Kulūpakasutta
Kulūpakasutta → kulūpagasuttaṁ (bj)Visiting Families
Sāvatthiyaṁ viharati.
viharati → (bj)At Sāvatthī.
“Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,“What do you think, mendicants?
kathaṁrūpo bhikkhu arahati kulūpako hotuṁ, kathaṁrūpo bhikkhu na arahati kulūpako hotun”ti?
kulūpako → kulūpago (bj) | bhikkhu → bhikkhu arahati (bj) | arahati kulūpako → kulūpago (bj) | kulūpago → kulūpako (bj: machasaṁ, syā) | kulūpako → So C; B kulupako always; S1-3 kulū (or-lū) pago (pts note)What kind of mendicant is worthy of visiting families? And what kind of mendicant is not worthy of visiting families?”
Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā …pe…
bhagavaṁmūlakā → bhagavammūlakā (bjt) | + → bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantīti (bjt)“Our teachings are rooted in the Buddha. …”
bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)The Buddha said this:
“Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu evaṁcitto kulāni upasaṅkamati:
evaṁcitto → evaṁ citto (th)“Whoever visits families with the thought:
‘dentuyeva me, mā nādaṁsu;
nādaṁsu → adaṁsu (pts) | nādaṁsu → mā adaṁsu (bj: sīmu3, sī.pævi, sī.pavi) | yeva → S1-3 dentuññeva (pts note) | mā → S1-3 repeat me mā (pts note) | dentuyeva → dentu yeva (pts)‘May they give to me, may they not fail to give.
bahukaññeva me dentu, mā thokaṁ;
bahukaññeva → bahuññeva (bj) | bahuññeva → subahuññeva (bj: sī.pævi, sī.pavi); bahukaññeva (bj: machasaṁ, syā, PTS) | bahukaññeva → bahu kaññeva (th) | thokaṁ → thokam (pts)May they give a lot, not a little.
paṇītaññeva me dentu, mā lūkhaṁ;
lūkhaṁ → lukhaṁ (pts) | lūkhaṁ → ūkhaṁ (th)May they give me fine things, not coarse.
sīghaññeva me dentu, mā dandhaṁ;
dandhaṁ → dandham (pts)May they give quickly, not slowly.
sakkaccaññeva me dentu, mā asakkaccan’ti.May they give carefully, not carelessly.’
Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno evaṁcittassa kulāni upasaṅkamato na denti, tena bhikkhu sandīyati; so tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedayati.
sandīyati → sandiyati (sya-all, pts) | domanassaṁ paṭisaṁvedayati → domanassam paṭisaṁvediyati (pts) | sandīyati → sandiyyati (pts) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (pts)If a mendicant with such a thought approaches a family and they don’t give, the mendicant feels slighted. And they experience pain and sadness because of that.
Thokaṁ denti, no bahukaṁ …pe…If they give only a little …
lūkhaṁ denti, no paṇītaṁ …
lūkhaṁ → lukhaṁ (pts) | pe → Complete in S1-3 (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)if they give coarse things …
dandhaṁ denti, no sīghaṁ, tena bhikkhu sandīyati; so tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedayati.
sandīyati → sandiyati (sya-all, pts) | paṭisaṁvedayati asakkaccaṁ → paṭisaṁvediyati asakaccaṁ (pts) | dandhaṁ → dandham (pts) | sandīyati → sandiyyati (pts) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (pts)if they give slowly …
Asakkaccaṁ denti, no sakkaccaṁ; tena bhikkhu sandīyati; so tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedayati.
sandīyati → sandiyati (sya-all, pts) | paṭisaṁvedayati → paṭisaṁvediyati (pts) | asakkaccaṁ → asakaccaṁ (pts) | sandīyati → sandiyyati (pts)if they give carelessly, the mendicant feels slighted. And they experience pain and sadness because of that.
Evarūpo kho, bhikkhave, bhikkhu na arahati kulūpako hotuṁ.
kulūpako → kulūpago (bj); kūlūpako (cck); kudūpako (pts)That kind of mendicant is not worthy of visiting families.
Yo ca kho, bhikkhave, bhikkhu evaṁcitto kulāni upasaṅkamati:
kho → S1-3 yova (or ca?) hamo (pts note) | upasaṅkamati → upa saṅkamati (th)Whoever visits families with the thought:
‘taṁ kutettha labbhā parakulesu—‘When among other families, how could I possibly think:
dentuyeva me, mā nādaṁsu;
nādaṁsu → adaṁsu (pts) | mā → S1-3 dentaññeva mā me mā (pts note) | dentuyeva → dentu yeva (bjt, pts)“May they give to me, may they not fail to give.
bahukaññeva me dentu, mā thokaṁ;
bahukaññeva → bahuññeva (bj) | me → Omitted by S1-3 (pts note)May they give a lot, not a little.
paṇītaññeva me dentu, mā lūkhaṁ;
lūkhaṁ → lukhaṁ (pts)May they give me fine things, not coarse.
sīghaññeva me dentu, mā dandhaṁ;
sīghaññeva → dīghaññeva (cck)May they give quickly, not slowly.
sakkaccaññeva me dentu, mā asakkaccan’ti.
asakkaccanti → asakkaccan ti (pts)May they give carefully, not carelessly.”’
Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno evaṁcittassa kulāni upasaṅkamato na denti; tena bhikkhu na sandīyati; so na tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedayati.
ce → me (bj) | sandīyati → sandiyati (sya-all, pts) | paṭisaṁvedayati thokaṁ → paṭisaṁvediyati thokam (pts) | sandīyati → sandiyyati (pts) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (pts)If a mendicant with such a thought approaches a family and they don’t give, the mendicant doesn’t feel slighted. And they don’t experience pain and sadness because of that.
Thokaṁ denti, no bahukaṁ; tena bhikkhu na sandīyati; so na tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedayati.
paṭisaṁvedayati → paṭi saṁvedayati (th)If they give only a little …
Lūkhaṁ denti, no paṇītaṁ; tena bhikkhu na sandīyati; so na tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedayati.if they give coarse things …
Dandhaṁ denti, no sīghaṁ; tena bhikkhu na sandīyati; so na tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedayati.
sandīyati → sandiyati (sya-all) | sīghaṁ- → Complete in all the MSS. (pts note)if they give slowly …
Asakkaccaṁ denti, no sakkaccaṁ; tena bhikkhu na sandīyati; so na tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedayati.
sandīyati → sandiyati (sya-all, pts) | paṭisaṁvedayati → paṭisaṁvediyati (pts) | sandīyati → sandiyyati (pts) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (pts)if they give carelessly, the mendicant doesn’t feel slighted. And they don’t experience pain and sadness because of that.
Evarūpo kho, bhikkhave, bhikkhu arahati kulūpako hotuṁ.
kulūpako → kulūpago (bj)That kind of mendicant is worthy of visiting families.
Kassapo, bhikkhave, evaṁcitto kulāni upasaṅkamati:
evaṁcitto → S1-3 omits citto (pts note)Kassapa visits families with the thought:
‘taṁ kutettha labbhā parakulesu—‘When among other families, how could I possibly think:
dentuyeva me, mā nādaṁsu;
nādaṁsu → adaṁsu (pts) | mā → S1-3 have here me mā one time only as well as B (pts note) | dentuyeva → dentu yeva (bjt, pts)“May they give to me, may they not fail to give.
bahukaññeva me dentu, mā thokaṁ;
bahukaññeva → S1-3 bahuññeva here and above (pts note)May they give a lot, not a little.
paṇītaññeva me dentu, mā lūkhaṁ;
lūkhaṁ → lukhaṁ (pts)May they give me fine things, not coarse.
sīghaññeva me dentu, mā dandhaṁ;May they give quickly, not slowly.
sakkaccaññeva me dentu, mā asakkaccan’ti.
sakkaccaññeva → sakkacaññeva (pts)May they give carefully, not carelessly.”’
Tassa ce, bhikkhave, kassapassa evaṁcittassa kulāni upasaṅkamato na denti; tena kassapo na sandīyati; so na tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedayati.
kassapo → kassapo pi (pts) | sandīyati → sandiyyati (pts) | paṭisaṁvedayati → paṭisaṁvediyati (pts) | evaṁcittassa → evaṁ cittassa (pts) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (pts)With such a thought, if he approaches a family and they don’t give, he doesn’t feel slighted. And he doesn’t experience pain and sadness because of that.
Thokaṁ denti, no bahukaṁ; tena kassapo na sandīyati; so na tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedayati.
sandīyati → sandiyati (sya-all, pts) | paṭisaṁvedayati lūkhaṁ → paṭisaṁvediyati lukham (pts) | sandīyati → sandiyyati (pts) | tatonidānaṁ → tato nidānam (pts)If they give only a little …
Lūkhaṁ denti, no paṇītaṁ; tena kassapo na sandīyati; so na tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedayati.
sandīyati → sandiyati (sya-all, pts) | paṭisaṁvedayati → paṭisaṁvediyati (pts) | paṭisaṁvedayati → paṭi saṁvedayati (th) | lūkhaṁ → lukham (pts) | sandīyati → sandiyyati (pts) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (pts)if they give coarse things …
Dandhaṁ denti, no sīghaṁ; tena kassapo na sandīyati; so na tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedayati.
sandīyati → sandiyati (sya-all, pts) | paṭisaṁvedayati → paṭisaṁvediyati (pts) | sandīyati → sandiyyati (pts) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (pts)if they give slowly …
Asakkaccaṁ denti, no sakkaccaṁ; tena kassapo na sandīyati; so na tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedayati.
sandīyati → sandiyati (sya-all) | na sandīyati → no sandiyyati (pts) | paṭisaṁvedayati → paṭisaṁvediyati (pts) | tatonidānaṁ → tato nidānam (pts)if they give carelessly, he doesn’t feel slighted. And he doesn’t experience pain and sadness because of that.
Kassapena vā hi vo, bhikkhave, ovadissāmi yo vā panassa kassapasadiso. Ovaditehi ca pana vo tathattāya paṭipajjitabban”ti.
vo → vo te (bj); (pts) | kassapasadiso → kassapādiso (sya-all) | ovaditehi → ovāditehi (pts)I will exhort you with the example of Kassapa or someone like him. You should practice accordingly.”