Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 8.6Discursos agrupados numéricamente 8.6
  • 1. Mettāvagga1. Buena voluntad

DutiyalokadhammasuttaCondiciones del mundo (2º)

“Aṭṭhime, bhikkhave, lokadhammā lokaṁ anuparivattanti, loko ca aṭṭha lokadhamme anuparivattati.
aṭṭhime → (pts) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt)
«Bhikkhus, estas ocho condiciones del mundo hacen que este que siga girando, y el mundo gira en torno a estas ocho condiciones.
Katame aṭṭha?¿Qué ocho condiciones? Lābho ca, alābho ca, yaso ca, ayaso ca, nindā ca, pasaṁsā ca, sukhañca, dukkhañca.
sukhañca dukkhañca → sukhaṁ ca dukkhaṁ ca (bjt, th) | sukhañca dukkhañca → sukhañ ca dukkhañ ca (pts)
Ganancia y perdida, éxito y fracaso, crítica y elogio, felicidad y sufrimiento.
Ime kho, bhikkhave, aṭṭha lokadhammā lokaṁ anuparivattanti, loko ca ime aṭṭha lokadhamme anuparivattati.
aṭṭha lokadhammā → aṭṭhalokadhammā (bjt) | aṭṭha lokadhamme → aṭṭhalokadhamme (bjt)
Bhikkhus, estas ocho condiciones del mundo hacen que este que siga girando, y el mundo gira en torno a estas ocho condiciones.

Assutavato, bhikkhave, puthujjanassa uppajjati lābhopi alābhopi yasopi ayasopi nindāpi pasaṁsāpi sukhampi dukkhampi.
sukhampi dukkhampi → sukhaṁpi dukkhaṁpi (th) | lābhopi alābhopi yasopi ayasopi nindāpi pasaṁsāpi sukhampi dukkhampi → lābho pi alābho pi yaso pi ayaso pi nindā pi pasaṁsā pi sukhaṁ pi dukkhaṁ pi (pts)
Una persona común no instruida se encuentra con la ganancia y la perdida, el éxito y el fracaso, la crítica y el elogio, y con la felicidad y el sufrimiento,
Sutavatopi, bhikkhave, ariyasāvakassa uppajjati lābhopi alābhopi yasopi ayasopi nindāpi pasaṁsāpi sukhampi dukkhampi.
pi → T. M7 insert kho. (pts note) | yaso → T. M6. M7 put ayaso before yaso. (pts note) | sukhampi dukkhampi → sukhaṁpi dukkhaṁpi (th) | sutavatopi → sutavato pi (pts) | lābhopi alābhopi yasopi ayasopi nindāpi pasaṁsāpi sukhampi dukkhampi → lābho pi alābho pi yaso pi ayaso pi nindā pi pasaṁsā pi sukhaṁ pi dukkhaṁ pi (pts)
y una persona noble instruida también se encuentra con ellas.
Tatra, bhikkhave, ko viseso ko adhippayāso kiṁ nānākaraṇaṁ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanenā”ti?
adhippayāso → adhippāyo (si); adhippāyaso (sya-all, km); adhippāyoso (pts1ed) | adhippayāso kiṁ → adhippāyoso kin (pts) | adhippayāso → adhippāyo (bj: PTS, sīmu, machasaṁ); adhippāyaso (bj: syā) | nānākaraṇaṁ → nānā kāraṇaṁ (bj: sīmu) | adhippayāso → adhippāyo (sī.), adhippāyaso (syā. kaṁ.) adhi + pa + yasu + ṇa = adhippayāso (cck note) | adhippāyoso → T. M7 -yāso; M. Ph. M8. S. -yaso. (pts note) | adhippayāso kiṁ nānākaraṇaṁ → adhippāyaso kiṁnānākaraṇaṁ (th) | puthujjanenāti → puthujjanenā ti (pts)
¿Cuál es entonces la diferencia entre un discípulo noble instruido y una persona común no instruida?»

“Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṁnettikā bhagavaṁpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṁyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | Bhagavaṁnettikā → M6 bhavaṁ-; Ph. bhavaṁjanettikā. (pts note) | Bhagavaṁpaṭisaraṇā → Ph. M6 bhavaṁ- (pts note) | bhagavaṁmūlakā → bhagavammūlakā (bjt) | bhagavaṁnettikā bhagavaṁpaṭisaraṇā → bhagavannettikā bhagavampaṭisaraṇā (bjt) | bhagavantaṁyeva → bhagavantaṁ yeva (th, pts) | dhāressantīti → dhāressantī ti (pts)
«Nuestras enseñanzas tienen su raíz en el Buddha, él es nuestro guía y refugio. Señor, pueda el propio Buddha aclararnos por favor el significado de esto. Al escucharlo del Buddha, los bhikkhus lo recordarán.»

“Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
tena hi → tenahi (th) | manasi karotha → manasikarotha (th) | manasi karotha bhāsissāmīti → manasikarotha bhāsissāmī ti (pts)
«Bien, bhikkhus, escuchad y prestad atención, os lo diré.»

“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | bhanteti → bhante ti (pts)
«Sí, señor», respondieron.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
El Buddha dijo lo siguiente:

“assutavato, bhikkhave, puthujjanassa uppajjati lābho.«Bhikkhus, cuando personas comunes no instruidas se encuentran con la ganancia So na iti paṭisañcikkhati:no reflexionan: ‘uppanno kho me ayaṁ lābho;“Esta ganancia que me ha llegado so ca kho anicco dukkho vipariṇāmadhammo’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
vipariṇāmadhammoti → viparināmadhammoti (bj) | vipariṇāmadhammoti → vipariṇāmadhammo ti (pts) | nappajānāti → na ppajānāti (pts)
es impermanente, insatisfactoria y transitoria”. No lo entienden en profundidad.
Uppajjati alābho …pe…Cuando se encuentran con la perdida… uppajjati yaso …el éxito… uppajjati ayaso …el fracaso… uppajjati nindā …la crítica… uppajjati pasaṁsā …el elogio… uppajjati sukhaṁ …la felicidad… uppajjati dukkhaṁ.el sufrimiento… So na iti paṭisañcikkhati:
iti paṭisañcikkhati → itipaṭisañcikkhati (bjt)
no reflexiona:
‘uppannaṁ kho me idaṁ dukkhaṁ;“Este sufrimiento que me ha llegado tañca kho aniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhamman’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
vipariṇāmadhammanti → viparināmadhammanti (bj) | na → omitted by M8. (pts note) | tañca → taṁ ca (bjt) | tañca → tañ ca (pts) | vipariṇāmadhammanti → vipariṇāmadhamman ti (pts) | nappajānāti → na ppajānāti (pts)
es impermanente, insatisfactorio y transitorio”. No lo entienden en profundidad.

Tassa lābhopi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, alābhopi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, yasopi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, ayasopi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, nindāpi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, pasaṁsāpi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, sukhampi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, dukkhampi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati.
alābhopi → alobho pi (bj) | nindāpi → nindā pi (bjt, pts) | sukhampi → sukhaṁpi (th) | dukkhampi → dukkhaṁpi (th) | lābhopi → lābho pi (pts) | alābhopi → alābho pi (pts) | yasopi → yaso pi (pts) | ayasopi → ayaso pi (pts) | pasaṁsāpi → pasaṁsā pi (pts) | sukhampi → sukhaṁ pi (pts) | dukkhampi → dukkhaṁ pi (pts)
Entonces la ganancia y la perdida, el éxito y el fracaso, la crítica y el elogio, y la felicidad y el sufrimiento se apoderan de su mente.
So uppannaṁ lābhaṁ anurujjhati, alābhe paṭivirujjhati;
alābhe paṭivirujjhati → alābhepaṭivirujjhati (th)
Aceptan la ganancia y rechazan la perdida.
uppannaṁ yasaṁ anurujjhati, ayase paṭivirujjhati;Aceptan el éxito y rechazan el fracaso. uppannaṁ pasaṁsaṁ anurujjhati, nindāya paṭivirujjhati;Aceptan el elogio y rechazan la crítica. uppannaṁ sukhaṁ anurujjhati, dukkhe paṭivirujjhati.Aceptan la felicidad y rechazan el sufrimiento. So evaṁ anurodhavirodhasamāpanno na parimuccati jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi.
maraṇena → T. jarāmara- (pts note)
Involucrados así en la aceptación y el rechazo, no se liberan del renacer, de la vejez y de la muerte; de la pena, el lamento, el dolor, el abatimiento y la desesperación.
‘Na parimuccati dukkhasmā’ti vadāmi.
dukkhasmāti → dukkhasmā ti (pts)
No se liberan del sufrimiento, digo.

Sutavato ca kho, bhikkhave, ariyasāvakassa uppajjati lābho.Cuando personas nobles instruidas se encuentra con la ganancia So iti paṭisañcikkhati:reflexionan: ‘uppanno kho me ayaṁ lābho;“Esta ganancia que me ha llegado so ca kho anicco dukkho vipariṇāmadhammo’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
vipariṇāmadhammoti → viparināmadhammoti (bj) | pajānāti → M6 jānāti. (pts note) | vipariṇāmadhammoti → vipariṇāmadhammo ti (pts)
es impermanente, insatisfactoria y transitoria”. Lo entienden en profundidad.
Uppajjati alābho …pe…Cuando se encuentran con la perdida… uppajjati yaso …el éxito… uppajjati ayaso …el fracaso… uppajjati nindā …
nindā → T. M6 put upp- pasaṁsā before upp- nindā. (pts note)
la crítica…
uppajjati pasaṁsā …
+ → so (bjt)
el elogio…
uppajjati sukhaṁ …la felicidad… uppajjati dukkhaṁ.el sufrimiento… So iti paṭisañcikkhati:reflexiona: ‘uppannaṁ kho me idaṁ dukkhaṁ;“Este sufrimiento que me ha llegado tañca kho aniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhamman’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
vipariṇāmadhammanti → viparināmadhammanti (bj) | pajānāti → M8 jānāti. (pts note) | + → tañca kho aniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammanti yathābhūtaṁ (th) | tañca → tañ ca (pts) | vipariṇāmadhammanti → vipariṇāmadhamman ti (pts)
es impermanente, insatisfactorio y transitorio”. Lo entienden en profundidad.

Tassa lābhopi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, alābhopi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, yasopi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, ayasopi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, nindāpi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, pasaṁsāpi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, sukhampi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, dukkhampi cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati.
alābhopi → alobhopi (bj) | sukhampi → sukhaṁpi (th) | dukkhampi → dukkhaṁpi (th) | lābhopi → lābho pi (pts) | alābhopi → alābho pi (pts) | yasopi → yaso pi (pts) | ayasopi → ayaso pi (pts) | nindāpi → nindā pi (pts) | pasaṁsāpi → pasaṁsā pi (pts) | sukhampi → sukhaṁ pi (pts) | dukkhampi → dukkhaṁ pi (pts)
Entonces la ganancia y la perdida, el éxito y el fracaso, la crítica y el elogio, y la felicidad y el sufrimiento no se apoderan de su mente.
So uppannaṁ lābhaṁ nānurujjhati, alābhe nappaṭivirujjhati;
so → so ca (sya-all) | So → S. inserts ca. (pts note) | nappaṭivirujjhati → na ppaṭivirujjhati (pts)
No aceptan la ganancia y rechazan la perdida.
uppannaṁ yasaṁ nānurujjhati, ayase nappaṭivirujjhati;
uppannaṁ → M8 inserts pi. (pts note) | nappaṭivirujjhati → na ppaṭivirujjhati (pts)
No aceptan el éxito y rechazan el fracaso.
uppannaṁ pasaṁsaṁ nānurujjhati, nindāya nappaṭivirujjhati;
nappaṭivirujjhati → nappaṭivirujjhata (sya-all) | nappaṭivirujjhati → na ppaṭivirujjhati (pts)
No aceptan el elogio y rechazan la crítica.
uppannaṁ sukhaṁ nānurujjhati, dukkhe nappaṭivirujjhati.
nappaṭivirujjhati → na ppaṭivirujjhati (pts)
No aceptan la felicidad y rechazan el sufrimiento.
So evaṁ anurodhavirodhavippahīno parimuccati jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi.
anurodhavirodhavippahīno → M. Ph. -hinno. (pts note) | maraṇena → T. M6. M7 jarāmara- (pts note) | upāyāsehi → omitted by T. (pts note)
Al abandonar así la aceptación y el rechazo, se liberan del renacer, de la vejez y de la muerte; de la pena, el lamento, el dolor, el abatimiento y la desesperación.
‘Parimuccati dukkhasmā’ti vadāmi.
dukkhasmāti → dukkhasmā ti (pts)
Se liberan del sufrimiento, digo.
Ayaṁ kho, bhikkhave, viseso ayaṁ adhippayāso idaṁ nānākaraṇaṁ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanenāti.
adhippayāso → adhippāyaso (sya-all); adhippāyoso (pts) | adhippayāso → adhippāyaso (bj: syā) | nānākaraṇaṁ → nānākāraṇaṁ (bj: sīmu) | adhippāyoso → T. M7 -yāso; M. S. -yaso; M6 adhippāyo. (pts note) | puthujjanenāti → puthujjanenā ti (pts)
Esta es la diferencia entre un discípulo noble instruido y una persona normal no instruida.

Lābho alābho ca yasāyaso ca, nindā pasaṁsā ca sukhaṁ dukhañca;
ca yasāyaso → ayaso yaso (bj) | yasāyaso → yaso ayaso (pts) | ca → omitted by Ph. T. M6. M7. (pts note) | ayaso → M. S. yasāyaso; T. M6. M7 ayaso yaso. (pts note) sukhaṁ dukhañca → sukhañca dukkhaṁ (bj) | sukhañca → sukhaṁ dukkhaṁca (bj: machasaṁ) | ca → omitted by M. M8. S. (pts note) | dukkhaṁ → M. M8. S. add ca. (pts note) | dukhañca → dukkhañca (th) | sukhaṁ dukhañca → sukhañ ca dukkhaṁ (pts)
Ganancia y perdida, éxito y fracaso, crítica y elogio, felicidad y sufrimiento;
Ete aniccā manujesu dhammā, asassatā vipariṇāmadhammā.Estas cualidades en la gente son impermanentes, transitorias y perecederas.

Ete ca ñatvā satimā sumedho, avekkhati vipariṇāmadhamme;
vipariṇāmadhamme → viparināmadhamme (bj)
Una persona hábil y atenta conoce estas cosas, y ve que son perecederas.
Iṭṭhassa dhammā na mathenti cittaṁ, aniṭṭhato no paṭighātameti.
Iṭṭhassa → M8 ithassa; Ph. aṭṭhassa. (pts note) | mathenti → Ph. pasenti. (pts note) paṭighātameti → paṭighātam eti (pts)
Las cosas deseables no perturban su mente, ni lo indeseable los repele.

Tassānurodhā atha vā virodhā, vidhūpitā atthaṅgatā na santi;
atha vā → athavā (bjt) atthaṅgatā → atthagatā (bj, sya-all, pts) | vidhūpitā → Ph. M8 vidhūsitā. (pts note) | atthagatā → M. Ph. M7 atthaṅg-; M8 atthaṁg-; M6 attha. (pts note)
Tanto preferencias como aversiones se aclaran y se les pone fin, para siempre.
Padañca ñatvā virajaṁ asokaṁ, sammappajānāti bhavassa pāragū”ti.
padañca → padañ ca (pts) bhavassa pāragūti chaṭṭhaṁ → bhavassapāragūti (bj) | pāragūti chaṭṭhaṁ → pāragū ti (pts)
Conociendo el estado inmaculado carente de tristeza, habiendo superado el renacimiento, entienden correctamente».

Chaṭṭhaṁ.
chaṭṭhaṁ → ti (pts)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Español · Français · ไทย