Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 55.21สังยุตตนิกาย
  • 3. Saraṇānivagga
    Saraṇānivagga → sarakānivaggo (bj, sya-all)

Paṭhamamahānāmasutta๒๑ ปฐมมหานามสูตร

Evaṁ me sutaṁ—
sutaṁ → this phrase in B1-2 only. (pts note) | evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme.
samayaṁ → samayam (pts)
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ นิโครธาราม เขตกรุงกบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ
Atha kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho mahānāmo sakko bhagavantaṁ etadavoca:
avoca → B1 avocuṁ. (pts note) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
ครั้งนั้น เจ้าศากยะพระนามว่ามหานามะเสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาค ถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้ว ประทับนั่ง ณ ที่สมควร ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาค ดังนี้ว่า

“idaṁ, bhante, kapilavatthu iddhañceva phītañca bāhujaññaṁ ākiṇṇamanussaṁ sambādhabyūhaṁ.
sambādhabyūhaṁ → sambādhabyuhaṁ (bj); sambādhaviyūhaṁ (sya-all) | bāhujaññaṁ → bahujaññaṁ (sya-all) | bāhujaññaṁ → bahūjanaṁ (bj: sīmu, sī.pavi) | sambādhabyuhaṁ → sambādhavyūhaṁ (bj: syā) | Kapilavatthu → S1-3 -vatthuṁ. (pts note) | iddhaṁ → S1 B1 idam. (pts note) | ceva → S1 eva. (pts note) | bahujanam → B1-2 bahujaññam. (pts note) | ākiṇṇamanussam → S1-3 -manussā. (pts note) | sambādhavyūhaṁ → S1 -vyūgaṁ. (pts note)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ กรุงกบิลพัสดุ์นี้มั่งคั่ง อุดมสมบูรณ์ มีประชากรมาก มีถนนคับแคบ
So khvāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ vā payirupāsitvā manobhāvanīye vā bhikkhū sāyanhasamayaṁ kapilavatthuṁ pavisanto;
bhagavantaṁ → bhagavantaṁ payirupāsitvā manobhāvanīyaṁ (bj) | payirupāsitvā manobhāvanīye vā bhikkhū → bhikkhuṁ (bj) | sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (sya-all) | sāyanhasamayaṁ kapilavatthuṁ → sāyaṇhasamayaṁ kapilavatthum (pts) | bhikkhuṁ → mano bhāvanīye vā bhikkhū (bj: machasaṁ, syā) | bhikkhū → S1-3 -vanīyaṁ vā bhikkhuṁ (S1 -kkhu). (pts note) | khvāhaṁ → khvāham (pts)
หม่อมฉันนั่งใกล้พระผู้มีพระภาคหรือภิกษุทั้งหลายผู้เป็นที่เจริญใจ เวลาเย็น เข้าไปยังกรุงกบิลพัสดุ์
bhantenapi hatthinā samāgacchāmi;
bhantenapi → vibbhantenapi (sya2ed); bhamantenapi (mr) | bhantenapi → vibbhantena (bj: aṭṭhakathā) | bhantenapi → vibbhantenapi (cck: sī.); bhamantenapi (cck: ka.) | bhantenapi → bhante napi (th) | bhantenapi → bhante na pi (pts)
พบเห็นช้างบ้าง
bhantenapi assena samāgacchāmi;
bhantenapi → bhante napi (th) | bhantenapi → bhante na pi (pts)
ม้าบ้าง
bhantenapi rathena samāgacchāmi;
rathena → B1 parithena B2 para- both instead of pira- (pts note) | bhantenapi → bhante napi (th) | bhantenapi → bhante na pi (pts)
รถบ้าง
bhantenapi sakaṭena samāgacchāmi;
bhantenapi → bhante napi (th) | bhantenapi → bhante na pi (pts)
เกวียนบ้าง
bhantenapi purisena samāgacchāmi.
samāgacchāmi → samāgacchami (pts) | bhantenapi → bhante napi (th) | bhantenapi → bhante na pi (pts)
ผู้คนบ้าง ที่พลุกพล่านขวักไขว่
Tassa mayhaṁ, bhante, tasmiṁ samaye mussateva bhagavantaṁ ārabbha sati, mussati dhammaṁ ārabbha sati, mussati saṅghaṁ ārabbha sati.
mussateva → musateva (?) | mussati → musati (?) | dhammaṁ ārabbha → dhammam arabbha (pts) | mussateva → musateva (cck: ?) | mussati → musati (cck: ?) | sati → This phrase is not to be found in S3. (pts note) | sati → S1-3 add mussati. (pts note) | saṅghaṁ → saṁghaṁ (ms2005) | mayhaṁ → mayham (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | saṅghaṁ → saṅgham (pts)
สมัยนั้น หม่อมฉันลืมสติปรารภพระผู้มีพระภาค พระธรรม และพระสงฆ์
Tassa mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:
mayhaṁ → mayham (pts)
หม่อมฉันคิดว่า
‘imamhi cāhaṁ samaye kālaṁ kareyyaṁ, kā mayhaṁ gati, ko abhisamparāyo’”ti?
mayhaṁ → mamassa (bj) | mamassa → kā mayhaṁ (bj: machasaṁ, syā) | mayhaṁ → S1-3 mamassa. (pts note) | abhisamparāyoti → abhisamparāyo ti (pts)
‘หากเราถึงแก่กรรมในเวลานี้ คติของเรา จะเป็นอย่างไร อภิสัมปรายภพจะเป็นอย่างไร”

“Mā bhāyi, mahānāma, mā bhāyi, mahānāma.
bhāyi → S1 bhāya. (pts note)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “อย่าทรงกลัวเลย มหาบพิตร อย่าทรงกลัวเลย มหาบพิตร
Apāpakaṁ te maraṇaṁ bhavissati apāpikā kālaṅkiriyā.
kālaṅkiriyā → kālakiriyā (bj, sya-all, km) | kālakiriyā → kālaṁkiriyā (bj: machasaṁ) | kālaṁkiriyā → kālakiriyā (cck: sī. syā. kaṁ.) | apāpakaṁ te → apāpakante (th) | maraṇaṁ → maraṇam (pts)
การสวรรคตของพระองค์จักไม่เลวทราม กาลกิริยาก็จักไม่เลวทราม
Yassa kassaci, mahānāma, dīgharattaṁ saddhāparibhāvitaṁ cittaṁ sīlaparibhāvitaṁ cittaṁ sutaparibhāvitaṁ cittaṁ cāgaparibhāvitaṁ cittaṁ paññāparibhāvitaṁ cittaṁ, tassa yo hi khvāyaṁ kāyo rūpī cātumahābhūtiko mātāpettikasambhavo odanakummāsūpacayo aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṁsanadhammo.
cātumahābhūtiko → cātummahābhūtiko (bj, sya-all, km) | odanakummāsūpacayo → odanakummāsupacayo (sya-all) | cittaṁ paññāparibhāvitaṁ → cittam paññaparibhāvitaṁ (pts) | mātāpettikasambhavo odanakummāsūpacayo → mātāpittikasambhavo odanakummāsupacayo (pts) | cātumahābhūtiko → cātummahābhūtiko (cck: sī. syā. kaṁ.) | sutaparibhāvitaṁ → S1 -pāri- (pts note) | khvāyaṁ → S3 khvāhaṁ. (pts note) | aniccucchādanaparimaddana-bhedana-viddhaṁsanadhammo → B1 aniccacchā- S1 aniccupacchā- B2 -vidhaṁsana- B1 -vimaṁsana- (pts note) | mātāpettikasambhavo odanakummāsūpacayo aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṁsanadhammo → mātāpittikasambhavo odanakummāsupacayo aniccucchādanaparimaddana-bhedana-viddhaṁsanadhammo (pts)
มหาบพิตร จิตของผู้ใดผู้หนึ่งที่ได้เจริญด้วยศรัทธา ที่ได้เจริญด้วยศีล ที่ได้เจริญ ด้วยสุตะ ที่ได้เจริญด้วยจาคะ และที่ได้เจริญด้วยปัญญามาเป็นเวลานาน กายนี้ ของผู้นั้นคุมกันเป็นรูปร่างที่ประกอบขึ้นจากมหาภูตรูป ๔ เกิดจากมารดาบิดา เจริญวัยเพราะข้าวสุกและขนมกุมมาส ไม่เที่ยงแท้ ต้องอบ ต้องนวดเฟ้น มีอัน แตกกระจัดกระจายไปเป็นธรรมดา
Taṁ idheva kākā vā khādanti gijjhā vā khādanti kulalā vā khādanti sunakhā vā khādanti siṅgālā vā khādanti vividhā vā pāṇakajātā khādanti;
siṅgālā → sigālā (bj, sya-all, km, pts1ed) | sunakhā → supānā (bj) | idheva → imeva (sya-all) | siṅgālā vā → sigālā va (pts) | idheva → imeva (bj: syā) | supānā → sunakhā (bj: machasaṁ, syā) | siṅgālā → sigālā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | sunakhā → S1 supaṇṇā S3 suvaṇṇā. (pts note) | taṁ → tam (pts)
กาบ้าง แร้งบ้าง นกตะกรุมบ้าง สุนัขบ้านบ้าง สุนัขจิ้งจอกบ้าง สัตว์หลายชนิดบ้าง ย่อมกัดกินกายนี้
yañca khvassa cittaṁ dīgharattaṁ saddhāparibhāvitaṁ …pe… paññāparibhāvitaṁ taṁ uddhagāmi hoti visesagāmi.
uddhagāmi → uddhagāmī (bj); uddhaṅgāmi (sya-all) | sīla-suta-cāga-paribhāvitaṁ → S1-3 add paribhāvitam after each word. (pts note) | uddhagāmi → B1-2 uddhaṁ- (pts note) | visesagāmi → B1 -gamī. (pts note) | + → sīlaparibhāvitaṁ sutaparibhāvitaṁ cāgaparibhāvitaṁ (bjt) | + → sīla suta cāga (th) | saddhāparibhāvitaṁ paññāparibhāvitaṁ taṁ → saddhāparibhāvitam sīla-suta-cāga-paribhāvitaṁ tam (pts)
ส่วนจิตของผู้นั้นที่ได้เจริญ ด้วยศรัทธา ฯลฯ และที่ได้เจริญด้วยปัญญามาเป็นเวลานาน ย่อมสูงขึ้นไปจนถึง บรรลุคุณวิเศษ

Seyyathāpi, mahānāma, puriso sappikumbhaṁ vā telakumbhaṁ vā gambhīraṁ udakarahadaṁ ogāhitvā bhindeyya.
mahānāma → mahānāma balavā (bj) | ogāhitvā → ogāhetvā (bj, sya-all) | gambhīraṁ udakarahadaṁ ogāhitvā → gambhīram udakarahadam ogāhetvā (pts) | Mahānāma → S1 balavā S3 nāma balavā instead of Mahānāma. (pts note) | ogāhetvā → S1 ogātetvā B1-2 ogāhetvā. (pts note) | sappikumbhaṁ → sappikumbham (pts) | telakumbhaṁ → telakumbham (pts)
มหาบพิตร บุรุษดำลงในห้วงน้ำลึกแล้วทุบหม้อเนยใสหรือหม้อน้ำมัน
Tatra yā assa sakkharā vā kaṭhalā vā sā adhogāmī assa, yañca khvassa tatra sappi vā telaṁ vā taṁ uddhagāmi assa visesagāmi.
assa → yāssa (bj) | kaṭhalā → kathalā (pts1ed, mr) | yā assa → yāssa (bj) | uddhagāmi → uddhaṅgāmi (bj, sya-all) | taṁ uddhagāmi → tam uddhaṁgāmī (pts) | visesagāmi evameva → visesāgamī evam eva (pts) | yāssa → yā assa (bj: machasaṁ, syā) | kaṭhalā → kathalā (cck: pī. ka.) | assa → S1-3 yāssa instead of yā assa. (pts note)
ก้อน กรวดหรือกระเบื้องหม้อนั้นพึงจมลง ส่วนเนยใสหรือน้ำมันในหม้อนั้นพึงลอยขึ้น เหนือน้ำ แม้ฉันใด

Evameva kho, mahānāma, yassa kassaci dīgharattaṁ saddhāparibhāvitaṁ cittaṁ …pe…
+ → sīla (bjt) | + → suta cāga (bjt) | + → sīla suta cāga (th) | evameva → evam eva (pts) | + → sīlasuta-cāga (pts)
จิตของผู้ใดผู้หนึ่งที่ได้เจริญด้วยศรัทธา ฯลฯ
paññāparibhāvitaṁ cittaṁ tassa yo hi khvāyaṁ kāyo rūpī cātumahābhūtiko mātāpettikasambhavo odanakummāsūpacayo aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṁsanadhammo taṁ idheva kākā vā khādanti gijjhā vā khādanti kulalā vā khādanti sunakhā vā khādanti siṅgālā vā khādanti vividhā vā pāṇakajātā khādanti;
sunakhā → supānā (bj) | siṅgālā → sigālā (bj, sya-all) | odanakummāsūpacayo → odanakummāsupacayo (sya-all) | idheva → imeva (sya-all) | yo hi khvāyaṁ → hoti khvāyam (pts) | mātāpettikasambhavo odanakummāsūpacayo → mātāpittikasambhavo odanakummāsupacayo (pts) | khādanti siṅgālā → khā sigālā (pts) | mātāpittikasambhavo → S1-3 -petti- (pts note) | aniccucchādana-parimaddana-bhedanaviddhaṁsanadhammo → B2 aniccacchā- S1 aniccupacchā- S1 -viddhasana- B1 vimaṁsana. (pts note) | sunakhā → S1 supaṇṇā S3 supāṇā. (pts note) | cātumahābhūtiko → cātummahābhūtiko (bjt, th) | mātāpettikasambhavo odanakummāsūpacayo aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṁsanadhammo taṁ → mātāpittikasambhavo odanakummāsupacayo aniccucchādana-parimaddana-bhedanaviddhaṁsanadhammo tam (pts)
และที่ได้เจริญ ด้วยปัญญามาเป็นเวลานาน กายนี้ของผู้นั้นคุมกันเป็นรูปร่างที่ประกอบขึ้น จากมหาภูตรูป ๔ เกิดจากมารดาบิดา เจริญวัยเพราะข้าวสุกและขนมกุมมาส ไม่เที่ยงแท้ ต้องอบ ต้องนวดเฟ้น มีอันแตกกระจัดกระจายไปเป็นธรรมดา กาบ้าง แร้งบ้าง นกตะกรุมบ้าง สุนัขบ้านบ้าง สุนัขจิ้งจอกบ้าง สัตว์หลายชนิดบ้าง ย่อมกัดกินกายนี้
yañca khvassa cittaṁ dīgharattaṁ saddhāparibhāvitaṁ …pe… paññāparibhāvitaṁ taṁ uddhagāmi hoti visesagāmi.
dīgharattaṁ → (bj) | paññāparibhāvitaṁ → paññāparibhāvitaṁ cittaṁ (bj) | uddhagāmi → uddhaṅgāmī (bj); uddhaṅgāmi (sya-all) | visesagāmi → visesagāmī (bj, pts) | khvassa → S1-3 khvāssa. (pts note) | taṁ → missing in B1. (pts note) | tam → missing in S3. (pts note) | uddhaṁgāmī → S1-3 uddha- B2 -gāmi always. (pts note) | + → sīla suta cāga (th) | paññāparibhāvitaṁ taṁ uddhagāmi → sīla-suttacāgapaññā paribhāvitaṁ tam uddhaṁgāmī (pts)
ส่วนจิตของผู้นั้นที่ได้เจริญด้วยศรัทธา ฯลฯ และที่ได้เจริญด้วย ปัญญามาเป็นเวลานาน ย่อมสูงขึ้นไปจนถึงบรรลุคุณวิเศษ

Tuyhaṁ kho pana, mahānāma, dīgharattaṁ saddhāparibhāvitaṁ cittaṁ …pe… paññāparibhāvitaṁ cittaṁ.
mahānāma → mahānama (pts) | dīgharattaṁ → S1-3 sīlaparibhāvitam -pe- tam paribhāvitaṁ. (pts note) | + → sīla suta cāga (th) | saddhāparibhāvitaṁ cittaṁ paññāparibhāvitaṁ cittaṁ → saddhaparibhāvitaṁ cittam sīla-suta-cāga-paññāparibhāvitaṁ cittam (pts)
แต่จิตของพระองค์ที่ได้ เจริญด้วยศรัทธา ฯลฯ และที่ได้เจริญด้วยปัญญามาเป็นเวลานานก็ฉันนั้นเหมือนกัน
Mā bhāyi, mahānāma, mā bhāyi, mahānāma.
bhāyi → S3 bhāyī. (pts note)
อย่าทรงกลัวเลย มหาบพิตร อย่าทรงกลัวเลย มหาบพิตร
Apāpakaṁ te maraṇaṁ bhavissati, apāpikā kālaṅkiriyā”ti.
kālaṅkiriyāti paṭhamaṁ → kālakiriyāti (bj, sya-all, pts) | kālakiriyā → S3 -kiriyāyā B1-2 kālaṁ- always. (pts note) | kālaṅkiriyāti → kālaṁkiriyāti (my, ms2005) | apāpakaṁ te → apāpakante (th) | maraṇaṁ → maraṇam (pts)
การสวรรคตของพระองค์ จักไม่เลวทราม กาลกิริยาก็จักไม่เลวทราม”

Paṭhamaṁ.
paṭhamaṁ → ti (pts)
ปฐมมหานามสูตรที่ ๑ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Français · ไทย