Paṭhamapubbesambodhasutta
Paṭhamapubbesambodhasutta → sambodhasuttaṁ (bj); sambodhena 1 (pts1ed)Vor meinem Erwachen (1)
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj) | sāvatthinidānaṁ pubbeva → pubbe (sya-all); (pts)In Sāvatthī.
“Pubbeva me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi:
sambodhā → sambodhāya (sya-all) | anabhisambuddhassa → B1 sambodhānabhi-; B2 sambodhāya anabhi-; ya being added underneath (pts note) | etadahosi → etad ahosi (pts)„Mönche und Nonnen, vor meinem Erwachen, als ich noch nicht erwacht war, aber zum Erwachen entschlossen, dachte ich:
‘ko nu kho cakkhussa assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇaṁ?‚Worin bestehen beim Auge die Befriedigung, der Nachteil und das Entrinnen?
Ko sotassa …pe…Worin bestehen beim Ohr …
ko ghānassa …bei der Nase …
ko jivhāya …bei der Zunge …
ko kāyassa …beim Körper …
ko manassa assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇan’ti?
ādīnavo → ādinavo (pts) | nissaraṇanti → nissaraṇan ti (pts)und beim Geist die Befriedigung, der Nachteil und das Entrinnen?‘
Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:
mayhaṁ → mayham (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)Da kam mir der Gedanke:
‘yaṁ kho cakkhuṁ paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ, ayaṁ cakkhussa assādo.
somanassaṁ ayaṁ → somanassam ayam (pts)‚In dem Glück und dem Hochgefühl, die aus dem Auge entstehen: Darin besteht bei ihm die Befriedigung.
Yaṁ cakkhuṁ aniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, ayaṁ cakkhussa ādīnavo.
vipariṇāmadhammaṁ → viparināmadhammaṁ (pts) | cakkhuṁ → cakkhum (pts)Dass das Auge unbeständig ist, voller Leiden, dass es zugrunde gehen muss: Darin besteht sein Nachteil.
Yo cakkhusmiṁ chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ, idaṁ cakkhussa nissaraṇaṁ.
chandarāgappahānaṁ idaṁ → chandarāgapahānaṁ idam (pts)Das Sehnen und Begehren nach dem Auge ausräumen und aufgeben: Darin besteht das Entrinnen von ihm.
Yaṁ sotaṁ …pe…
yaṁ sotaṁ → (pts)In dem Glück und dem Hochgefühl, die aus dem Ohr entstehen …
yaṁ ghānaṁ …pe…In dem Glück und dem Hochgefühl, die aus der Nase entstehen …
yaṁ jivhaṁ paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ, ayaṁ jivhāya assādo.
jivhaṁ → jivham (pts) | somanassaṁ → somanassam (pts)In dem Glück und dem Hochgefühl, die aus der Zunge entstehen …
Yaṁ jivhā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, ayaṁ jivhāya ādīnavo.
Yaṁ → yā (bj, sya-all, km) | yaṁ → yā (bj, sya-all) | Yaṁ → yā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)
Yo jivhāya chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ, idaṁ jivhāya nissaraṇaṁ.
chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ → chandaragavinayo chandarāgapahānaṁ (pts)
Yaṁ kāyaṁ …pe…
yaṁ kāyaṁ → (sya-all)In dem Glück und dem Hochgefühl, die aus dem Körper entstehen …
yaṁ manaṁ paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ, ayaṁ manassa assādo.
manam → S1 manasaṁ (pts note) | somanassaṁ ayaṁ → somanassam ayam (pts)In dem Glück und dem Hochgefühl, die aus dem Geist entstehen: Darin besteht bei ihm die Befriedigung.
Yaṁ mano anicco dukkho vipariṇāmadhammo, ayaṁ manassa ādīnavo.
Yaṁ → yo (bj, sya-all, km, mr) | yaṁ → yo (bj, sya-all) | mano → ya mano (bj: machasaṁ) | Yaṁ → yo (cck: sī. syā. kaṁ. ka.) | yaṁ → yam (pts) | ayaṁ → ayam (pts)Dass der Geist unbeständig ist, voller Leiden, dass er zugrunde gehen muss: Darin besteht sein Nachteil.
Yo manasmiṁ chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ, idaṁ manassa nissaraṇan’ti.
nissaraṇanti → nissaraṇaṁ (bj, sya-all) | chandarāgavinayo → chandarāgavinayoha (sya-all) | nissaraṇanti yāvakīvañcāhaṁ → nissaraṇaṁ yāva kīvañcāham (pts) | chandarāgappahānaṁ → chandarāgapahānaṁ (pts)Das Sehnen und Begehren nach dem Geist ausräumen und aufgeben: Darin besteht das Entrinnen von ihm.‘
Yāvakīvañcāhaṁ, bhikkhave, imesaṁ channaṁ ajjhattikānaṁ āyatanānaṁ evaṁ assādañca assādato, ādīnavañca ādīnavato, nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṁ nābbhaññāsiṁ, neva tāvāhaṁ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho’ti paccaññāsiṁ.
ti → sabbatthāpi evameva itisaddena saha | abhisambuddhoti → abhisambuddho (bj: sīmu) | abhisambuddho’ti → sabbatthāpi evameva itisaddena saha dissati (cck note) | kīvañcāham → B1-2 kivaño; S3 jīvaño (pts note) | nābbhaññāsiṁ → B nabbha- always (pts note) | ti → ti is missing in S1-3 (pts note) | yāvakīvañcāhaṁ → yāva kīvañcāham (pts) | channaṁ ajjhattikānaṁ āyatanānaṁ evaṁ assādañca → channam ajjhattikānam āyatanānam evam assādaṁ ca (pts) | ādīnavañca → ādīnavaṁ ca (pts) | nissaraṇañca → nissaraṇaṁ ca (pts) | tāvāhaṁ → tāvāham (pts) | sammāsambodhiṁ abhisambuddhoti → sammāsambodhim abhisambuddho ti (pts)Solange ich bei diesen sechs inneren Sinnesfeldern die Befriedigung, den Nachteil und das Entrinnen nicht auf diese Art als das, was sie sind, wahrheitsgemäß verstanden hatte, so lange habe ich in dieser Welt mit ihren Göttern, Māras und Brahmās, unter dieser Bevölkerung mit ihren Asketen und Brahmanen, Göttern und Menschen nicht mein unübertreffliches vollkommenes Erwachen erklärt.
Yato ca khvāhaṁ, bhikkhave, imesaṁ channaṁ ajjhattikānaṁ āyatanānaṁ evaṁ assādañca assādato, ādīnavañca ādīnavato, nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṁ abbhaññāsiṁ, athāhaṁ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho’ti paccaññāsiṁ.
khvāhaṁ → khohaṁ (bj, sya-all, pts) | nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṁ → nissaraṇaṁ ca nissaranato yathābhūtam (pts) | sassamaṇabrāhmaṇiyā → sassamaṇabrāhmaniyā (pts) | khvāhaṁ → kho ham (pts) | channaṁ ajjhattikānaṁ āyatanānaṁ evaṁ assādañca → channam ajjhattikānam āyatanānam evam assādam (pts) | ādīnavañca → ādīnavaṁ ca (pts) | athāhaṁ → athāham (pts) | sammāsambodhiṁ → sammāsambodhim (pts)Als ich aber bei diesen sechs inneren Sinnesfeldern die Befriedigung, den Nachteil und das Entrinnen auf diese Art als das, was sie sind, wahrheitsgemäß verstanden hatte, da habe ich in dieser Welt mit ihren Göttern, Māras und Brahmās, unter dieser Bevölkerung mit ihren Asketen und Brahmanen, Göttern und Menschen mein unübertreffliches vollkommenes Erwachen erklärt.
Ñāṇañca pana me dassanaṁ udapādi:
ñāṇañca pana → ñāṇaṁ ca (pts) | dassanaṁ → dassanam (pts)Erkennen und Sehen gingen mir auf:
‘akuppā me vimutti, ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’”ti.
vimutti → cetovimutti (bj, pts1ed, mr) | vimutti → cetovimutti (sī. pī. ka.) evamuparipi (cck note) | vimutti → ba. cetovimutti (sya-all note) | cetovimutti → S1 B2 omit ceto (pts note) | natthi dāni → natthidāni (bjt, th)‚Meine Freiheit ist unerschütterlich. Dies ist meine letzte Wiedergeburt. Künftige Leben wird es jetzt nicht mehr geben.‘“