bhantenapi → bhante napi (th) | bhantenapi → bhante na pi (pts)
ou bien je croise une personne qui fait une embardée.
Tassa mayhaṁ, bhante, tasmiṁ samaye mussateva bhagavantaṁ ārabbha sati, mussati dhammaṁ ārabbha sati, mussati saṅghaṁ ārabbha sati.
mussateva → musateva (?) | mussati → musati (?) | dhammaṁ ārabbha → dhammam arabbha (pts) | mussateva → musateva (cck: ?) | mussati → musati (cck: ?) | sati → This phrase is not to be found in S3. (pts note) | sati → S1-3 add mussati. (pts note) | saṅghaṁ → saṁghaṁ (ms2005) | mayhaṁ → mayham (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | saṅghaṁ → saṅgham (pts)
En ces moments-là, Bhanté, ma présence d’esprit envers le Fortuné est oubliée, ma présence d’esprit envers le Dhamma est oubliée et ma présence d’esprit envers la Communauté est oubliée.
Tassa mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:
mayhaṁ → mayham (pts)
Alors, Bhanté, je me dis :
‘imamhi cāhaṁ samaye kālaṁ kareyyaṁ, kā mayhaṁ gati, ko abhisamparāyo’”ti?
mayhaṁ → mamassa (bj) | mamassa → kā mayhaṁ (bj: machasaṁ, syā) | mayhaṁ → S1-3 mamassa. (pts note) | abhisamparāyoti → abhisamparāyo ti (pts)
“Si je devais trépasser maintenant, quelle serait ma destination, quelle serait ma condition future ?”

“Mā bhāyi, mahānāma, mā bhāyi, mahānāma.
bhāyi → S1 bhāya. (pts note)
— N’aie crainte, Mahānāma, n’aie crainte.
Apāpakaṁ te maraṇaṁ bhavissati apāpikā kālaṅkiriyā.
kālaṅkiriyā → kālakiriyā (bj, sya-all, km) | kālakiriyā → kālaṁkiriyā (bj: machasaṁ) | kālaṁkiriyā → kālakiriyā (cck: sī. syā. kaṁ.) | apāpakaṁ te → apāpakante (th) | maraṇaṁ → maraṇam (pts)
Ta mort ne sera pas mauvaise, ton trépas ne sera pas mauvais.
Yassa kassaci, mahānāma, dīgharattaṁ saddhāparibhāvitaṁ cittaṁ sīlaparibhāvitaṁ cittaṁ sutaparibhāvitaṁ cittaṁ cāgaparibhāvitaṁ cittaṁ paññāparibhāvitaṁ cittaṁ, tassa yo hi khvāyaṁ kāyo rūpī cātumahābhūtiko mātāpettikasambhavo odanakummāsūpacayo aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṁsanadhammo.
cātumahābhūtiko → cātummahābhūtiko (bj, sya-all, km) | odanakummāsūpacayo → odanakummāsupacayo (sya-all) | cittaṁ paññāparibhāvitaṁ → cittam paññaparibhāvitaṁ (pts) | mātāpettikasambhavo odanakummāsūpacayo → mātāpittikasambhavo odanakummāsupacayo (pts) | cātumahābhūtiko → cātummahābhūtiko (cck: sī. syā. kaṁ.) | sutaparibhāvitaṁ → S1 -pāri- (pts note) | khvāyaṁ → S3 khvāhaṁ. (pts note) | aniccucchādanaparimaddana-bhedana-viddhaṁsanadhammo → B1 aniccacchā- S1 aniccupacchā- B2 -vidhaṁsana- B1 -vimaṁsana- (pts note) | mātāpettikasambhavo odanakummāsūpacayo aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṁsanadhammo → mātāpittikasambhavo odanakummāsupacayo aniccucchādanaparimaddana-bhedana-viddhaṁsanadhammo (pts)
Lorsque pendant longtemps l’esprit a été nourri de conviction, de vertu, de connaissances, de générosité et de discernement, alors ce corps, qui est est physique, constitué des quatre éléments primaires, produit par mère et père, qui se nourrit de riz et de gruau, qui est par nature sujet à l’impermanence, à l’abrasion, au frottement, au démembrement, à la destruction,
Taṁ idheva kākā vā khādanti gijjhā vā khādanti kulalā vā khādanti sunakhā vā khādanti siṅgālā vā khādanti vividhā vā pāṇakajātā khādanti;
siṅgālā → sigālā (bj, sya-all, km, pts1ed) | sunakhā → supānā (bj) | idheva → imeva (sya-all) | siṅgālā vā → sigālā va (pts) | idheva → imeva (bj: syā) | supānā → sunakhā (bj: machasaṁ, syā) | siṅgālā → sigālā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | sunakhā → S1 supaṇṇā S3 suvaṇṇā. (pts note) | taṁ → tam (pts)
est dévoré par les corbeaux, par les vautours, par les charognards, par les chiens, par les chacals et par diverses autres créatures,
yañca khvassa cittaṁ dīgharattaṁ saddhāparibhāvitaṁ …pe… paññāparibhāvitaṁ taṁ uddhagāmi hoti visesagāmi.
uddhagāmi → uddhagāmī (bj); uddhaṅgāmi (sya-all) | sīla-suta-cāga-paribhāvitaṁ → S1-3 add paribhāvitam after each word. (pts note) | uddhagāmi → B1-2 uddhaṁ- (pts note) | visesagāmi → B1 -gamī. (pts note) | + → sīlaparibhāvitaṁ sutaparibhāvitaṁ cāgaparibhāvitaṁ (bjt) | + → sīla suta cāga (th) | saddhāparibhāvitaṁ paññāparibhāvitaṁ taṁ → saddhāparibhāvitam sīla-suta-cāga-paribhāvitaṁ tam (pts)
mais l’esprit qui a pendant longtemps été nourri de conviction, de vertu, de connaissances, de générosité et de discernement s’élève et atteint la distinction.

Seyyathāpi, mahānāma, puriso sappikumbhaṁ vā telakumbhaṁ vā gambhīraṁ udakarahadaṁ ogāhitvā bhindeyya.
mahānāma → mahānāma balavā (bj) | ogāhitvā → ogāhetvā (bj, sya-all) | gambhīraṁ udakarahadaṁ ogāhitvā → gambhīram udakarahadam ogāhetvā (pts) | Mahānāma → S1 balavā S3 nāma balavā instead of Mahānāma. (pts note) | ogāhetvā → S1 ogātetvā B1-2 ogāhetvā. (pts note) | sappikumbhaṁ → sappikumbham (pts) | telakumbhaṁ → telakumbham (pts)
C’est tout comme, Mahanama, si un homme jetait une jarre contenant du ghee (beurre clarifié) ou une jarre contenant de l’huile dans une étendue d’eau profonde puis la brisait :
Tatra yā assa sakkharā vā kaṭhalā vā sā adhogāmī assa, yañca khvassa tatra sappi vā telaṁ vā taṁ uddhagāmi assa visesagāmi.
assa → yāssa (bj) | kaṭhalā → kathalā (pts1ed, mr) | yā assa → yāssa (bj) | uddhagāmi → uddhaṅgāmi (bj, sya-all) | taṁ uddhagāmi → tam uddhaṁgāmī (pts) | visesagāmi evameva → visesāgamī evam eva (pts) | yāssa → yā assa (bj: machasaṁ, syā) | kaṭhalā → kathalā (cck: pī. ka.) | assa → S1-3 yāssa instead of yā assa. (pts note)
les tessons ou morceaux couleraient, tandis que le ghee ou l’huile s’élèveraient et atteindraient la surface.

Evameva kho, mahānāma, yassa kassaci dīgharattaṁ saddhāparibhāvitaṁ cittaṁ …pe…
+ → sīla (bjt) | + → suta cāga (bjt) | + → sīla suta cāga (th) | evameva → evam eva (pts) | + → sīlasuta-cāga (pts)
De la même manière, Mahanama, lorsque pendant longtemps l’esprit a été nourri de conviction, de vertu, de connaissances, de générosité et de discernement,
paññāparibhāvitaṁ cittaṁ tassa yo hi khvāyaṁ kāyo rūpī cātumahābhūtiko mātāpettikasambhavo odanakummāsūpacayo aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṁsanadhammo taṁ idheva kākā vā khādanti gijjhā vā khādanti kulalā vā khādanti sunakhā vā khādanti siṅgālā vā khādanti vividhā vā pāṇakajātā khādanti;
sunakhā → supānā (bj) | siṅgālā → sigālā (bj, sya-all) | odanakummāsūpacayo → odanakummāsupacayo (sya-all) | idheva → imeva (sya-all) | yo hi khvāyaṁ → hoti khvāyam (pts) | mātāpettikasambhavo odanakummāsūpacayo → mātāpittikasambhavo odanakummāsupacayo (pts) | khādanti siṅgālā → khā sigālā (pts) | mātāpittikasambhavo → S1-3 -petti- (pts note) | aniccucchādana-parimaddana-bhedanaviddhaṁsanadhammo → B2 aniccacchā- S1 aniccupacchā- S1 -viddhasana- B1 vimaṁsana. (pts note) | sunakhā → S1 supaṇṇā S3 supāṇā. (pts note) | cātumahābhūtiko → cātummahābhūtiko (bjt, th) | mātāpettikasambhavo odanakummāsūpacayo aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṁsanadhammo taṁ → mātāpittikasambhavo odanakummāsupacayo aniccucchādana-parimaddana-bhedanaviddhaṁsanadhammo tam (pts)
alors ce corps, qui est est physique, constitué des quatre éléments primaires, produit par mère et père, qui se nourrit de riz et de gruau, qui est par nature sujet à l’impermanence, à l’abrasion, au frottement, au démembrement, à la destruction, est dévoré par les corbeaux, par les vautours, par les charognards, par les chiens, par les chacals et par diverses autres créatures,
yañca khvassa cittaṁ dīgharattaṁ saddhāparibhāvitaṁ …pe… paññāparibhāvitaṁ taṁ uddhagāmi hoti visesagāmi.
dīgharattaṁ → (bj) | paññāparibhāvitaṁ → paññāparibhāvitaṁ cittaṁ (bj) | uddhagāmi → uddhaṅgāmī (bj); uddhaṅgāmi (sya-all) | visesagāmi → visesagāmī (bj, pts) | khvassa → S1-3 khvāssa. (pts note) | taṁ → missing in B1. (pts note) | tam → missing in S3. (pts note) | uddhaṁgāmī → S1-3 uddha- B2 -gāmi always. (pts note) | + → sīla suta cāga (th) | paññāparibhāvitaṁ taṁ uddhagāmi → sīla-suttacāgapaññā paribhāvitaṁ tam uddhaṁgāmī (pts)
mais l’esprit qui a pendant longtemps été nourri de conviction, de vertu, de connaissances, de générosité et de discernement s’élève et atteint la distinction.

Tuyhaṁ kho pana, mahānāma, dīgharattaṁ saddhāparibhāvitaṁ cittaṁ …pe… paññāparibhāvitaṁ cittaṁ.
mahānāma → mahānama (pts) | dīgharattaṁ → S1-3 sīlaparibhāvitam -pe- tam paribhāvitaṁ. (pts note) | + → sīla suta cāga (th) | saddhāparibhāvitaṁ cittaṁ paññāparibhāvitaṁ cittaṁ → saddhaparibhāvitaṁ cittam sīla-suta-cāga-paññāparibhāvitaṁ cittam (pts)
Mahanama, ton esprit a pendant longtemps été nourri de conviction, de vertu, de connaissances, de générosité et de discernement.
Mā bhāyi, mahānāma, mā bhāyi, mahānāma.
bhāyi → S3 bhāyī. (pts note)
N’aie crainte, Mahānāma, n’aie crainte.
Apāpakaṁ te maraṇaṁ bhavissati, apāpikā kālaṅkiriyā”ti.
kālaṅkiriyāti paṭhamaṁ → kālakiriyāti (bj, sya-all, pts) | kālakiriyā → S3 -kiriyāyā B1-2 kālaṁ- always. (pts note) | kālaṅkiriyāti → kālaṁkiriyāti (my, ms2005) | apāpakaṁ te → apāpakante (th) | maraṇaṁ → maraṇam (pts)
Ta mort ne sera pas mauvaise, ton trépas ne sera pas mauvais. »

Paṭhamaṁ.
paṭhamaṁ → ti (pts)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Français · ไทย