- Saṁyutta Nikāya 56.35Les Discours Regroupés par Thèmes 56.35
- 4. Sīsapāvanavagga4. Dans la forêt de sisapas
SattisatasuttaTranspercé de cent lances
“Seyyathāpi, bhikkhave, puriso vassasatāyuko vassasatajīvī.
vassasatajīvī tamenaṁ → vassasatajīvitamenaṁ (sya-all, pts) | vassasatajīvī → vassasatajīvitam (pts)Supposez, mendiants, qu’un homme ait une espérance de vie de cent ans et qu’il vive (effectivement) pendant cent ans.
Tamenaṁ evaṁ vadeyya:
vadeyya → vadeyyuṁ (bj, pts) | vadeyyuṁ → vadeyya (bj: machasaṁ, syā) | vadeyyuṁ → B1-2 vadeyya. (pts note) | tamenaṁ → enaṁ (pts)On lui dirait :
‘ehambho purisa, pubbaṇhasamayaṁ taṁ sattisatena hanissanti, majjhanhikasamayaṁ sattisatena hanissanti, sāyanhasamayaṁ sattisatena hanissanti.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | majjhanhikasamayaṁ → majjhantikaṁ samayaṁ (bj); majjhantikasamayaṁ (sya-all, pts) | sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (sya-all) | sāyanhasamayaṁ sattisatena → sāyaṇhasamayaṁ sattisatehi (pts) | ehambho → evambho (bj: sī.pævi, sī.pavi) | sattisatena → sattisatehi (bj: sīmu, sī.pævi, sī.pavi) | Ehambho → S1-3 evamo (pts note) | hanissanti → S1-3 insert -pe- (pts note) | majjhantikasamayam → S1-3 majjhaṇtikaṁ- (pts note) | sattisatehi → S1-3 -satehi always. (pts note) | pubbaṇhasamayaṁ → pubbaṇhasamayam (pts)“Venez, mon bon, on vous transpercera de cent lances le matin, on vous transpercera de cent lances à midi et on vous transpercera de cent lances le soir.
So kho tvaṁ, ambho purisa, divase divase tīhi tīhi sattisatehi haññamāno vassasatāyuko vassasatajīvī vassasatassa accayena anabhisametāni cattāri ariyasaccāni abhisamessasī’ti.
tīhi → (sya-all) | abhisamessasīti → abhisamessatīti (bj: machasaṁ, sī.pævi, sī.pavi) | haññamāno → B1 -māne. (pts note) | cattāri → S1 cattā. (pts note) | ti → S1-3 -samessatī ti. (pts note) | tvaṁ → tvam (pts) | abhisamessasīti → abhisamessasī ti (pts)Mais vous, mon bon, qui avez une espérance de vie de cent ans et qui vivrez (effectivement) pendant cent ans en étant transpercé chaque jour par trois cent lances, vous comprendrez complètement à la fin de ces cent ans les quatre nobles vérités que vous n’avez jamais complètement comprises auparavant.”
Atthavasikena, bhikkhave, kulaputtena alaṁ upagantuṁ.
bhikkhave → missing in S1-3. (pts note) | alaṁ → alam (pts)Il serait approprié, mendiants, pour un enfant de (bonne) famille cherchant son intérêt, d’accepter (cette offre).
Taṁ kissa hetu?Et quelle en est la raison ?
Anamataggoyaṁ, bhikkhave, saṁsāro;
Anamataggo → B1 anamataggā. (pts note) | anamataggoyaṁ → anamataggo yam (pts)Parce que, mendiants, on ne peut discerner de commencement à ce cycle de renaissances.
pubbā koṭi nappaññāyati sattippahārānaṁ asippahārānaṁ usuppahārānaṁ pharasuppahārānaṁ.
asippahārānaṁ usuppahārānaṁ pharasuppahārānaṁ → asippahārānaṁ (bj), asipahārānam parasupahārānaṁ (pts1ed), asippahārānaṁ pharasuppahārānaṁ (mr) | usuppahārānaṁ pharasuppahārānaṁ evañcetaṁ → evañce taṁ (bj) | asippahārānaṁ → asippahārānaṁ usuppahārānaṁ erasrappahārānaṁ (bj: syā) | pharasuppahārānaṁ → asippahārānaṁ pharasuppahārānaṁ (cck: ka.) | parasupahārānam → missing in S1-3. (pts note) | ce → S1-3 ca. (pts note) | nappaññāyati → na paññāyati (bjt, th)On ne peut discerner de point de départ aux coups de lance, aux coups d’épée, aux coups de javelots et aux coups de hache.
Evañcetaṁ, bhikkhave, assa.
evañcetaṁ → evañce taṁ (bjt) | evañcetaṁ → evaṁ cetaṁ (th) | evañcetaṁ → tam (pts)Et il pourrait en être ainsi, mendiants.
Na kho panāhaṁ, bhikkhave, saha dukkhena, saha domanassena catunnaṁ ariyasaccānaṁ abhisamayaṁ vadāmi;
vadāmi → vadāni (pts) | panāham → S1-3 pahārānaṁ. (pts note) | saha → S3 sadāha. (pts note) | saha dukkhena saha domanassena → sahadukkhena sahadomanassena (bjt) | catunnaṁ ariyasaccānaṁ → catunnam ariyasaccānam (pts)Mais je déclare que la compréhension complète des quatre nobles vérités ne s’accompagne pas de mal-être ni de déplaisance mentale.
api cāhaṁ, bhikkhave, sahāva sukhena, sahāva somanassena catunnaṁ ariyasaccānaṁ abhisamayaṁ vadāmi.
sahāva sukhena sahāva somanassena → sahasukhena sahasomanassena (bj) | sahāva → saha (pts) | catunnaṁ ariyasaccānaṁ abhisamayaṁ → catunnam ariyasaccānam (pts) | sahasukhena → sahāva (bj: machasaṁ, syā) | sahasomanassena → sahāva (bj: machasaṁ, syā) | saha → B1-2 sahāva . . . sahā va. (pts note) | somanassena → S1 -senaṁ. (pts note) | api cāhaṁ → apicāhaṁ (th) | cāhaṁ → cāham (pts)Je déclare au contraire, mendiants, que la compréhension complète des quatre nobles vérités s’accompagne de bien-être et de plaisance mentale.
Katamesaṁ catunnaṁ?Et quelles sont ces quatre ?
Dukkhassa ariyasaccassa …pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya → dukkhanirodhagāminīpaṭipadāya (bj, sya-all) | dukkhanirodhagāminiyā → S1-3 -gāminī. (pts note)La noble vérité du mal-être, la noble vérité de l’origine du mal-être, la noble vérité de la cessation du mal-être, la noble vérité de la voie menant à la cessation du mal-être.
Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṁ dukkhan’ti yogo karaṇīyo …pe… ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo”ti.
karaṇīyoti pañcamaṁ → karaṇīyo ti (pts) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | idaṁ dukkhanti → idam dukkhan ti (pts) | ayaṁ → pa-pe ayam (pts) | paṭipadāti → paṭipadā ti (pts)C’est pourquoi, mendiants, le travail (de contemplation) est à faire : “Voici le mal-être”, le travail (de contemplation) est à faire : “Voici l’origine du mal-être”, le travail (de contemplation) est à faire : “Voici la cessation du mal-être”, le travail (de contemplation) est à faire : “Voici la voie menant à la cessation du mal-être”.