Cakkavattirājasutta
Cakkavattirājasutta → rājasuttaṁ (bj); rājā (pts1ed)Un monarque qui fait tourner la roue
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (sya-all)À Savatthi.
Tatra kho bhagavā …pe… etadavoca:
bhagavā etadavoca → etad avoca (pts)
“kiñcāpi, bhikkhave, rājā cakkavattī catunnaṁ dīpānaṁ issariyādhipaccaṁ rajjaṁ kāretvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sahabyataṁ, so tattha nandane vane accharāsaṅghaparivuto dibbehi ca pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti, so catūhi dhammehi asamannāgato, atha kho so aparimuttova nirayā aparimutto tiracchānayoniyā aparimutto pettivisayā aparimutto apāyaduggativinipātā.
cakkavattī → cakkavatti (sya-all, km, pts1ed, mr) | aparimuttova → aparimutto ca (sya-all, km, pts1ed, mr) | nandane vane → nandanavane (bj, sya-all) | ca → (bj, sya-all) | samaṅgībhūto → samaṅgibhūto (sya-all, pts) | asamannāgato → samannāgato (sya-all) | aparimutto → aparimutto ca (sya-all, pts) | pettivisayā → ca pittivisayā (sya-all) | cakkavattī → cakkavatti (pts) | aparimuttova → aparimutto ca (pts) | tiracchānayoniyā → ca tiracchānayoniso (pts) | cakkavattī → cakkavanti (bj: sī.pavi, syā) | nandanavane → nandena vane (bj: machasaṁ, syā) | accharāsaṅghaparivuto → accharāsaṅghātaparivuto (bj: sīmu) | cakkavattī → cakkavatti (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | aparimuttova → aparimutto ca (cck: syā. kaṁ. ka.) | bhikkhave → S1 insert dve. (pts note) | upapajjati → S1-3 uppajjati. (pts note) | Tāvatiṁsānaṁ → S1 devātiṁsānaṁ instead of devānaṁ. (pts note) | Nandane → B1 nanda. (pts note) | paricāreti → S1-3 parivāreti. (pts note) | asamannāgato → S1-3 samannāgato. (pts note) | so → missing in S1-3; S1 omits the following word till pettivisayā. (pts note) | pettivisayā → B1 pitti- (pts note) | apāyaduggativinipātā → S1 vinipātato S3 vinipāto. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt, pts) | dīpānaṁ issariyādhipaccaṁ → dīpānam issariyādhipaccam (pts) | paraṁ maraṇā sugatiṁ → parammaraṇā sugatim (pts) | lokaṁ → lokam (pts) | catūhi → catuhi (pts)Mendiants, bien qu’un monarque qui fait tourner la roue, ayant exercé son pouvoir, son empire et sa souveraineté sur les quatre continents, lors de la dissolution du corps, après la mort, réapparaisse dans une bonne destination, dans un monde paradisiaque, en compagnie des dévas de Tavatimsa et que là, entouré dans le jardin du Plaisir d’une compagnie de nymphes célestes, il se divertisse avec les cinq agréments de la sensualité déviques dont il est nanti et pourvu, puisqu’il ne possède pas quatre qualités, il n’est toujours pas délivré de l’enfer, il n’est pas délivré du sein animal, il n’est pas délivré du plan d’existence des esprits affligés, il n’est pas délivré des existences infortunées, des mauvaises destinations, des mondes inférieurs.
Kiñcāpi, bhikkhave, ariyasāvako piṇḍiyālopena yāpeti, nantakāni ca dhāreti, so catūhi dhammehi samannāgato, atha kho so parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.
parimutto → parimutto ca (sya-all, km, pts1ed, mr) | nantakāni ca → nantatāni (bj); nantakānipi (sya-all) | pettivisayā → ca pittivisayā (sya-all, pts) | parimutto → parimutto ca (pts) | tiracchānayoniyā → ca tiracchayoniyā (pts) | nantatāni → nantakāni ca (bj: machasaṁ) | parimutto → parimutto ca (cck: syā. kaṁ. ka.) | nantakānipi → ba. nantakāni ca (sya-all note) | Kiñcāpi → S3 inserts so. (pts note) | lopena → S1 lokena. (pts note) | tiracchayoniyā → S1 ticchaneyoniyā pajimutto aparimutto va nirayā aparimutto tiracchānayoniyā aparimutto pittivisāyā. (pts note) | ca → missing in S1-3. (pts note) | piṇḍiyālopena → piṇḍiyā lopena (pts) | catūhi → catuhi (pts)Mendiants, bien qu’un noble disciple se sustente avec des morceaux de nourriture d’aumônes et qu’il se vêtisse de loques, puisqu’il possède quatre qualités, il est délivré de l’enfer, il est délivré du sein animal, il est délivré du plan d’existence des esprits affligés, il est délivré des existences infortunées, des mauvaises destinations, des mondes inférieurs.
Katamehi catūhi?
catūhi → catuhi (pts)Quelles sont ces quatre qualités ?
Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti:
aveccappasādena → avecca pasādena (pts)À cet égard, mendiants, un noble disciple possède une confiance vérifiée dans le Bouddha :
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
purisadammasārathi → purisadhammasārathi (pts) | bhagavāti → bhāgavā ti (pts) | itipi so → iti piso (pts) | devamanussānaṁ → devamanussānam (pts)«Assurément, ce Fortuné est un arahant véritablement éveillé, accompli en connaissance et en (bonne) conduite, sublime, connaisseur du monde, suprême guide des personnes désirant l’entraînement, enseignant des dévas et des humains, un Fortuné éveillé.»
Dhamme aveccappasādena samannāgato hoti:
aveccappasādena samannāgato → aveccappasādenasamannāgato (bjt) | aveccappasādena → avecca pasādena (pts)Il possède une confiance vérifiée dans le Dhamma :
‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī’ti.
opaneyyiko → opanayiko (bj, sya-all) | opaneyyiko paccattaṁ → opanayiko paccattam (pts) | viññūhīti → viññāhī ti (pts) | opanayiko → B1 opaneyyiko. (pts note)«Le Dhamma est bien exposé par le Fortuné : il est visible directement, immédiat, il invite à venir voir (par soi-même), il est efficace, à être expérimenté individuellement par les sages.»
Saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti:
avecca → S1 avecaca (or avevava). (pts note) | saṅghe → saṁghe (ms2005) | aveccappasādena → avecca pasādena (pts)Il possède une confiance vérifiée dans la Communauté :
‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṁ—cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā, esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassā’ti.
suppaṭipanno → supaṭipanno (bjt, th) | ujuppaṭipanno → ujupaṭipanno (bjt, th, pts) | ñāyappaṭipanno → ñāyapaṭipanno (bjt, th, pts) | sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt, th, pts) | aṭṭha purisapuggalā esa bhagavato → aṭṭhapurisapuggalā esabhagavato (bjt) | sāvakasaṅgho → sāvakasaṁgho (ms2005) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts) | aṭṭha purisapuggalā → aṭṭhapurisapuggalā (pts) | añjalikaraṇīyo anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassāti → añjalīkaraṇīyo anuttaram puññakhettaṁ lokassā ti (pts)«La Communauté des disciples du Fortuné qui a bien pratiqué, la Communauté des disciples du Fortuné qui a pratiqué droitement, la Communauté des disciples du Fortuné qui a pratiqué méthodiquement, la Communauté des disciples du Fortuné qui a pratiqué adéquatement, c’est-à-dire les quatre paires de personnes, les huit (types d’)individus, cette Communauté des disciples du Fortuné est digne de dons, digne d’hospitalité, digne d’offrandes, digne de salutations respectueuses, c’est le suprême champ de mérite pour le monde.»
Ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi acchiddehi asabalehi akammāsehi bhujissehi viññuppasatthehi aparāmaṭṭhehi samādhisaṁvattanikehi.
viññuppasatthehi → viññūpasatthehi (sya-all) | samannāgato → samaññāgato (pts) | bhujissehi viññuppasatthehi → bhūjissehi viññūpasatthehi (pts) | bhūjissehi → S1-3 bhuñjissehi. (pts note) | viññūpasatthehi → B1 -saṭṭhehi. (pts note) | akhaṇḍehi → akkhaṇḍehi (th)Il possède des vertus qui sont attrayantes pour les êtres nobles, sans rupture, sans faille, sans tache, sans défaut, libératrices, louées par les sages, sans fanatisme, menant à la concentration.
Imehi catūhi dhammehi samannāgato hoti.
catūhi → catuhi (pts)Il possède ces quatre qualités.
Yo ca, bhikkhave, catunnaṁ dīpānaṁ paṭilābho, yo catunnaṁ dhammānaṁ paṭilābho catunnaṁ dīpānaṁ paṭilābho catunnaṁ dhammānaṁ paṭilābhassa kalaṁ nāgghati soḷasin”ti.
soḷasinti paṭhamaṁ → solasinti (bj) | yo → yo ca (sya-all, pts) | nāgghati → nagghati (pts) | ca → in S1-3 only. (pts note) | nagghati → S1-3 na (S3 nā-) gghanti. (pts note) | catunnaṁ dīpānaṁ → catunnam dīpānam (pts) | dhammānaṁ → dhammānam (pts) | dīpānaṁ → dīpānam (pts)Et entre l’acquisition des quatre continents et l’acquisition de ces quatre qualités, l’acquisition des quatre continents ne vaut pas un seizième de l’acquisition de ces quatre qualités.